{"id":15370,"date":"2014-04-10T12:22:20","date_gmt":"2014-04-10T07:22:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370"},"modified":"2014-04-10T12:22:20","modified_gmt":"2014-04-10T07:22:20","slug":"z%c9%99rdabi-xalqimizin-m%c9%99d%c9%99ni-inkisafi-yolunda-boyuk-z%c9%99hm%c9%99t-c%c9%99kmisdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370","title":{"rendered":"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-14976\" alt=\"H\u0259s\u0259n B\u0259y Z\u0259rdabi muzeyi\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg\" width=\"536\" height=\"550\" \/><\/a>XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni intibah\u0131 v\u0259\u00a0y\u00fcks\u0259li\u015fi tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r\u00a0H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259\u00a0daha s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259\u00a0ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14px; line-height: 1.5em;\">O, Az\u0259rbaycanda ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llim, milli teatr\u0131n\u0131 v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131, xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin banisi v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i-demokrat H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n ictimai-iqtisadi \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin t\u0259siri alt\u0131nda formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p>Bu d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc \u00f6z ideya m\u0259nb\u0259l\u0259ri etibaril\u0259 ist\u0259r \u015e\u0259rqin, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 Q\u0259rbin m\u00fct\u0259r\u0259qqi ictimai-siyasi, f\u0259ls\u0259fi v\u0259 \u0259d\u0259bi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n uzun ill\u0259rd\u0259n b\u0259ri formala\u015fmaqda olan ictimai-siyasi v\u0259 f\u0259ls\u0259fi fikrinin nailiyy\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusi yer tutur. Z\u0259rdabi B\u0259hm\u0259nyardan tutmu\u015f M.F.Axundova q\u0259d\u0259rki Az\u0259rbaycan m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259ri il\u0259 ideya \u0259laq\u0259sind\u0259 olmu\u015fdur.<br \/>\nRespublikam\u0131zda Z\u0259rdabinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn t\u0259dqiqin\u0259, tarixi xidm\u0259tl\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilib xalq\u0131m\u0131za \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015fin\u0259 xeyli diqq\u0259t yetirilmi\u015fdir. Onun iqtisadi, pedaqoji, elmi f\u0259ls\u0259fi g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri Az\u0259rbaycan maarif\u00e7iliyind\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<br \/>\nZ\u0259rdabinin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 \u0259d\u0259biyyat, inc\u0259s\u0259n\u0259t, dil v\u0259 din m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm yer tutur. O, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri bilavasit\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259, v\u0259hd\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi inc\u0259s\u0259n\u0259tin h\u0259yatla \u0259laq\u0259sini, m\u0259zmun v\u0259 formas\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn anlam\u0131\u015fd\u0131r. Onun fikrinc\u0259 \u015fairl\u0259r, yaz\u0131\u00e7\u0131lar, a\u015f\u0131qlar xalq\u0131n ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n, xalqa edil\u0259n z\u00fclml\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259r yazmal\u0131 v\u0259 insanlar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259lidirl\u0259r.<br \/>\nXalq\u0131m\u0131z\u0131n maarifl\u0259nm\u0259si u\u011frunda \u00e7al\u0131\u015fan, m\u00fcbariz\u0259 aparan bir \u00e7ox elm xadiml\u0259ri kimi H.Z\u0259rdabi d\u0259 \u015fifahi xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na, onun ayr\u0131-ayr\u0131 forma v\u0259 janrlar\u0131na x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t vermi\u015f v\u0259 \u00f6z yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bunlardan d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 istifad\u0259 etmi\u015fdir.