{"id":1114,"date":"2012-03-17T12:03:47","date_gmt":"2012-03-17T08:03:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114"},"modified":"2012-03-17T12:03:47","modified_gmt":"2012-03-17T08:03:47","slug":"milli-m%c9%99tbuata-cigir-acan-%c9%99kinci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114","title":{"rendered":"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1115\" title=\"ekinci qezeti\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\" alt=\"ekinci qezeti\" width=\"205\" height=\"245\" \/><\/a>Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131nda \u0259b\u0259di iz buraxm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ad\u0131 q\u0131z\u0131l x\u0259tl\u0259 ke\u00e7ir. 1860-c\u0131 ild\u0259 Tiflis gimnaziyas\u0131n\u0131 bitir\u0259n H. B. Z\u0259rdabi Moskva Universitetinin fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 q\u0259bul olunub. 1865-ci ild\u0259 ali m\u0259kt\u0259bi \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitir\u0259n Z\u0259rdabiy\u0259 elmi \u015furan\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u0259xlaq\u0131na v\u0259 \u0259la m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si verilir.<br \/>\nAli t\u0259hsil oca\u011f\u0131nda oxudu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r aras\u0131nda x\u00fcsusi se\u00e7ildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 fak\u00fclt\u0259ni \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 ba\u015fa vurduqdan sonra elmi i\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn universitetd\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Lakin v\u0259t\u0259nin\u0259, do\u011fma Az\u0259rbaycan\u0131na olan sonsuz m\u0259h\u0259bb\u0259ti, xalq\u0131na, mill\u0259tin\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k arzusu g\u0259nc, perspektivli m\u00fc\u0259llimi Az\u0259rbaycana \u00e7\u0259kib g\u0259tirdi. Bir m\u00fcdd\u0259t Tiflisd\u0259 qulluq ed\u0259nd\u0259n sonra Qubada m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n Z\u0259rdabi daha sonra Bak\u0131ya g\u0259l\u0259r\u0259k burada rusca orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259bi\u0259td\u0259n d\u0259rs dem\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<br \/>\nG\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda v\u0259 i\u015find\u0259 xalqla s\u0131x ba\u011fl\u0131 olan Z\u0259rdabi asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 xalq aras\u0131nda ke\u00e7irir, u\u015faqlar\u0131 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259ri elm\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259, maarif\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259ndirirdi. Onun apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259bli\u011fat\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Bak\u0131 gimnaziyas\u0131nda oxuyan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 az bir zamanda xeyli \u00e7oxalm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nDo\u011fma ana dilind\u0259 q\u0259zet\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac oldu\u011funu d\u0259rk ed\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi q\u0259zet \u00e7ap etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00f6kum\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdi. Xeyli z\u0259hm\u0259td\u0259n, \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra o, 1875-ci ilin 22 iyulunda Bak\u0131da qubernatorun m\u0259tb\u0259\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015frin\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q oldu. Bu m\u0259tbu orqanla milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu.<br \/>\n1875-ci ilin 22 iyulundan 1877-ci ilin 29 sentyabr\u0131na q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; ayda iki d\u0259f\u0259 300-400 tirajla n\u0259\u015fr olunurdu. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si \u00e7\u0131x\u0131b.<br \/>\n&#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetind\u0259 Moskvadan N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun, \u018fsg\u0259r a\u011fa Goraninin, \u015eamax\u0131dan M\u0259h\u0259mm\u0259dta\u011f\u0131 \u018flizad\u0259 \u015eirvaninin, Heyd\u0259rinin D\u0259rb\u0259ndd\u0259n g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri m\u0259ktublar, Seyid \u018fzim \u015eirvaninin \u015feirl\u0259ri v\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundovun &#8220;V\u0259kili-nam\u0259lumi mill\u0259t&#8221; imzas\u0131 il\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259rc olunurdu.