{"id":10569,"date":"2013-06-17T15:12:14","date_gmt":"2013-06-17T10:12:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569"},"modified":"2013-06-17T15:12:14","modified_gmt":"2013-06-17T10:12:14","slug":"qonsuluq-haqqi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569","title":{"rendered":"Qon\u015fuluq haqq\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-10570\" alt=\"qon\u015fuluq\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg\" width=\"600\" height=\"400\" \/>Quran v\u0259 s\u00fcnn\u0259d\u0259 ana-ata il\u0259 yax\u015f\u0131 r\u0259ftar etm\u0259k, s\u0131layi-r\u0259hm etm\u0259k (yax\u0131n qohumlarla xo\u015f m\u00fcnasib\u0259t saxlamaq), yetiml\u0259r\u0259 arxa olmaq kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, ciddi vur\u011fulanan h\u0259ssas m\u00f6vzulardan biri d\u0259 qon\u015fuluq haqq\u0131na riay\u0259tdir. Bununla ba\u011fl\u0131, C\u0259nabi-Allah \u201cNisa\u201d sureyi-c\u0259lil\u0259sind\u0259 buyurur:\u00a0Allaha ibad\u0259t edin v\u0259 Ona he\u00e7 bir \u015feyi \u015f\u0259rik qo\u015fmay\u0131n! Ata-anaya, qohum-\u0259qr\u0259baya, yetiml\u0259r\u0259, yoxsullara, yax\u0131n v\u0259 uzaq qonum-qon\u015fuya, yax\u0131n (yolda\u015f v\u0259) dosta, (pulu qurtar\u0131b yolda qalan) m\u00fcsafir\u0259 (yol\u00e7ulara), \u0259linizin alt\u0131nda olana (siz\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259r\u0259) yax\u015f\u0131l\u0131q edin! H\u0259qiq\u0259t\u0259n, Allah \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259y\u0259n\u0259nl\u0259ri, lov\u011fal\u0131q ed\u0259nl\u0259ri sevm\u0259z!<\/strong><\/span><\/p>\n<p>G\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, Quran Allaha ibad\u0259ti v\u0259 Ona \u015f\u0259rik qo\u015fmama\u011f\u0131 \u0259mr etdikd\u0259n sonra ana-ata il\u0259 yax\u015f\u0131 r\u0259ftar etm\u0259yi \u0259mr buyurur. \u018fslin\u0259 baxsaq, n\u0259z\u0259ri planda sevgi, ehtiram v\u0259 ita\u0259t birinci Allah haqq\u0131, sonra da Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s.\u0259.s.) haqq\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki biz R\u0259bbimizi Onun say\u0259sind\u0259 tan\u0131m\u0131\u015f, Onunla xilq\u0259t al\u0259mini do\u011fru oxuyub d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259rh etm\u0259 imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etmi\u015f, \u0259b\u0259diyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 namiz\u0259d oldu\u011fumuzu Onun b\u0259yanlar\u0131 il\u0259 \u00f6yr\u0259nmi\u015fik. B\u0259li, biz h\u0259qiq\u0259t\u0259 dair n\u0259 \u00f6yr\u0259nmi\u015fiks\u0259, Ondan \u00f6yr\u0259nmi\u015fik. H\u0259r \u015fey\u0259 g\u00f6r\u0259 Ona borcluyuq. Ancaq ayeyi-k\u0259rim\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259ri plan deyil, \u0259m\u0259li plan \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 ikinci s\u0131rada ana-ata haqq\u0131na yer verilmi\u015fdir. Ayeyi-k\u0259rim\u0259nin ba\u015f\u0131nda Allaha iman\u0131n deyil, Ona \u00fcbudiyy\u0259tin \u0259mr edilm\u0259si d\u0259 buna i\u015far\u0259dir.<\/p>\n<p>Ayeyi-k\u0259rim\u0259d\u0259 s\u0131ra il\u0259 qohum-\u0259qr\u0259baya, yetiml\u0259r\u0259, yoxsullara yax\u015f\u0131l\u0131q \u0259mr edildikd\u0259n sonra qohum olan v\u0259 ya olmayan, yax\u0131n v\u0259 ya uzaq qon\u015fulara yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259k \u0259mr olunmu\u015f, dolay\u0131sil\u0259, qon\u015fuluq haqlar\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, yax\u0131nda v\u0259 uzaqda, sa\u011fda v\u0259 solda, qar\u015f\u0131da v\u0259 arxada olan h\u0259r k\u0259s qon\u015fu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sin\u0259 daxildir v\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131\u011fa haqq qazan\u0131r.