<br \/>\nO, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 ciddi fikir vermi\u015fdir. H\u0259s\u0259n b\u0259yin n\u0259z\u0259rinc\u0259 \u0259d\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sind\u0259 g\u00fccl\u00fc vasit\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Onun m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259 \u015feir v\u0259 s\u0259n\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259, inc\u0259s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 forma v\u0259 m\u0259zmun v\u0259hd\u0259tin\u0259, ideyal\u0131l\u0131q v\u0259 x\u0259lqilik prinsipl\u0259rin\u0259, \u015fifahi xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 probleml\u0259rin\u0259 toxunulmu\u015f, bunlar haqq\u0131nda olduqca maraql\u0131 fikirl\u0259r s\u00f6yl\u0259nilmi\u015fdir.<br \/>\n&#8220;Al\u0259m\u0259 xalq bax\u0131\u015f\u0131&#8221; adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 atalar s\u00f6zl\u0259rinin v\u0259 xalq m\u0259s\u0259ll\u0259rinin d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 o, ciddi \u0259h\u0259miyy\u0259t verirdi. Maraql\u0131d\u0131r ki, Z\u0259rdabinin \u0259d\u0259biyyat v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259t, \u015feir v\u0259 s\u0259n\u0259t haqq\u0131nda fikirl\u0259ri d\u0259rin estetik m\u0259zmundan m\u0259hrum deyildir. O, yeri g\u0259ldikc\u0259 g\u00f6z\u0259llikd\u0259n, onun t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n, bu t\u0259l\u0259bl\u0259rin pozulmas\u0131n\u0131n inc\u0259s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259rl\u0259rini eyb\u0259c\u0259r v\u0259 yarars\u0131z hala salmas\u0131ndan, estetik z\u00f6vqd\u0259n v\u0259 onu inki\u015faf etdirm\u0259k t\u0259l\u0259bl\u0259rind\u0259n, inc\u0259s\u0259n\u0259tin t\u0259rbiy\u0259vi v\u0259 idraki \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin m\u0259qal\u0259 v\u0259 qeydl\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, o, klassik d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n\u0131n g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n rus \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olmu\u015fdur. Z\u0259rdabi yeri g\u0259ldikd\u0259 h\u0259min \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259 v\u0259 onlar\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259rin\u0259 istinad edirdi. Tez-tez Homerin, Dantenin, G\u00f6tenin, Pu\u015fkinin, Salt\u0131kov-\u015eedrinin adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kir, onlardan iqtibaslar g\u0259tirirdi.<br \/>\nH.Z\u0259rdabinin xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onun mahn\u0131 v\u0259 n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rimizi toplamas\u0131 hesab edilm\u0259lidir. Xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131nda, d\u00fcnya bax\u0131\u015f\u0131nda mahn\u0131 v\u0259 n\u0259\u011fm\u0259l\u0259rin x\u00fcsusi yer tutmas\u0131ndan s\u00f6hb\u0259t a\u00e7an m\u00fc\u0259llif &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin 1877-ci il 18-ci n\u00f6mr\u0259sind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: &#8220;Mahn\u0131 vacib \u015feydir. Ona bina\u0259n onun m\u0259nas\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq s\u0259yin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259r tayfan\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q v\u0259 mill\u0259tin ke\u00e7mi\u015find\u0259 olan yaman v\u0259 yax\u015f\u0131 g\u00fcnl\u0259rini \u015f\u0259rh ed\u0259n mahn\u0131lar\u0131 olur ki, bu mahn\u0131lar a\u011f\u0131zdan-a\u011f\u0131za d\u00fc\u015f\u00fcb mill\u0259ti birl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 bais olur&#8221;.<br \/>\nH.Z\u0259rdabi h\u0259l\u0259 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zeti s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 xalq\u0131 ba\u015fa sal\u0131rd\u0131 ki, k\u00f6hn\u0259 t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259 \u00fcsullar\u0131ndan \u0259l \u00e7\u0259kib, d\u00fcny\u0259vi elml\u0259r\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k vaxt\u0131d\u0131r: &#8220;&#8230;bu qayda q\u0259dim zam\u0259n\u0259 qaydas\u0131d\u0131r v\u0259 zaman\u0259 d\u0259yi\u015fildiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 o qayda da d\u0259yi\u015filsin&#8221;. \u018flb\u0259tt\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259yin xalq aras\u0131nda s\u0259pdiyi elm, t\u0259hsil toxumu yerli mollalar\u0131n, \u015feyxl\u0259rin m\u0259nafeyin\u0259 toxunurdu. Dem\u0259li, savad, t\u0259hsil u\u011frunda Z\u0259rdabinin apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 he\u00e7 d\u0259 sad\u0259 bir i\u015f deyil, \u00f6l\u00fcm-dirim i\u015fi idi.