{"id":11009,"date":"2013-07-11T06:00:00","date_gmt":"2013-07-11T01:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009"},"modified":"2013-07-11T10:47:44","modified_gmt":"2013-07-11T05:47:44","slug":"d%c9%99li-quscu-k%c9%99ndind%c9%99ki-agt%c9%99p%c9%99-m%c9%99zarligi-il%c9%99-bagli-daha-bir-iddia-cavab","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009","title":{"rendered":"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; A\u00c7IQLAMA"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-10983\" alt=\"A\u011ft\u0259t\u0259-D\u0259li Qu\u015f\u00e7u\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/A\u011ft\u0259t\u0259.png\" width=\"558\" height=\"280\" \/>H\u00f6rm\u0259tli Nicat m\u00fc\u0259llim! \u201cZ\u0259rdab rayonunun D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q varm\u0131?\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Zerdab.com sayt\u0131nda yay\u0131mlanan yaz\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxudum.\u00a0<\/strong><strong>\u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 bir m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131n\u0131n sayt vasit\u0259si il\u0259 d<strong>\u0259\u00a0<\/strong>i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131, respublika ictimaiyy\u0259tinin, alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar qaz\u0131nt\u0131-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na z\u0259rur\u0259t olmas\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259k t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m ki, bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 Sizinl\u0259, eyni zamanda\u00a0\u0259d\u0259bi, b\u0259dii yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 tan\u0131nan jurnalist, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259diyim h\u0259mkar\u0131m, \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetinin redaktoru \u0130sam\u0259ddin \u018fhm\u0259dovla\u00a0\u00e7ox geni\u015f v\u0259 maraql\u0131 s\u00f6hb\u0259tl\u0259rimiz olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>2008-ci ild\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u201cL\u0259l\u0259 \u018fhm\u0259d v\u0259 l\u0259l\u0259hm\u0259dlil\u0259r\u201d (Bak\u0131, \u201cAz\u0259rn\u0259\u015fr\u201d, 2008, 400 s.) adl\u0131 monoqrafiyam\u0131 h\u0259m Siz\u0259, h\u0259m d\u0259 \u0130sam\u0259ddin m\u00fc\u0259llim\u0259 vermi\u015f\u0259m. Eyni zamanda bildirir\u0259m ki, bu kitab elmi-t\u0259dqiqat \u0130nstitutlar\u0131na, ali t\u0259hsil ocaqlar\u0131na, kitabxanalara verilmi\u015f, M.F.Axundov ad\u0131na Az\u0259rbaycan Milli Kitabxanas\u0131n\u0131n elektron informasiya sistemin\u0259 daxil edilmi\u015fdir.<br \/>\nHesab edir\u0259m ki, h\u0259min kitabda \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yazd\u0131qlar\u0131m\u0131 da h\u0259r iki ziyal\u0131m\u0131z oxumam\u0131\u015f deyil.<br \/>\n\u201cL\u0259l\u0259 \u018fhm\u0259d v\u0259 l\u0259l\u0259hm\u0259dlil\u0259r\u201d adl\u0131 kitab\u0131n I f\u0259slind\u0259 \u201cL\u0259l\u0259hm\u0259dlil\u0259rin tarixin\u0259 bir n\u0259z\u0259r\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 yaz\u0131da (s\u0259h. 92-93) \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 verdiyim yaz\u0131n\u0131n m\u0259tnini oldu\u011fu kimi diqq\u0259tiniz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m:<br \/>\n\u201cL\u0259l\u0259 \u018fhm\u0259din istifad\u0259 etdiyi indiki D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndinin \u015fimal-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n B\u0259yimli q\u0259s\u0259b\u0259si v\u0259 Qo\u015faoba k\u0259ndinin torpaqlar\u0131 il\u0259 qon\u015fuluqda olan k\u0259nd vaxt\u0131 il\u0259 \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn strateji-h\u0259rbi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n n\u00f6qt\u0259l\u0259r olmu\u015fdur. Haz\u0131rda da yerli \u0259hali h\u0259min tarixi yerl\u0259rin tutdu\u011fu sah\u0259l\u0259rin \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcn\u00fc, yerini d\u0259qiq bilir. Bu g\u00fcn d\u0259 o yerl\u0259r \u0259halinin dilind\u0259 \u201cqo\u015fun gizl\u0259n\u0259n\u201d, \u201cq\u0131rx manatl\u0131q\u201d, \u201c\u0259l-\u00fcz yuyan\u201d, \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d, \u201cAtvurulan\u201d v\u0259 s. adlan\u0131r (x\u0259rit\u0259 12).