<\/p>\n<p>Kamil iman\u0131n bir v\u0259sil\u0259si<\/p>\n<p>Ba\u015fda Buxari v\u0259 M\u00fcslim olmaqla bir \u00e7ox m\u00f6t\u0259b\u0259r h\u0259dis kitablar\u0131nda qon\u015fuluq haqq\u0131na riay\u0259tin \u0259h\u0259miyy\u0259tini vur\u011fulayan bel\u0259 bir h\u0259disi-\u015f\u0259rif yer al\u0131r: \u201cC\u0259brail m\u0259n\u0259 qon\u015fu haqda el\u0259 israrla t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verdi ki, el\u0259 bildim, qon\u015funu qon\u015fuya varis ed\u0259c\u0259k.\u201d N\u0259z\u0259r\u0259 alanda ki, insan\u0131n varisi onun anas\u0131, atas\u0131, \u00f6vladlar\u0131, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 kimi yax\u0131nlar\u0131d\u0131r, o zaman Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin (s.\u0259.s.) bu s\u00f6z\u00fcnd\u0259n qon\u015fu haqq\u0131n\u0131n nec\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. \u018fslind\u0259, C\u0259brailin (\u0259leyhissalam) qon\u015fuluq h\u00fcquqlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz\u0259 n\u0259l\u0259r t\u00f6vsiy\u0259 etdiyini tam \u015f\u0259kild\u0259 bilmirik. \u00c7\u00fcnki Allah R\u0259sulu (s.\u0259.s.) m\u0259s\u0259l\u0259nin t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131na girm\u0259mi\u015fdir. Ancaq g\u00f6r C\u0259brail (\u0259.s.) n\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edib ki, R\u0259sulullah (s.\u0259.s.) \u201cEl\u0259 bildim, qon\u015funu qon\u015fuya varis t\u0259yin ed\u0259c\u0259k\u201d dey\u0259r\u0259k m\u0259s\u0259l\u0259nin \u0259h\u0259miyy\u0259tini diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 laz\u0131m bilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Ba\u015fqa bir h\u0259disi-\u015f\u0259rifd\u0259 is\u0259 qon\u015fuluq haqq\u0131 imanla \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir: \u201cKim Allaha v\u0259 axir\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u0259 inan\u0131rsa, qon\u015fusuna yax\u015f\u0131l\u0131q etsin. Kim Allaha v\u0259 axir\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u0259 iman edirs\u0259, qona\u011f\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 a\u011f\u0131rlas\u0131n. Kim Allaha v\u0259 axir\u0259t g\u00fcn\u00fcn\u0259 iman edirs\u0259, ya xeyir s\u00f6z dan\u0131\u015fs\u0131n, ya da ki sussun.\u201d G\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, burada qon\u015fulara yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259k kamil m\u00f6minliyin bir \u015f\u0259rti kimi g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. H\u0259disi-\u015f\u0259rifd\u0259 bir dig\u0259r m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 var. Allaha iman dig\u0259r iman \u0259saslar\u0131n\u0131 da ehtiva edir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n axir\u0259t\u0259 iman\u0131 da&#8230; Buna baxmayaraq, h\u0259disd\u0259 axir\u0259t\u0259 iman m\u0259s\u0259l\u0259si ayr\u0131ca b\u0259yan edilmi\u015fdir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r bir xeyir \u0259m\u0259lin m\u00fckafat\u0131 orada veril\u0259c\u0259kdir. D\u00fcnyada edil\u0259n yax\u015f\u0131l\u0131qlar axir\u0259td\u0259 insana qay\u0131dacaq, \u00f6z\u00fc d\u0259 qat-qat artaraq. Axir\u0259t yax\u015f\u0131l\u0131qlar\u0131n t\u00f6k\u00fcl\u00fcb y\u0131\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir hovuz v\u0259 \u0259kil\u0259n toxumlar\u0131n b\u0259hr\u0259 verdiyi bir al\u0259m oldu\u011fu h\u0259disd\u0259 x\u00fcsusi vur\u011fulanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fb\u0259di xo\u015fb\u0259xtliyin a\u00e7ar\u0131 xeyirxah qon\u015fular<\/p>\n<p>Allah R\u0259sulu (s.\u0259.s) x\u0259b\u0259rdar edir: \u201cQon\u015fusu ac ik\u0259n tox yatan h\u0259qiqi m\u00f6min deyildir\u201d, \u201cQon\u015fun s\u0259nd\u0259n z\u0259r\u0259r g\u0259lm\u0259y\u0259c\u0259yin\u0259 \u0259min deyils\u0259, s\u0259n C\u0259nn\u0259t\u0259 gir\u0259 bilm\u0259zs\u0259n\u201d.