<br \/>\nB\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkir \u015feir\u0259, n\u0259\u011fm\u0259y\u0259 adi s\u00f6z y\u0131\u011f\u0131n\u0131 kimi yox, ideya silah\u0131, xalq\u0131 oyan\u0131\u015fa, qurtulu\u015fa \u00e7a\u011f\u0131ran bir vasit\u0259 kimi bax\u0131rd\u0131. El\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u0259 o, d\u00f6vrl\u0259, h\u0259yatla s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n \u015feirl\u0259r, n\u0259\u011fm\u0259l\u0259r yazma\u011f\u0131 t\u0259l\u0259b edir v\u0259 vur\u011fulay\u0131rd\u0131 ki, x\u00fclas\u0259, \u015feir b\u00f6y\u00fck bir al\u0259tdir ki, onunla bizim yuxuda olan qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ay\u0131ltmaq \u00e7ox asand\u0131r.<br \/>\nZ\u0259rdabi a\u015f\u0131q musiqisinin d\u0259 vur\u011funu olmu\u015fdur. H\u0259m d\u0259 o, musiqinin xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131nda x\u00fcsusi yer tutdu\u011funu ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 d\u0259rk etmi\u015fdir. H.Z\u0259rdabi a\u015f\u0131\u011fa \u015feirimizi xalq aras\u0131nda yayan bir t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131 kimi bax\u0131rd\u0131. Bu, t\u0259sad\u00fcfi deyildir. Z\u0259rdabi yax\u015f\u0131 bilirdi ki, XIX \u0259srd\u0259 v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan k\u0259ndind\u0259 a\u015f\u0131qlar q\u0259d\u0259r xalqa yax\u0131n, onun d\u0259rdini-k\u0259d\u0259rini bil\u0259n s\u0259n\u0259t sahibl\u0259ri yox idi.<br \/>\nBa\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, a\u015f\u0131q xalqla g\u00fcnd\u0259lik t\u0259masda olan, onun m\u0259i\u015f\u0259tini bil\u0259n el n\u00fcmay\u0259nd\u0259siydi. Odur ki, onlar\u0131n ifa etdiyi \u015feir n\u00fcmun\u0259l\u0259ri dili, m\u0259zmunu, ruhu etibar\u0131 il\u0259 xalqa, onun t\u0259r\u0259qqisin\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259liydi. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 H.Z\u0259rdabi b\u00fct\u00fcn yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259rzind\u0259 bu c\u0259h\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcb, h\u0259m d\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131 sad\u0259, xalq\u0131n ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc dild\u0259 yazma\u011fa d\u0259v\u0259t edirdi.<br \/>\n\u00c7\u00fcnki H\u0259s\u0259n b\u0259y ana dilinin xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biri oldu\u011funu g\u00f6z\u0259l bilirdi. Bu bax\u0131mdan onun &#8220;H\u0259yat&#8221; q\u0259zetinin 1906-c\u0131 ilin yanvar\u0131nda \u00e7ap etdirdiyi &#8220;Dilv\u0259din&#8221;, &#8220;\u0130ttihadi lisan&#8221; v\u0259 &#8220;Dil davas\u0131&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259l\u0259ri diqq\u0259t\u0259layiqdir.<br \/>\nZ\u0259rdabinin bir m\u00fct\u0259f\u0259kkir kimi yetkinl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin XIX \u0259srd\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaratm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri Abbasqulu a\u011fa Bak\u0131xanov, Mirz\u0259 \u015e\u0259fi Vazeh, Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundov b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. A.Bak\u0131xanovun v\u0259 M.