{"id":13408,"date":"2013-11-20T08:00:49","date_gmt":"2013-11-20T04:00:49","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408"},"modified":"2013-11-20T00:29:24","modified_gmt":"2013-11-19T20:29:24","slug":"%c9%99lib%c9%99yli-k%c9%99nd-orta-m%c9%99kt%c9%99bin-mu%c9%99llimi-yazir-islamda-din-dovl%c9%99t-munasib%c9%99tl%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408","title":{"rendered":"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_13409\" aria-describedby=\"caption-attachment-13409\" style=\"width: 150px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/Seymur-Ta\u011f\u0131zad\u0259.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-13409\" alt=\"Seymur Ta\u011f\u0131yev\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/Seymur-Ta\u011f\u0131zad\u0259.jpg\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13409\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>Seymur Ta\u011f\u0131yev. Z\u0259rdab rayon R. Rza ad\u0131na \u018flib\u0259yli k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>\u0130st\u0259r din, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131 insanla ba\u011fl\u0131, onunla var olan, onsuz varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259y\u0259n anlay\u0131\u015flard\u0131r. Din v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin, f\u0259rd v\u0259 toplum olaraq insanla \u0259laq\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k bir yandan insan\u0131n tamamlad\u0131\u011f\u0131, dig\u0259r yandan insan\u0131 tamamlayan, \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131, m\u00fcst\u0259qil olaraq varl\u0131q v\u0259 i\u015fl\u0259klikl\u0259rini davam etdirib-etdirm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 baxsaq ne\u00e7\u0259 vaxtdan b\u0259ri bu m\u00f6vzuda t\u0259hlil v\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259 aparan iki ana qrup\u00a0 g\u00f6r\u0259rik.<\/p>\n<p>a) F\u0259rd v\u0259 toplum olaraq insan h\u0259yat\u0131nda, insan \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 din il\u0259 d\u00f6vl\u0259tin bir-birind\u0259n ayr\u0131la\u00a0 bil\u0259c\u0259yini, ayr\u0131lmal\u0131 oldu\u011funu (laisizmi,sekularizmi-S.T) m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259r.<\/p>\n<p>b) Din v\u0259 axir\u0259t i\u015fl\u0259ri (inanc, ibad\u0259t, \u0259xlaq) il\u0259 d\u00fcnya i\u015fl\u0259rinin (h\u00fcquqi, siyasi, iqtisadi, sosial) insan h\u0259yat\u0131nda bir-birind\u0259n ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 ay\u0131r\u0131lmamas\u0131 g\u0259r\u0259kdiyini\u00a0\u00a0 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259r (din\u00e7il\u0259r, m\u00fchafiz\u0259karlar).<\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bu iki qrupun t\u0259msil\u00e7il\u0259rinin, yaxud q\u0259rbd\u0259 m\u00f6vzunu \u0130slam dini bax\u0131m\u0131ndan\u00a0 ara\u015fd\u0131ranlar\u0131n referanslar\u0131 eynidir.<\/p>\n<p>\u0130slam dininin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131ndan m\u00fcasir \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130slam tarixini t\u0259dqiq ed\u0259c\u0259k olsaq, \u0130slam\u00a0 d\u00f6vl\u0259tinin dind\u0259n ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 dinin d\u00f6vl\u0259tin \u0259n ba\u015f s\u00f6yk\u0259n\u0259c\u0259yi oldu\u011funu\u00a0 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Q\u0259dimd\u0259 aliml\u0259r din i\u015fl\u0259rini t\u0259nzim ed\u0259n h\u00f6kml\u0259r aras\u0131nda ayr\u0131se\u00e7kilik etm\u0259mi\u015fl\u0259r, onlar\u0131n\u00a0\u00a0 ham\u0131s\u0131na \u201c\u015f\u0259ri\u0259t\u00a0 h\u00f6kml\u0259ri\u201d ad\u0131n\u0131\u00a0 