<\/p>\n<p>Quran v\u0259 s\u00fcnn\u0259 qon\u015fuluq haqq\u0131na bu q\u0259d\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259t verirs\u0259, dem\u0259k o, olduqca m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259dir. Odur ki, m\u00fcs\u0259lman uzaq-yax\u0131n b\u00fct\u00fcn qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 xeyirxah olmal\u0131d\u0131r. B\u0259li, Allaha inanan insan \u0259lind\u0259 olan b\u00fct\u00fcn g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri qon\u015fular\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259yi bacar\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u00fcs\u0259lman\u0131n \u0259xlaq\u0131 bunu t\u0259l\u0259b edir.<\/p>\n<p>Qon\u015fuluq haqq\u0131 dey\u0259nd\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 a\u011fla yedirm\u0259, i\u00e7irm\u0259, geydirm\u0259 v\u0259 s. maddi k\u00f6m\u0259k g\u0259lir. Bildiyiniz kimi, z\u0259kat yaln\u0131z m\u00fcs\u0259lmanlara verilir. S\u0259d\u0259q\u0259l\u0259ri, h\u0259diyy\u0259l\u0259ri qeyri-m\u00fcs\u0259lmanlara da verm\u0259k olar. Bel\u0259likl\u0259, qeyri-m\u00fcs\u0259lman olsa bel\u0259, uzaq-yax\u0131n b\u00fct\u00fcn qon\u015fulara maddi k\u00f6m\u0259k etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki bunlar insanlar\u0131n \u0259sas ehtiyaclar\u0131d\u0131r. \u00dcst\u0259lik kim olur-olsun qon\u015funun ac qalmas\u0131na, yoxsulluq \u00e7\u0259km\u0259sin\u0259 \u0259sla imkan verm\u0259m\u0259li, m\u00fctl\u0259q k\u00f6m\u0259k etm\u0259liyik. Laz\u0131m g\u0259l\u0259nd\u0259 qon\u015fulara \u0259l uzad\u0131b yol g\u00f6st\u0259rm\u0259k, i\u015f tapmalar\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k d\u0259 b\u00f6y\u00fck xeyirxahl\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin qon\u015fuluq haqq\u0131n\u0131 maddi k\u00f6m\u0259kl\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq olmaz. Qar\u015f\u0131la\u015fanda salam verib hal-\u0259hval tutmaq, onlara ba\u015f \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k v\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259r\u0259k tan\u0131\u015f olmaq, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t v\u0259 sevgiy\u0259 z\u0259min haz\u0131rlamaq, varsa, m\u0259nfi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaq da \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259, xarici \u00f6lk\u0259d\u0259 ya\u015fayan bir m\u00f6minin sa\u011f, sol, alt v\u0259 \u00fcst qon\u015fular\u0131 il\u0259 bir yol tap\u0131b m\u00fcnasib\u0259t qurmas\u0131, m\u0259s\u0259l\u0259n, b\u0259zi \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259ri f\u00fcrs\u0259t bilib onlar\u0131 h\u0259diyy\u0259l\u0259rl\u0259 sevindirm\u0259si, onlara ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259si \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir. Bunun say\u0259sind\u0259 qon\u015fular\u0131n\u0131n k\u00f6nl\u00fcn\u00fc f\u0259th ed\u0259r, \u0130slamiyy\u0259t\u0259 dair m\u0259nfi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri aradan qald\u0131rar v\u0259 \u00f6z d\u0259y\u0259rl\u0259rini tan\u0131dar. M\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir, m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 bu c\u00fcr yana\u015fsaq, qon\u015fuluq haqq\u0131n\u0131n s\u0131rf maddi k\u00f6m\u0259kd\u0259n ibar\u0259t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha yax\u015f\u0131 anlayar\u0131q.