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin yaratd\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin d\u0259sti-x\u0259tti \u0259sas\u0259n bir ideya \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdu. Z\u0259rdabi v\u0259 onunla birlikd\u0259 bu q\u0259zetd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan bir s\u0131ra maarifp\u0259rv\u0259r, demokratik na\u015firl\u0259r \u015e\u0259rqin geriliyini, \u0259tal\u0259t v\u0259 s\u00fcstl\u00fcy\u00fcn\u00fc h\u0259qiqi azadl\u0131\u011f\u0131n olmamas\u0131nda g\u00f6r\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Onlar \u00f6z s\u00f6zl\u0259rini dolay\u0131 yolla olsa bel\u0259, bu q\u0259zet vasit\u0259si il\u0259 xalqa \u00e7atd\u0131ra bilirdil\u0259r. O d\u00f6vrd\u0259 xalq\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi sad\u0259 dild\u0259 yaz\u0131lan bu q\u0259zetd\u0259 bel\u0259 fikirl\u0259rin s\u0259sl\u0259nm\u0259si t\u0259bii ki, Az\u0259rbaycan\u0131 \u0259sar\u0259t alt\u0131nda saxlayan imperiya m\u0259murlar\u0131n\u0131 ciddi narahat edirdi.<br \/>\nIlk m\u0259tbu orqan kimi &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; \u00f6z \u0259sas ideyas\u0131na uy\u011fun olaraq inc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyata da aid yeni demokratik t\u0259l\u0259bl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck dramaturqu N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov k\u00f6hn\u0259 \u015feirl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u015fairl\u0259ri m\u00fcasir h\u0259yatdan yazma\u011fa, xalq\u0131 c\u0259hal\u0259t v\u0259 q\u0259fl\u0259t yuxusundan ay\u0131ltma\u011fa, m\u00fcasir ruhda t\u0259rbiy\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. Bununla Z\u0259rdabinin s\u0259sin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli, maarifp\u0259rv\u0259r insanlar\u0131 s\u0259s verirdi. T\u0259bii ki, bu c\u00fcr demokratik m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259n sonra \u00e7arizmin diqt\u0259si il\u0259 \u00f6zl\u0259rini &#8220;ziyal\u0131&#8221; sayan b\u0259zi \u00fczd\u0259niraq insanlar yerb\u0259yerd\u0259n &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;nin \u00fcz\u0259rin\u0259 hucuma ke\u00e7dil\u0259r.<br \/>\n1877-ci il sentyabr\u0131n 29-da &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; \u00f6z n\u0259\u015frini dayand\u0131rma\u011fa m\u0259cbur oldu. Milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n ilk qaranqu\u015fu olan bu q\u0259zet iki illik \u00f6m\u00fcr ya\u015fasa da, xalq\u0131n milli v\u0259 m\u00fcasir ruhda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. Maarif\u00e7i v\u0259 demokratik ideyalar\u0131n car\u00e7\u0131s\u0131 olan &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; realist \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131nda m\u00fcst\u0259sna xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rdi. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, bel\u0259 t\u0259r\u0259qqip\u0259rv\u0259r q\u0259zet m\u00fcrt\u0259ce, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 bir rejimin \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda \u00e7ox ya\u015faya bilm\u0259di.M\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alimi &#8220;Milli elm tariximizd\u0259 t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas kimi tan\u0131nan Z\u0259rdabi &#8220;Torpaq, su v\u0259 hava&#8221;, &#8220;B\u0259d\u0259ni salamat saxlamaq d\u00fcsur\u00fcl \u0259m\u0259lidir&#8221;, &#8220;S\u00fcm\u00fck, \u0259t, beyin&#8221;, &#8220;Insan b\u0259d\u0259ninin floras\u0131&#8221;, &#8220;Orqanizmin yoluxucu mikroblara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259si&#8221;, &#8220;S\u0259rxo\u015flu\u011fa qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd&#8221; v\u0259 s. m\u0259qal\u0259l\u0259rini yazm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nPedaqoji fikir tariximizd\u0259 g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i-pedaqoq, milli t\u0259hsil tariximizd\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259rin ilk qurultay\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 v\u0259 r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi h\u0259m d\u0259 milli teatr tariximizd\u0259 ilk tama\u015falar\u0131n rejissoru kimi ictimai-m\u0259d\u0259ni fikir salnam\u0259mizd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 yer tutmu\u015fdur. M\u0259tbuat tariximizd\u0259 onun rolu \u00e7ox\u015fax\u0259lidir: ana dilind\u0259 ilk m\u0259tbu orqan\u0131n t\u0259sis\u00e7isi, redaktoru, na\u015firi, d\u0259rin m\u0259zmunlu publisistik m\u0259qal\u0259l\u0259r v\u0259 orijinal b\u0259dii n\u0259sr n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259llifi&#8230;<br \/>\nH.B.Z\u0259rdabi filosof v\u0259 t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas kimi m\u0259\u015fhur olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 milli m\u0259d\u0259niyy\u0259timizi duyan v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n bir s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnas-m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u015f\u00fcnas olmu\u015fdur.G\u00f6rk\u0259mli \u0259dib v\u0259 pedaqoq bir xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bilicisi kimi \u015fifahi \u0259d\u0259biyyat\u0131n mahn\u0131, na\u011f\u0131l v\u0259 atalar s\u00f6zl\u0259ri kimi janrlar\u0131n\u0131 toplam\u0131\u015fd\u0131r. O, bu janrlar i\u00e7\u0259risind\u0259 mahn\u0131lara geni\u015f yer vermi\u015f, mahn\u0131lar\u0131n tarixi-ictimai, sosial-m\u0259d\u0259ni d\u0259y\u0259rini bel\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259ndirmi\u015fdir: &#8220;H\u0259r tayfan\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 mill\u0259tin ke\u00e7mi\u015fd\u0259 olan yaman v\u0259 yax\u015f\u0131 g\u00fcnl\u0259rini \u015f\u0259rh ed\u0259n mahn\u0131lar\u0131 olur ki, bu mahn\u0131lar a\u011f\u0131zdan-a\u011f\u0131za d\u00fc\u015f\u00fcb mill\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 bais olur&#8221;.