vermi\u015fdil\u0259r. Dini, h\u00fcquqi v\u0259 ya idari i\u015fl\u0259r\u0259 aid olan h\u00f6kml\u0259r\u00a0\u00a0 aras\u0131nda f\u0259rq yoxdur. B\u00fct\u00fcn bu h\u00f6kml\u0259r, \u015f\u0259xsl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259yi\u015fdirm\u0259 ehtimal\u0131 olmayan \u00a0ba\u011flay\u0131c\u0131 \u00a0\u00a0h\u00f6kml\u0259r olaraq q\u0259bul edilm\u0259kd\u0259, insanlar onlar\u0131 \u00f6z rizalar\u0131 il\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259kd\u0259dil\u0259r. Din\u00a0 v\u0259\u00a0 d\u00f6vl\u0259tin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ist\u0259y\u0259n fikirl\u0259r biz\u0259 yadd\u0131r, Avropadan idxal edilmi\u015fdir, eyn\u0259n \u0259\u015fya idxal\u0131\u00a0 kimi. Yay\u0131ld\u0131 v\u0259 b\u0259zil\u0259ri onun do\u011fu\u015fu v\u0259 qayna\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rmadan onu m\u0259nims\u0259dil\u0259r. Bu\u00a0 fikir, \u00e7ox q\u0259diml\u0259rd\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f, Roma d\u00f6vl\u0259ti zaman\u0131nda, h\u00fcquqi v\u0259 ictimai bax\u0131mdan zirv\u0259y\u0259\u00a0 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Xristianl\u0131q, m\u0259n\u0259viyyatdan tamam\u0259n uzaqla\u015fm\u0131\u015f insan\u0131n ruhi t\u0259r\u0259fini t\u0259mizl\u0259m\u0259k\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lmi\u015fdir. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 Hz.\u0130sa m\u00fcc\u0259rr\u0259d\u00a0 prinsip olaraq, b\u0259zi\u00a0 ad\u0259t\u00a0 v\u0259\u00a0 v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259\u00a0 bo\u011fulan bu toplumun \u0259xlaq\u0131n\u0131 t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Xristianl\u0131q\u00a0 yay\u0131ld\u0131qdan sonra , bu din\u00a0 v\u0259 ondan \u00e7\u0131xan do\u011fruluq v\u0259 t\u0259mizliy\u0259 d\u0259v\u0259t ed\u0259n ruhaniyy\u0259t v\u0259 \u0259xlaq prinsipl\u0259rinin t\u0259kba\u015f\u0131na sosial h\u0259yat\u0131 tam olaraq d\u00fcz\u0259nl\u0259m\u0259y\u0259 \u0259lveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 avropal\u0131lar g\u00f6rd\u00fc v\u0259 bel\u0259c\u0259 din v\u0259\u00a0 d\u00f6vl\u0259t ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 fikri ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. Bu fikirl\u0259rin ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131 yaradan faktlardan biri, kils\u0259 v\u0259\u00a0 kils\u0259 adamlar\u0131n\u0131n ,\u00f6zl\u0259rin\u0259\u00a0 krallar\u0131n\u00a0 iqtidar\u0131ndan\u00a0 \u0259ksik olmayan iqtidar\u00a0 \u00a0almalar\u0131d\u0131r.\u0130dar\u0259\u00e7il\u0259r dini ,iqtidarlar\u0131na qar\u015f\u0131\u00a0 \u00e7\u0131xan v\u0259\u00a0 ya\u00a0 kils\u0259\u00a0 iqtidar\u0131n\u0131\u00a0 t\u0259nqid\u00a0 ed\u0259n\u00a0 h\u0259r\u00a0 \u015feyd\u0259\u00a0 m\u0259\u015fhur\u00a0 bir\u00a0 q\u0131l\u0131nc\u00a0 hal\u0131na\u00a0 g\u0259tirmi\u015fdil\u0259r\u00a0 v\u0259\u00a0 bel\u0259c\u0259\u00a0 din\u00a0 il\u0259\u00a0 xalq\u00a0 aras\u0131ndak\u0131\u00a0\u00a0 bo\u015fluq\u00a0 geni\u015fl\u0259nmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259\u00a0 yoxdur\u00a0 ki,\u0130slam metod\u00a0 bax\u0131m\u0131ndan\u00a0 xristianl\u0131qdan\u00a0 f\u0259rqlidir.Bildiyiniz\u00a0 kimi,\u0130slamiyy\u0259t\u00a0 din\u00a0 v\u0259\u00a0 nizamd\u0131r\u00a0 v\u0259\u00a0 h\u00fcququ,h\u0259yat\u0131n inanc,ibad\u0259t\u00a0 v\u0259\u00a0 d\u00fcz\u0259nl\u0259m\u0259\u00a0 olaraq\u00a0 b\u00fct\u00fcn\u00a0 t\u0259r\u0259fl\u0259rini\u00a0 \u0259l\u0259\u00a0\u00a0 alm\u0131\u015fd\u0131r.Bu\u00a0 s\u0259b\u0259bl\u0259\u00a0 \u0130slamiyy\u0259tin\u00a0 xristianl\u0131qla\u00a0 bu\u00a0 bax\u0131mdan\u00a0 f\u0259rql\u0259ndirilm\u0259si ,t\u0259m\u0259ll\u0259rinin\u00a0 f\u0259rqli\u00a0 olmas\u0131yla\u00a0\u00a0 m\u00fcmk\u00fcn\u00a0 deyildir.Xristianl\u0131q\u00a0 tarixi\u00a0 b\u0259zi\u00a0 \u0259srl\u0259rd\u0259\u00a0\u00a0 d\u00fcny\u0259vi\u00a0 iqtidara ba\u011flanm\u0131\u015f ,azadl\u0131qlar\u0131\u00a0 bo\u011fmaq\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 kils\u0259\u00a0 iqtidar\u0131ndan\u00a0\u00a0 k\u00f6m\u0259k\u00a0 alan\u00a0 hala\u00a0 g\u0259lmi\u015fdir.