<\/p>\n<p>F\u0259lak\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259n g\u00fcnah m\u00fchiti<\/p>\n<p>H\u0259disl\u0259rd\u0259 buyurulur ki, m\u00fctl\u0259q haram olan bir g\u00fcnah\u0131 qon\u015fu il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yin c\u0259zas\u0131 qat-qat \u00e7oxdur. Bildiyiniz kimi, haramlar\u0131n \u00f6z d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri vard\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Allaha (c.c.) \u015f\u0259rik qo\u015fmaq el\u0259 bir g\u00fcnahd\u0131r ki, Quran onu bu ifad\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259svir edir: \u201cBuna g\u00f6r\u0259 az qald\u0131 ki, g\u00f6yl\u0259r par\u00e7alans\u0131n, yer yar\u0131ls\u0131n v\u0259 da\u011flar yerind\u0259n qopub u\u00e7sun!\u201d (\u201cM\u0259ry\u0259m\u201d sur\u0259si, 19\/90)<\/p>\n<p>B\u0259li, el\u0259 haramlar var ki, g\u00f6yl\u0259r v\u0259 yer d\u00f6zm\u00fcr, par\u00e7a-par\u00e7a olur. Qohumlar aras\u0131nda i\u015fl\u0259n\u0259n g\u00fcnahlar bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc kimi, h\u0259disl\u0259r bu c\u00fcr g\u00fcnahlar\u0131n ikiqat v\u0259 h\u0259tta qatbaqat g\u00fcnah oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u00c7\u00fcnki qohum v\u0259 qon\u015fular aras\u0131nda \u0259sas olan etibar v\u0259 etimadd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, etimad edil\u0259n bir insan\u0131n pis \u0259m\u0259li adi g\u00fcnah deyil, \u0259ksin\u0259 b\u00f6y\u00fck qol-budaql\u0131 \u015f\u0259rdir.<\/p>\n<p>Bir bo\u015fqab h\u0259dikl\u0259 qurulan dostluq k\u00f6rp\u00fcl\u0259ri<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00fcn qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ciddi z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f, d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz darmada\u011f\u0131n olmu\u015fdur. M\u00fcs\u0259lman co\u011frafiyas\u0131nda qutu kimi m\u0259nzill\u0259rd\u0259, binalarda yaln\u0131z \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259n, \u00f6z d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ya\u015fayan toplumlar var. Qon\u015fular ancaq hay-k\u00fcy qopanda bir-birinin qap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fcr, onda da x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259r ed\u0259r\u0259k xroniki hala g\u0259l\u0259n bu problemi aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259liyik. Ancaq unutmayaq ki, oturu\u015fmu\u015f bir anlay\u0131\u015f\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k \u0259yind\u0259ki paltar\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b atmaq kimi asan v\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 olmur. Odur ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli olmal\u0131 v\u0259 bezib-usanmadan \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131q. B\u0259z\u0259n bir a\u015fura g\u00fcn\u00fc bir bo\u015fqab h\u0259dikl\u0259 qap\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00f6y\u0259rsiniz, b\u0259z\u0259n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcn\u00fc t\u0259brik ed\u0259rsiniz, b\u0259z\u0259n d\u0259 onlar\u0131n \u0259lam\u0259tdar bir g\u00fcn\u00fcnd\u0259 hal-\u0259hval tutars\u0131n\u0131z. Unutmayaq ki, insan k\u0259rim varl\u0131qd\u0131r, yax\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n k\u00f6l\u0259sidir. Etdiyiniz yax\u015f\u0131l\u0131qlar gec-tez bir g\u00fcn \u00f6z t\u0259sirini m\u00fctl\u0259q g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. B\u0259lk\u0259 d\u0259, uzun m\u00fcdd\u0259t sizi s\u0131nayacaq, he\u00e7 bir m\u0259nafe g\u00fcdm\u0259diyinizi g\u00f6r\u0259nd\u0259 d\u0259 qap\u0131lar\u0131n\u0131 yava\u015f-yava\u015f aralayacaqlar, bel\u0259c\u0259 g\u0259li\u015f-gedi\u015fl\u0259r ba\u015flayacaq.<\/p>\n<p>Allah R\u0259sulu (s.