<br \/>\nG\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, m\u00fct\u0259f\u0259kkir pedaqoq-alim xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sl bilicisi kimi xalq\u0131n m\u0259n\u0259viyyat v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131nda a\u015f\u0131q s\u0259n\u0259tinin rolunu y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirmi\u015f, a\u015f\u0131qlar\u0131n repertuar\u0131nda tarixi m\u0259zmunlu mahn\u0131lar\u0131n olmas\u0131n\u0131 vacib saym\u0131\u015f, bunu \u0259sasland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.&#8221;\u018fkin\u00e7i&#8221;d\u0259n sonrak\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti&#8230;<br \/>\n&#8220;Bizim n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rimiz&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 H.B.Z\u0259rdabi \u015feirin v\u0259 musiqinin insan m\u0259n\u0259viyyat\u0131na, insan \u0259xlaq\u0131na t\u0259sirini \u00e7ox ayd\u0131n v\u0259 d\u0259qiq ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rin toplan\u0131lmas\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirdi.<br \/>\nH.B.Z\u0259rdabi \u015fairl\u0259r\u0259 mahn\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259tnl\u0259r yazma\u011f\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 etm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z\u00fc m\u00f6vcud mahn\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 toplam\u0131\u015f, sistem\u0259 salaraq n\u0259\u015frin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Xalq n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rini toplay\u0131b Tiflis\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259rk\u0259n H.B.Z\u0259rdabi iki m\u0259qs\u0259d izl\u0259mi\u015fdir: bu el s\u0259n\u0259ti n\u00fcmun\u0259l\u0259rini \u00e7ap etdirib ya\u015fatmaq; \u00e7ap olunmu\u015f bu n\u00fcmun\u0259l\u0259ri Bak\u0131 m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin \u015fagirdl\u0259rin\u0259 oxumaq \u00fc\u00e7\u00fcn paylamaq.<br \/>\n&#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zeti n\u0259\u015frini dayand\u0131rd\u0131qdan sonra, 1880-c\u0131 ild\u0259n ba\u015flayaraq H\u0259s\u0259n b\u0259y do\u011fma k\u0259ndi Z\u0259rdabda ya\u015fama\u011fa ba\u015flad\u0131. O, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 k\u0259ndlil\u0259r\u0259 yax\u015f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r verir, m\u0259qam\u0131 yeti\u015f\u0259nd\u0259 yerli camaata \u00f6z maarifp\u0259rv\u0259r, demokratik ideyalar\u0131n\u0131 da \u00e7atd\u0131r\u0131rd\u0131. Bak\u0131dan k\u0259narda ya\u015famas\u0131na baxmayaraq Z\u0259rdabi yen\u0259 d\u0259 m\u0259tbuatda f\u0259al i\u015ftirak edirdi.<br \/>\n1880-1890-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 na\u015firin Bak\u0131da v\u0259 Tiflisd\u0259 \u00e7\u0131xan &#8220;Ziya&#8221;, &#8220;K\u0259\u015fk\u00fcl&#8221;, &#8220;Kaspi&#8221;, &#8220;Novoye obozreniye&#8221; v\u0259 s. q\u0259zetl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 rus dill\u0259rind\u0259 \u00e7oxlu elmi-k\u00fctl\u0259vi m\u0259qal\u0259l\u0259ri n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur.<br \/>\nH\u0259yat\u0131n\u0131n son ill\u0259rind\u0259 Z\u0259rdabi Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r Dumas\u0131nda maarif \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 r\u0259smi v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015faraq Bak\u0131 v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rd\u0259ki m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdi. 1906-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n Az\u0259rbaycan m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin birinci qurultay\u0131nda f\u0259al n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 qocaman maarif xadimi, g\u00f6rk\u0259mli m\u00fct\u0259f\u0259kkir Z\u0259rdabi olmu\u015fdur.