\u0130slam\u00a0 is\u0259\u00a0 tarixi\u00a0 boyunca iqtidar\u0131n\u00a0 qar\u015f\u0131s\u0131nda\u00a0\u00a0 insanlar\u0131n\u00a0\u00a0 istifad\u0259\u00a0 etdiyi\u00a0\u00a0 bir\u00a0 yal\u0131n\u00a0 q\u0131l\u0131nc omu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259r t\u00fcrk v\u0259 ist\u0259rs\u0259 qeyri-t\u00fcrk\u00a0 mill\u0259tl\u0259rin qurdu\u011fu d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qurulu\u015flarda g\u00f6r\u00fcl\u0259n\u00a0 i\u015fl\u0259r,\u0130slamda\u00a0 din-d\u00f6vl\u0259t \u0259laq\u0259sini b\u0259lirl\u0259m\u0259kd\u0259\u00a0 qaynaq\u00a0\u00a0 olaraq\u00a0 istifad\u0259\u00a0\u00a0 edilmi\u015fdir.Bu\u00a0 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u00a0 d\u00fcny\u0259vi\u00a0 xarakterli\u00a0\u00a0 oldu\u011funu\u00a0\u00a0 ir\u0259li\u00a0 s\u00fcr\u0259nl\u0259r\u00a0 \u00f6rfi\u00a0 h\u00fcquq, ba\u015f\u00e7\u0131n\u0131n\u00a0 s\u0259lahiyy\u0259ti,din\u00a0 v\u0259\u00a0 vicdan\u00a0 azadl\u0131\u011f\u0131ndan h\u0259r\u0259k\u0259t\u00a0 etm\u0259kl\u0259\u00a0 bu\u00a0 n\u0259tic\u0259y\u0259\u00a0 g\u0259lmi\u015fdil\u0259r.Onlara\u00a0 g\u00f6r\u0259:<\/p>\n<p>a) \u00d6rfi\u00a0 h\u00fcquq:\u00a0 \u00d6rf, ad\u0259t, \u0259n\u0259n\u0259\u00a0 v\u0259\u00a0 qanunnam\u0259l\u0259r\u0259\u00a0 dayanan\u00a0 \u00f6rfi\u00a0 h\u00fcquq\u00a0 \u015f\u0259ri\u0259td\u0259n\u00a0 m\u00fcst\u0259qildir. \u0130dar\u0259\u00e7il\u0259r\u00a0 bu\u00a0 h\u00fcquq\u00a0 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259\u00a0 qanunnam\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, vergil\u0259r\u00a0 qoymu\u015f, m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r qurmu\u015fdular. B\u00fct\u00fcn\u00a0 bunlar\u00a0 edil\u0259rk\u0259n \u015f\u0259ri\u0259t\u0259 istinad edilm\u0259mi\u015f, \u015f\u0259ri\u0259tin bu\u00a0 i\u015fl\u0259r\u0259 qar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 inanc v\u0259 prinsipind\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>b)\u00dcnvan\u0131\u00a0 x\u0259lif\u0259\u00a0 olsun, h\u00f6kmdar\u00a0 olsun, sultan\u00a0 olsun\u00a0\u00a0 idar\u0259\u00e7il\u0259r\u00a0 m\u0259sl\u0259h\u0259ti\u00a0 \u0259sas g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, bu\u00a0 s\u0259lahiyy\u0259ti\u00a0 s\u0259lt\u0259n\u0259t\u00a0 h\u00fcququndan\u00a0 ald\u0131qlar\u0131n\u0131\u00a0 ir\u0259li\u00a0 s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r.<\/p>\n<p>c) Qurani\u00a0 K\u0259rimd\u0259\u00a0 \u201cDind\u0259\u00a0 zor\u00a0 v\u0259\u00a0 basq\u0131\u00a0\u00a0 yoxdur. Art\u0131q\u00a0 haqq\u00a0 il\u0259\u00a0 batil\u00a0\u00a0 a\u00e7\u0131\u011fa\u00a0 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r, o\u00a0 halda\u00a0 kim\u00a0 saxta\u00a0 tanr\u0131lar\u0131\u00a0 r\u0259dd\u00a0 edib\u00a0 Allaha\u00a0 inan\u0131rsa\u00a0 sa\u011flam\u00a0 qulpa\u00a0 yap\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r&#8230;\u201d buyurulmaqdad\u0131r. \u018fg\u0259r\u00a0 d\u00f6vl\u0259t\u00a0 din\u0259\u00a0 ba\u011fl\u0131\u00a0 olsayd\u0131, t\u0259b\u0259\u0259nin\u00a0 d\u0259\u00a0 bu\u00a0 din\u0259\u00a0 m\u0259nsub\u00a0 adamlardan\u00a0 