<br \/>\nBu \u0259razil\u0259r kolxozla\u015fma d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n ba\u015flayaraq, apar\u0131lan meliorasiya-hamarlama i\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259dric\u0259n \u0259kin yerl\u0259rin\u0259, bi\u00e7\u0259n\u0259k sah\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Qeyd ed\u0259k ki, \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 a\u011f da\u015f qoyulmu\u015f h\u00fcnd\u00fcr t\u0259p\u0259nin (\u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d adl\u0131 yer) \u0259traf\u0131nda vaxt\u0131 il\u0259 \u015fum, \u0259kin-bi\u00e7in i\u015fl\u0259ri apar\u0131lan zaman m\u00fcxt\u0259lif \u0259\u015fyalara silah-sursata, insan s\u00fcm\u00fckl\u0259rin\u0259 rast g\u0259linirdi. \u0130ndi h\u0259min t\u0259p\u0259l\u0259r (biri b\u00f6y\u00fck v\u0259 biri nisb\u0259t\u0259n ki\u00e7ik olan) yerli \u0259hali t\u0259r\u0259find\u0259n tarixi abid\u0259 kimi qorunur.<br \/>\nYa\u015fl\u0131, yerli a\u011fsaqqallar\u0131n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu tarixi yerl\u0259rd\u0259 bir vaxtlar qa\u00e7aqlar gizl\u0259nmi\u015f, eyni zamanda \u201c\u015eahyolu\u201dnun \u00fcst\u00fcnd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, q\u0259dim l\u0259l\u0259hm\u0259dli tayfas\u0131n\u0131n istifad\u0259sind\u0259 olan h\u0259min \u0259razid\u0259ki bu strateji n\u00f6qt\u0259d\u0259 qanl\u0131 toqqu\u015fma ba\u015f vermi\u015f, k\u00fctl\u0259vi q\u0131r\u011f\u0131n olmu\u015fdur. (tarixi d\u0259qiq m\u0259lum deyildir). Torpaq qalaqlar\u0131 il\u0259 d\u00fcz\u0259ldil\u0259n v\u0259 \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d adlanan bu t\u0259p\u0259l\u0259r d\u0259 k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 q\u0131r\u011f\u0131nla ba\u011fl\u0131, insan t\u0259l\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar yarad\u0131lm\u0131\u015f tarixi abid\u0259dir.<br \/>\n\u00c7ox b\u00f6y\u00fck t\u0259\u0259ss\u00fcf hissi il\u0259 qeyd etm\u0259liyik ki, l\u0259l\u0259hm\u0259dlil\u0259r k\u0259nd \u0259razil\u0259rind\u0259ki h\u0259min tarixi abid\u0259ni qoruyub saxlasalar da AMEA-n\u0131n Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutu v\u0259 dig\u0259r aidiyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar bu g\u00fcn\u0259 kimi \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d adlanan bu tarixi abid\u0259nin ke\u00e7mi\u015find\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259n x\u0259b\u0259rsizdirl\u0259r. Burada d\u0259rin t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na ehtiyac vard\u0131r (x\u0259rit\u0259 12).<br \/>\nBununla yana\u015f\u0131 L\u0259l\u0259 \u018fhm\u0259dli k\u0259ndinin \u0259razisind\u0259 \u201cQ\u0131rx manatl\u0131q\u201d, \u201c\u018fl-\u00fcz yuyan\u201d, \u201cQo\u015fun gizl\u0259n\u0259n\u201d, \u201cD\u0259v\u0259 \u00f6l\u0259n\u201d, \u201cRus qa\u00e7an\u201d, \u201cSiy\u0259n\u0259k\u201d, \u201c\u018fl\u0259sg\u0259r \u0259k\u0259n\u201d, \u201c\u018fhm\u0259d \u0259k\u0259n\u201d, \u201cAxmaz\u201d v\u0259 sair yer adlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00f6vcud olmu\u015f \u00e7ox hadis\u0259l\u0259rin, tarixi prosesl\u0259rin \u015f\u0259rhind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7maq, t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri aparmaq olar.\u201d<br \/>\n\u0130sam\u0259ddin m\u00fc\u0259llim \u201cG\u00fcnahs\u0131z insanlara burada yeti\u015f\u0259r\u0259k q\u0259tl\u0259 yetiribl\u0259r\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 yaz\u0131s\u0131nda bildirir: \u201cD\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndinin 82 ya\u015fl\u0131 sakini A\u011fah\u00fcseyn A\u011fayevin n\u0259n\u0259sind\u0259n e\u015fitdiyi maraql\u0131 xatir\u0259l\u0259ri var: \u201cA\u011fah\u00fcseyn A\u011fayevin n\u0259n\u0259si dan\u0131\u015farm\u0131\u015f ki, bu t\u0259p\u0259d\u0259 \u015eamax\u0131 v\u0259 K\u00fcrd\u0259mir t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri qa\u00e7araq erm\u0259nil\u0259rd\u0259n can\u0131n\u0131 qurtarma\u011fa c\u0259hd ed\u0259n arvad-u\u015faq d\u0259fn olunub. N\u0259n\u0259sinin dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u00fcrkl\u0259r g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r erm\u0259ni quldurlar\u0131 \u015eamax\u0131 v\u0259 K\u00fcrd\u0259mird\u0259 ba\u015f ver\u0259n q\u0131r\u011f\u0131nlardan can\u0131n\u0131 qurtarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan v\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 h\u0259min \u0259raziy\u0259 \u00fcz tutan g\u00fcnahs\u0131z insanlara burada yeti\u015fibl\u0259r v\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131 v\u0259h\u015filikl\u0259 q\u0259tl\u0259 yetiribl\u0259r\u201d. D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndinin dig\u0259r sakini, haz\u0131rda Z\u0259rdab \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fayan M\u0259\u015f\u0259di Sabirin d\u0259 n\u0259n\u0259sind\u0259n e\u015fitdiyi fikirl\u0259r \u00e7ox maraql\u0131d\u0131r: \u201cN\u0259n\u0259miz h\u0259mi\u015f\u0259 biz\u0259 dey\u0259rdi ki, ora erm\u0259ni-t\u00fcrk t\u0259p\u0259sidir, o t\u0259p\u0259y\u0259 yax\u0131n getm\u0259yin\u201d.