<br \/>\nG\u0259rgin elmi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi h\u0259ddind\u0259n art\u0131q i\u015fl\u0259yib \u00f6z\u00fcn\u00fc yordu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn iflic x\u0259st\u0259liyin\u0259 tutuldu v\u0259 1907-ci il noyabr ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 v\u0259fat etdi. O, 1907-ci ild\u0259 k\u00f6hn\u0259 Bibiheyb\u0259t m\u0259scidinin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda d\u0259fn olunsa da, 1937-ci ild\u0259 h\u0259min \u0259razi da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. M\u0259rhumun s\u00fcm\u00fckl\u0259rini bir-ne\u00e7\u0259 il ail\u0259si qoruyub saxlay\u0131b. N\u0259hay\u0259t, H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabinin 50 illik yubleyi qeyd olunark\u0259n onun s\u00fcm\u00fckl\u0259ri F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn olunub.<\/p>\n<p><strong>Ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131 Jurnalistl\u0259r Qrupu<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131nda \u0259b\u0259di iz buraxm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ad\u0131 q\u0131z\u0131l x\u0259tl\u0259 ke\u00e7ir. 1860-c\u0131 ild\u0259 Tiflis gimnaziyas\u0131n\u0131 bitir\u0259n H. B. Z\u0259rdabi Moskva Universitetinin fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 q\u0259bul olunub. 1865-ci ild\u0259 ali m\u0259kt\u0259bi \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitir\u0259n Z\u0259rdabiy\u0259 elmi \u015furan\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u0259xlaq\u0131na v\u0259 \u0259la m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si verilir. Ali [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1114","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kinci-zrdab-ziyali-qzet-tbitsunas"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &quot;\u018fkin\u00e7i&quot; - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &quot;\u018fkin\u00e7i&quot; - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131nda \u0259b\u0259di iz buraxm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ad\u0131 q\u0131z\u0131l x\u0259tl\u0259 ke\u00e7ir. 1860-c\u0131 ild\u0259 Tiflis gimnaziyas\u0131n\u0131 bitir\u0259n H. B. Z\u0259rdabi Moskva Universitetinin fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 q\u0259bul olunub. 1865-ci ild\u0259 ali m\u0259kt\u0259bi \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitir\u0259n Z\u0259rdabiy\u0259 elmi \u015furan\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u0259xlaq\u0131na v\u0259 \u0259la m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si verilir. Ali [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-17T08:03:47+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;\",\"datePublished\":\"2012-03-17T08:03:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\"},\"wordCount\":1712,\"commentCount\":4,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\",\"articleSection\":[\"H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\",\"name\":\"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \\\"\u018fkin\u00e7i\\\" - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\",\"datePublished\":\"2012-03-17T08:03:47+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \"\u018fkin\u00e7i\" - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \"\u018fkin\u00e7i\" - Z\u0259rdab.com","og_description":"Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131nda \u0259b\u0259di iz buraxm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r s\u0131ras\u0131nda H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ad\u0131 q\u0131z\u0131l x\u0259tl\u0259 ke\u00e7ir. 1860-c\u0131 ild\u0259 Tiflis gimnaziyas\u0131n\u0131 bitir\u0259n H. B. Z\u0259rdabi Moskva Universitetinin fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u015f\u00f6b\u0259sin\u0259 q\u0259bul olunub. 1865-ci ild\u0259 ali m\u0259kt\u0259bi \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitir\u0259n Z\u0259rdabiy\u0259 elmi \u015furan\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u0259xlaq\u0131na v\u0259 \u0259la m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si verilir. Ali [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2012-03-17T08:03:47+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;","datePublished":"2012-03-17T08:03:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114"},"wordCount":1712,"commentCount":4,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg","articleSection":["H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114","name":"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an \"\u018fkin\u00e7i\" - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg","datePublished":"2012-03-17T08:03:47+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#primaryimage","url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/ekinci.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=1114#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Milli m\u0259tbuata c\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1114"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1117,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1114\/revisions\/1117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}