\u0259.s.) m\u00f6minl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tini k\u0259rpicl\u0259ri bir-birin\u0259 p\u0259r\u00e7iml\u0259nmi\u015f m\u00f6hk\u0259m bir binaya b\u0259nz\u0259dir ki, bel\u0259 bir toplumun t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fcnd\u0259 d\u0259 ay\u0259d\u0259 ke\u00e7\u0259n ana-ata haqq\u0131na riay\u0259t, m\u00f6hk\u0259m qohumluq ba\u011flar\u0131, yoxsullara arxa durmaq v\u0259 qon\u015fuluq h\u00fcququna riay\u0259t etm\u0259k kimi \u0259m\u0259ll\u0259r m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. M\u00fcasir h\u0259yatda qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ciddi z\u0259d\u0259l\u0259ndiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, ola bilsin ki, ba\u015flan\u011f\u0131cda problemin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259ril\u0259n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r n\u0259tic\u0259siz qals\u0131n. Ancaq adi k\u00f6n\u00fcl alma da olsa, \u0259zmkarl\u0131qla, q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 edil\u0259n yax\u015f\u0131l\u0131qlar g\u00fcn aradak\u0131 buzlar\u0131 \u0259rid\u0259r\u0259k q\u0259lbl\u0259ri bir-birin\u0259 isindir\u0259c\u0259k. Bu yax\u0131nl\u0131q da get-ged\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259k v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin f\u0259rdl\u0259ri aras\u0131nda q\u0131r\u0131lmaz ba\u011flar \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k. Bel\u0259c\u0259 f\u0259rdl\u0259r bir-birin\u0259 t\u0259m\u0259nnas\u0131z d\u0259st\u0259k olacaq, biri y\u0131x\u0131landa o biri \u0259lind\u0259n tutacaq, bir-birin\u0259 yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259kd\u0259 yar\u0131\u015facaqlar. Vuru\u015fmayan, bo\u011fu\u015fmayan, ziddiyy\u0259tsiz ideal bir c\u0259miyy\u0259t d\u0259 ancaq bu c\u00fcr f\u0259rdl\u0259rd\u0259n meydana g\u0259lir.<\/p>\n<p>\u00dcst\u0259lik H\u0259zr\u0259ti Pirin ifad\u0259si il\u0259 des\u0259k, \u0259czas\u0131 (c\u00fcz, par\u00e7ac\u0131q) v\u0259 molekullar\u0131 g\u00fcnahlardan ibar\u0259t olan bir c\u0259miyy\u0259tin sa\u011flam olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn deyil. El\u0259 is\u0259 sa\u011flam bir c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259rdl\u0259rin g\u00fcnahlardan qorunmaqda v\u0259 x\u0259talardan uzaqla\u015fmaqda bir-birin\u0259 k\u00f6m\u0259k v\u0259 d\u0259st\u0259k olmas\u0131 m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259dir. C\u0259nabi-Allah bu \u0259mri il\u0259 bir m\u0259nada, m\u00f6minl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259rini xat\u0131rlad\u0131r:<\/p>\n<p>Yax\u015f\u0131l\u0131q etm\u0259kd\u0259 v\u0259 pis \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259kd\u0259 \u0259lbir olun, g\u00fcnah i\u015f g\u00f6rm\u0259kd\u0259 v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik etm\u0259kd\u0259 bir-biriniz\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259yin (\u201cMaid\u0259\u201d sur\u0259si, 5\/2)<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimin \u0259mr etdiyi yard\u0131mla\u015fma v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyi t\u0259sis etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, m\u0259nc\u0259, qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri kimi \u0259v\u0259zsiz bir f\u00fcrs\u0259t v\u0259 \u00f6n\u0259mli bir m\u0259suliyy\u0259ti m\u00fctl\u0259q d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>ZAMAN<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Quran v\u0259 s\u00fcnn\u0259d\u0259 ana-ata il\u0259 yax\u015f\u0131 r\u0259ftar etm\u0259k, s\u0131layi-r\u0259hm etm\u0259k (yax\u0131n qohumlarla xo\u015f m\u00fcnasib\u0259t saxlamaq), yetiml\u0259r\u0259 arxa olmaq kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, ciddi vur\u011fulanan h\u0259ssas m\u00f6vzulardan biri d\u0259 qon\u015fuluq haqq\u0131na riay\u0259tdir. Bununla ba\u011fl\u0131, C\u0259nabi-Allah \u201cNisa\u201d sureyi-c\u0259lil\u0259sind\u0259 buyurur:\u00a0Allaha