<br \/>\nN\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndinin \u0259razisind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d adlanan yerd\u0259 \u015eamax\u0131 v\u0259 K\u00fcrd\u0259mir t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri qa\u00e7araq erm\u0259nil\u0259rd\u0259n can\u0131n\u0131 qurtarma\u011fa c\u0259hd ed\u0259n arvad-u\u015faq d\u0259fn olunubsa, qeyd olundu\u011fu kimi bu hadis\u0259 1918-ci il\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir.<br \/>\nDem\u0259li, bu hadis\u0259d\u0259n 2 il sonra n\u0259n\u0259sind\u0259n e\u015fitdikl\u0259rini \u0130sam\u0259ddin m\u00fc\u0259llim\u0259 \u015f\u0259rh ed\u0259n A\u011fah\u00fcseyn A\u011fayev d\u00fcnyaya g\u0259lib. \u018fg\u0259r h\u0259min tarixd\u0259 s\u00f6z\u00fcged\u0259n hadis\u0259 ba\u015f vermi\u015fdirs\u0259 o zaman A\u011fah\u00fcseyn m\u00fc\u0259llimin (qeyd edim ki, dig\u0259r \u015f\u0259rh\u00e7i Z\u0259rdab \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fayan M\u0259\u015f\u0259di Sabirin \u00f6z\u00fc d\u0259 A\u011fah\u00fcseyn m\u00fc\u0259llimin qarda\u015f\u0131d\u0131r) atas\u0131 m\u0259rhum H\u00fcseynxan baba t\u0259xmin\u0259n 25-30 ya\u015f\u0131nda olub. Bel\u0259 olan halda A\u011fah\u00fcseyn m\u00fc\u0259llimin n\u0259n\u0259sind\u0259n e\u015fitdikl\u0259ri bir yana, atas\u0131 H\u00fcseynxan ki\u015fi 25-30 ya\u015flar\u0131nda, ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259nin canl\u0131 \u015fahidl\u0259rind\u0259n biri olub.<br \/>\nDeyim ki, m\u0259n \u00f6z\u00fcm h\u0259l\u0259 50 il bundan \u00f6nc\u0259 D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bind\u0259 oxuyark\u0259n n\u0259inki H\u00fcseynxan baban\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 ondan ya\u015fca \u00e7ox b\u00f6y\u00fck olan, y\u0259ni 1865-1890-c\u0131 il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc babalar\u0131m\u0131z\u0131n, n\u0259n\u0259l\u0259rimizin s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini, xatir\u0259l\u0259rini dinl\u0259mi\u015f, onlar\u0131n tarixi s\u00f6hb\u0259tl\u0259rin\u0259 qulaq asm\u0131\u015fam. Onlardan L\u0259l\u0259hm\u0259dli elinin, obas\u0131n\u0131n bir-biri il\u0259 yax\u0131n qohum olan insanlar\u0131, ata babam H\u0259s\u0259nqulu ki\u015finin, ana babam M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li d\u0259d\u0259nin, H\u00fcmm\u0259t, S\u0259m\u0259d, Sufan, Usub, Seyfi, M\u0259h\u0259mm\u0259d, H\u0259zr\u0259tqulu kimi ya\u015fl\u0131, d\u00fcnyag\u00f6rm\u00fc\u015f babalar\u0131m\u0131z\u0131n, Ceyran, Z\u00fcbeyd\u0259, Leyli, Q\u0131zxan\u0131m, Z\u0259rq\u0259l\u0259m kimi onlarca a\u011fbir\u00e7\u0259k n\u0259n\u0259l\u0259rimizin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, indi onlar haqq d\u0259rgah\u0131na qovu\u015fmu\u015flar.<br \/>\nYa\u015f, tarix bax\u0131m\u0131ndan bu insanlar n\u0259inki 1918-ci il q\u0131r\u011f\u0131n\u0131n\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 1905-1907-ci il hadis\u0259l\u0259rinin canl\u0131 \u015fahidl\u0259ri olmu\u015flar.<br \/>\n\u018fg\u0259r D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 erm\u0259ni-m\u00fcs\u0259lman sava\u015f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirmi\u015f olsaq ke\u00e7mi\u015f L\u0259l\u0259 \u018fhm\u0259dli (indiki D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndi) k\u0259ndinin son zamanlarad\u0259k h\u0259yatda olan, yuxar\u0131da adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim baba v\u0259 n\u0259n\u0259l\u0259rimizin \u00f6zl\u0259ri ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259rin canl\u0131 \u015fahidl\u0259ri olard\u0131lar v\u0259 bu haqda onlardan n\u0259yis\u0259 e\u015fitmi\u015f olard\u0131q. H\u0259min q\u0131r\u011f\u0131nda yerli sakin olaraq hans\u0131sa bir l\u0259l\u0259hm\u0259dli \u00f6vlad\u0131n\u0131n itkisi olard\u0131, h\u0259min m\u0259zarl\u0131qda d\u0259fn olunard\u0131 v\u0259 bunun s\u0259si-s\u0259das\u0131 bu g\u00fcn h\u0259r bir l\u0259l\u0259hm\u0259dli \u00f6vlad\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda silinm\u0259z bir tarix\u0259 \u00e7evrilmi\u015f olard\u0131. H\u0259min \u015f\u0259rh olunan hadis\u0259nin m\u00f6vcudlu\u011fu ya\u015f, tarix bax\u0131m\u0131ndan d\u00fczg\u00fcn deyildir. \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tarixi \u00e7ox q\u0259dimdir.