olmas\u0131\u00a0\u00a0 g\u0259r\u0259kirdi. \u0130slamda\u00a0 d\u00f6vl\u0259tin v\u0259\u00a0 siyas\u0259tin\u00a0 dind\u0259n ayr\u0131\u00a0 ola\u00a0 bilm\u0259y\u0259c\u0259yini, dini t\u0259limat\u0131n xaric\u0259 \u00e7\u0131xa bilm\u0259y\u0259c\u0259yini ir\u0259li s\u00fcr\u0259nl\u0259r yuxar\u0131dak\u0131\u00a0 iddialara\u00a0 cavab\u0131\u00a0 verm\u0259kd\u0259dirl\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n d\u00fcnya \u00a0h\u0259yat\u0131n\u0131\u00a0 t\u0259\u015fkil\u00a0 ed\u0259n qaydalar, sosial, siyasi, h\u00fcquqi v\u0259 iqtisadi\u00a0 qurumlar, \u0259laq\u0259l\u0259r dayanmadan d\u0259yi\u015fir, bu\u00a0 d\u0259yi\u015fim\u00a0 insan\u00a0 t\u0259bi\u0259tinin \u0259v\u0259zedilm\u0259z\u00a0 bir\u00a0 d\u0259y\u0259ridir. Bu\u00a0 g\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u00fcasir d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin konstitusiyalar\u0131nda yer alm\u0131\u015f, insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n\u00a0 vazke\u00e7ilm\u0259z\u00a0 olaraq\u00a0 q\u0259bul\u00a0 edilmi\u015f\u00a0 t\u0259m\u0259l\u00a0 haqq\u00a0 v\u0259\u00a0 azadl\u0131qlar\u00a0 vard\u0131r. \u0130slamda\u00a0 is\u0259\u00a0 din, cinsiyy\u0259t v\u0259 azad-k\u00f6l\u0259 ay\u0131r\u0131m\u0131\u00a0 m\u00f6vcuddur. Bunlar\u0131\u00a0 \u00f6z\u00fcnd\u0259\u00a0 c\u0259ml\u0259\u015fdir\u0259n\u00a0 bir dinin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 siyas\u0259t h\u0259yat\u0131na\u00a0 hakim olmas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u0259 bilm\u0259z.<\/p>\n<p>Qayda v\u0259 qanunlar\u0131n, insan h\u0259yat\u0131na, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 paralel olaraq durmadan d\u0259yi\u015fdiyi bir\u00a0 ger\u00e7\u0259kdir. Bir ba\u015fqa ger\u00e7\u0259k d\u0259 tarix boyunca m\u00fcs\u0259lmanlarda d\u0259yi\u015fm\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n bir\u00a0 \u00e7ox\u00a0 inanc,d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259,duy\u011fu v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin olmas\u0131d\u0131r.\u0130slamda\u00a0 inki\u015faf\u00a0 mahiyy\u0259tind\u0259\u00a0 olan\u00a0 v\u0259\u00a0 qa\u00e7\u0131lmaz olan h\u0259r hans\u0131 bir d\u0259yi\u015fm\u0259ni \u00f6nl\u0259y\u0259n, bunu din\u0259 zidd sayan he\u00e7 bir qayda\u00a0 yoxdur. \u0130slamda siyasi, sosial, iqtisadi v\u0259 h\u00fcquqi sah\u0259l\u0259ri yerb\u0259yer ed\u0259n qaydalar uzun zaman, daha\u00a0 \u00e7ox\u00a0 fiqh\u00a0 kitablar\u0131nda yer alm\u0131\u015fd\u0131r. Bu qaydalar\u0131n \u0259n az d\u00f6rdd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fc ay\u0259t v\u0259 h\u0259dis\u0259 deyil,\u00a0 ictihada dayanmaqdad\u0131r. \u0130ctihad bir fikir, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259 v\u0259 t\u0259tbiqetm\u0259 i\u015fidir. B\u0259\u015f\u0259ridir, m\u00fcq\u0259dd\u0259s deyildir, d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, h\u0259r zaman yenil\u0259ri yarad\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-13411\" alt=\"foto\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg\" width=\"400\" height=\"304\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130st\u0259r din, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131 insanla ba\u011fl\u0131, onunla var olan, onsuz varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259y\u0259n anlay\u0131\u015flard\u0131r. Din v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin, f\u0259rd v\u0259 toplum olaraq insanla \u0259laq\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k bir yandan insan\u0131n tamamlad\u0131\u011f\u0131, dig\u0259r yandan insan\u0131 