ibad\u0259t edin v\u0259 Ona he\u00e7 bir \u015feyi \u015f\u0259rik qo\u015fmay\u0131n! Ata-anaya, qohum-\u0259qr\u0259baya, yetiml\u0259r\u0259, yoxsullara, yax\u0131n v\u0259 uzaq qonum-qon\u015fuya, yax\u0131n (yolda\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-10569","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-knd"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Qon\u015fuluq haqq\u0131 - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Qon\u015fuluq haqq\u0131 - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Quran v\u0259 s\u00fcnn\u0259d\u0259 ana-ata il\u0259 yax\u015f\u0131 r\u0259ftar etm\u0259k, s\u0131layi-r\u0259hm etm\u0259k (yax\u0131n qohumlarla xo\u015f m\u00fcnasib\u0259t saxlamaq), yetiml\u0259r\u0259 arxa olmaq kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, ciddi vur\u011fulanan h\u0259ssas m\u00f6vzulardan biri d\u0259 qon\u015fuluq haqq\u0131na riay\u0259tdir. Bununla ba\u011fl\u0131, C\u0259nabi-Allah \u201cNisa\u201d sureyi-c\u0259lil\u0259sind\u0259 buyurur:\u00a0Allaha ibad\u0259t edin v\u0259 Ona he\u00e7 bir \u015feyi \u015f\u0259rik qo\u015fmay\u0131n! Ata-anaya, qohum-\u0259qr\u0259baya, yetiml\u0259r\u0259, yoxsullara, yax\u0131n v\u0259 uzaq qonum-qon\u015fuya, yax\u0131n (yolda\u015f [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-06-17T10:12:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Qon\u015fuluq haqq\u0131\",\"datePublished\":\"2013-06-17T10:12:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\"},\"wordCount\":2150,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg\",\"articleSection\":[\"X\u018fB\u018fRL\u018fR\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\",\"name\":\"Qon\u015fuluq haqq\u0131 - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg\",\"datePublished\":\"2013-06-17T10:12:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Qon\u015fuluq haqq\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Qon\u015fuluq haqq\u0131 - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Qon\u015fuluq haqq\u0131 - Z\u0259rdab.com","og_description":"Quran v\u0259 s\u00fcnn\u0259d\u0259 ana-ata il\u0259 yax\u015f\u0131 r\u0259ftar etm\u0259k, s\u0131layi-r\u0259hm etm\u0259k (yax\u0131n qohumlarla xo\u015f m\u00fcnasib\u0259t saxlamaq), yetiml\u0259r\u0259 arxa olmaq kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, ciddi vur\u011fulanan h\u0259ssas m\u00f6vzulardan biri d\u0259 qon\u015fuluq haqq\u0131na riay\u0259tdir. Bununla ba\u011fl\u0131, C\u0259nabi-Allah \u201cNisa\u201d sureyi-c\u0259lil\u0259sind\u0259 buyurur:\u00a0Allaha ibad\u0259t edin v\u0259 Ona he\u00e7 bir \u015feyi \u015f\u0259rik qo\u015fmay\u0131n! Ata-anaya, qohum-\u0259qr\u0259baya, yetiml\u0259r\u0259, yoxsullara, yax\u0131n v\u0259 uzaq qonum-qon\u015fuya, yax\u0131n (yolda\u015f [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2013-06-17T10:12:14+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Qon\u015fuluq haqq\u0131","datePublished":"2013-06-17T10:12:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569"},"wordCount":2150,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg","articleSection":["X\u018fB\u018fRL\u018fR"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569","name":"Qon\u015fuluq haqq\u0131 - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/kend-600x400.jpg","datePublished":"2013-06-17T10:12:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=10569#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Qon\u015fuluq haqq\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10569"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10569\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10572,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10569\/revisions\/10572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}