<br \/>\nBu bax\u0131mdan, saytda veril\u0259n \u201cM\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131n\u0131 ilkin ehtimalla s\u00f6yl\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 yaz\u0131da, Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutunun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 Taleh \u018fliyevin Z\u0259rdab\u0131n D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndinin \u0259razisind\u0259 h\u0259min soyq\u0131r\u0131m\u0131n qurbanlar\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131n olmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259m\u0259si, buna r\u0259y bildirm\u0259si d\u0259 tarixin reall\u0131\u011f\u0131ndan x\u0259b\u0259r ver\u0259 bilm\u0259z.<br \/>\nT\u0259bii ki, qeyd olunanlar uzaq tarix deyildir. \u018fg\u0259r \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201dnin yaranmas\u0131 qeyd olunan yax\u0131n tarixi hadis\u0259 olmu\u015f olsayd\u0131 500 illik tarixi hadis\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u201cL\u0259l\u0259 \u018fhm\u0259d v\u0259 l\u0259l\u0259hm\u0259dlil\u0259r\u201d adl\u0131 kitabda h\u0259min had\u0131s\u0259ni m\u0259n d\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alard\u0131m.<br \/>\nOdur ki, \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131 bilgil\u0259rimi 2008-ci ild\u0259 \u00e7ap olunan kitab\u0131mda yuxar\u0131da qeyd etdiyim kimi q\u0259l\u0259m\u0259 alm\u0131\u015f, h\u0259min kitabda AMEA-n\u0131n Arxeologiya v\u0259 Etnoqrafiya \u0130nstitutu v\u0259 dig\u0259r aidiyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar\u0131n bu g\u00fcn\u0259 kimi \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d adlanan bu tarixi abid\u0259nin ke\u00e7mi\u015find\u0259n v\u0259 bu g\u00fcn\u00fcnd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olduqlar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259kl\u0259, orada d\u0259rin t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na ehtiyac oldu\u011funu diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fam.<br \/>\nG\u00fcman edirik ki, yax\u0131n vaxtlarda aidiyy\u0259ti t\u0259\u015fkilatlar \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r sistemini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259kl\u0259, m\u00f6vcud olmu\u015f tarixi reall\u0131qlar\u0131 ortaya qoyacaqlar.<br \/>\n\u018fn \u0259sas\u0131 odur ki, bu g\u00fcn etnoqrafiyam\u0131z\u0131n, arxeologiyam\u0131z\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259si yolunda ziyal\u0131lar\u0131m\u0131z, alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rimiz \u00f6z yaz\u0131lar\u0131 il\u0259 h\u0259y\u0259can t\u0259bili \u00e7almaqla t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dirl\u0259r, bu is\u0259 yaln\u0131z alq\u0131\u015flanmal\u0131d\u0131r!<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Eld\u0259niz H\u0259s\u0259nov,<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong> K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259\u00a0<\/strong><strong>doktoru, Beyn\u0259lxalq Ekoenergetika Akademiyas\u0131n\u0131n <\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>ekologiya \u00fczr\u0259 professoru,\u00a0<\/strong><strong>Z\u0259rdabi\u015f\u00fcnas,<strong> Az\u0259rbaycan Jurnalistl\u0259r Birliyinin \u00fczv\u00fc<\/strong>.<br \/>\n<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00f6rm\u0259tli Nicat m\u00fc\u0259llim! \u201cZ\u0259rdab rayonunun D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q varm\u0131?\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Zerdab.com sayt\u0131nda yay\u0131mlanan yaz\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxudum.\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 bir m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131n\u0131n sayt vasit\u0259si il\u0259 d\u0259\u00a0i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131, respublika ictimaiyy\u0259tinin, alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar qaz\u0131nt\u0131-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na z\u0259rur\u0259t olmas\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259k t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r. Onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m ki, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11009","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-tarix"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 - A\u00c7IQLAMA - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 - A\u00c7IQLAMA - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"H\u00f6rm\u0259tli Nicat m\u00fc\u0259llim! \u201cZ\u0259rdab rayonunun D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q varm\u0131?\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Zerdab.com sayt\u0131nda yay\u0131mlanan yaz\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxudum.\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 bir m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131n\u0131n sayt vasit\u0259si il\u0259 d\u0259\u00a0i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131, respublika ictimaiyy\u0259tinin, alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar qaz\u0131nt\u0131-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na z\u0259rur\u0259t olmas\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259k t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r. Onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m ki, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-07-11T01:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-07-11T05:47:44+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; A\u00c7IQLAMA\",\"datePublished\":\"2013-07-11T01:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2013-07-11T05:47:44+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\"},\"wordCount\":1967,\"commentCount\":3,\"articleSection\":[\"Z\u018fRDABIN TAR\u0130X\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\",\"name\":\"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 - A\u00c7IQLAMA - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-07-11T01:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2013-07-11T05:47:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; A\u00c7IQLAMA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 - A\u00c7IQLAMA - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 - A\u00c7IQLAMA - Z\u0259rdab.com","og_description":"H\u00f6rm\u0259tli Nicat m\u00fc\u0259llim! \u201cZ\u0259rdab rayonunun D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259 k\u00fctl\u0259vi m\u0259zarl\u0131q varm\u0131?\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda Zerdab.com sayt\u0131nda yay\u0131mlanan yaz\u0131n\u0131 diqq\u0259tl\u0259 oxudum.\u00a0\u018flb\u0259tt\u0259, bel\u0259 bir m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131n\u0131n sayt vasit\u0259si il\u0259 d\u0259\u00a0i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131, respublika ictimaiyy\u0259tinin, alim v\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131, \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar qaz\u0131nt\u0131-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131na z\u0259rur\u0259t olmas\u0131n\u0131 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirm\u0259k t\u0259qdir\u0259layiq hald\u0131r. Onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m ki, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2013-07-11T01:00:00+00:00","article_modified_time":"2013-07-11T05:47:44+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; A\u00c7IQLAMA","datePublished":"2013-07-11T01:00:00+00:00","dateModified":"2013-07-11T05:47:44+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009"},"wordCount":1967,"commentCount":3,"articleSection":["Z\u018fRDABIN TAR\u0130X\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009","name":"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 - A\u00c7IQLAMA - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"datePublished":"2013-07-11T01:00:00+00:00","dateModified":"2013-07-11T05:47:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=11009#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u0259li Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndind\u0259ki \u201cA\u011ft\u0259p\u0259\u201d m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; A\u00c7IQLAMA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11009"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11012,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11009\/revisions\/11012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}