tamamlayan, \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131, m\u00fcst\u0259qil olaraq varl\u0131q v\u0259 i\u015fl\u0259klikl\u0259rini davam etdirib-etdirm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 baxsaq ne\u00e7\u0259 vaxtdan b\u0259ri bu m\u00f6vzuda t\u0259hlil v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13408","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kos"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130st\u0259r din, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131 insanla ba\u011fl\u0131, onunla var olan, onsuz varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259y\u0259n anlay\u0131\u015flard\u0131r. Din v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin, f\u0259rd v\u0259 toplum olaraq insanla \u0259laq\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k bir yandan insan\u0131n tamamlad\u0131\u011f\u0131, dig\u0259r yandan insan\u0131 tamamlayan, \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131, m\u00fcst\u0259qil olaraq varl\u0131q v\u0259 i\u015fl\u0259klikl\u0259rini davam etdirib-etdirm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 baxsaq ne\u00e7\u0259 vaxtdan b\u0259ri bu m\u00f6vzuda t\u0259hlil v\u0259 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-11-20T04:00:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri\",\"datePublished\":\"2013-11-20T04:00:49+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\"},\"wordCount\":1390,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg\",\"articleSection\":[\"YAZARLAR\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\",\"name\":\"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg\",\"datePublished\":\"2013-11-20T04:00:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri - Z\u0259rdab.com","og_description":"\u0130st\u0259r din, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t anlay\u0131\u015flar\u0131 insanla ba\u011fl\u0131, onunla var olan, onsuz varl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259y\u0259n anlay\u0131\u015flard\u0131r. Din v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin, f\u0259rd v\u0259 toplum olaraq insanla \u0259laq\u0259sin\u0259 n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k bir yandan insan\u0131n tamamlad\u0131\u011f\u0131, dig\u0259r yandan insan\u0131 tamamlayan, \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n bu iki anlay\u0131\u015f\u0131n bir-birind\u0259n ayr\u0131, m\u00fcst\u0259qil olaraq varl\u0131q v\u0259 i\u015fl\u0259klikl\u0259rini davam etdirib-etdirm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259rin\u0259 baxsaq ne\u00e7\u0259 vaxtdan b\u0259ri bu m\u00f6vzuda t\u0259hlil v\u0259 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2013-11-20T04:00:49+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri","datePublished":"2013-11-20T04:00:49+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408"},"wordCount":1390,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg","articleSection":["YAZARLAR"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408","name":"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/din-111-400x304.jpg","datePublished":"2013-11-20T04:00:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=13408#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u018flib\u0259yli k\u0259nd orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi yaz\u0131r: \u0130slamda din-d\u00f6vl\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13408"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13414,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13408\/revisions\/13414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}