\u015e.Vazehin maarif\u00e7ilik ideyalar\u0131, M.F.Axundovun m\u00fcbariz ateizmi v\u0259 materializmi Z\u0259rdabinin g\u00f6rk\u0259mli bir alim v\u0259 maarif\u00e7i kimi p\u00fcxt\u0259l\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, onun d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn formala\u015fmas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\nH.Z\u0259rdabinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 d\u0259rind\u0259n tan\u0131\u015fl\u0131q onun bu g\u00f6rk\u0259mli m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin ideyalar\u0131 il\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu, daim bu ideyalardan qida ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha s\u00fcbut edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz Bak\u0131xanovu, Vazehi v\u0259 Axundovu Z\u0259rdabinin bilavasit\u0259 ideya s\u0259l\u0259fl\u0259ri adland\u0131ra bil\u0259rik.<br \/>\nH.Z\u0259rdabi qeyd edirdi ki, ist\u0259yirsinizs\u0259 Az\u0259rbaycan mill\u0259ti ya\u015fas\u0131n, qaba\u011fa getsin, elmi v\u0259 maarifi olsun, ona ana dili verin&#8230; onlar yazs\u0131n, qaba\u011fa getsin, m\u0259kt\u0259bl\u0259r bina edib, \u00f6z dill\u0259rind\u0259 elm t\u0259hsil etsin. H\u0259s\u0259n b\u0259y dili xalq\u0131n m\u0259n\u0259vi simas\u0131, mill\u0259tin ya\u015fad\u0131c\u0131s\u0131 hesab etmi\u015f v\u0259 bu c\u0259bh\u0259d\u0259 M.F.Axundovun bir s\u0259l\u0259fi kimi Az\u0259rbaycan dilinin safl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda h\u0259yat\u0131n\u0131n sonunad\u0259k m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nB\u00f6y\u00fck maarif\u00e7inin m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259tinizl\u0259 ba\u011fl\u0131 xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n onun milli teatr\u0131m\u0131zla ba\u011fl\u0131 f\u0259aliyy\u0259tini d\u0259 unuda bilm\u0259rik. Teatr yaratmaq ideyas\u0131 H.Z\u0259rdabid\u0259 onun Tiflisd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, b\u0259lk\u0259 d\u0259 Moskvada t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\nZ\u0259rdabi xalq\u0131n, g\u0259nc n\u0259slin t\u0259rbiy\u0259 edilib maarifl\u0259nm\u0259si i\u015find\u0259 xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 teatr kimi dig\u0259r vasit\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 fikir vermi\u015fdir. 1873-c\u00fc ild\u0259 onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda, N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun v\u0259 \u018fsg\u0259r b\u0259y Ad\u0131g\u00f6z\u0259lovun yax\u0131ndan i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Bak\u0131 realn\u0131 gimnaziyas\u0131n\u0131n otaqlar\u0131ndan birind\u0259 b\u00f6y\u00fck dramaturq M.F.Axundovun &#8220;Hac\u0131 qara&#8221; komediyas\u0131n\u0131n tama\u015fas\u0131 g\u00f6st\u0259rildi. Bununla da Az\u0259rbaycan milli teatr\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu.<br \/>\nSonralar Z\u0259rdabi ayd\u0131n sur\u0259td\u0259 d\u0259rk etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131 ki, n\u0259 t\u0259kc\u0259 xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri, n\u0259 d\u0259 teatr vasit\u0259sit\u0259sil\u0259 h\u0259qiqi m\u0259nada xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sin\u0259 nail olmaq m\u00fcmk\u00fcn deyildir. H\u0259s\u0259n b\u0259y maarif i\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f imkanlar a\u00e7a bil\u0259n ideya vasit\u0259l\u0259ri axtar\u0131rd\u0131. Onun n\u0259z\u0259rinc\u0259 bel\u0259 vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biri Az\u0259rbaycan dilind\u0259 n\u0259\u015fr edil\u0259c\u0259k q\u0259zet olmal\u0131 idi. Z\u0259rdabi q\u0259zeti el\u0259 bir tribuna hesab edir ki, onun vasit\u0259sil\u0259 xalqla dan\u0131\u015fmaq, onun d\u0259rdl\u0259ri bar\u0259sind\u0259 s\u00f6hb\u0259t etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olsun.<br \/>\nH.Z\u0259rdabi d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u00f6y\u00fck maarif\u00e7isi kimi xalq\u0131n\u0131n qurtulu\u015funu, c\u0259hal\u0259td\u0259n yaxa qurtarmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca yolunu elm\u0259, t\u0259hsil\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259kd\u0259 g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 x\u00fcsusi i\u015f apar\u0131rd\u0131. B\u00f6y\u00fck Sabirin dili il\u0259 des\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r yerind\u0259n, h\u0259r obas\u0131ndan &#8220;oxutmuram \u0259l \u00e7\u0259kin&#8221; s\u0259dalar\u0131 g\u0259ldiyi bir vaxtda &#8220;biz m\u00fcs\u0259lmanlar elmd\u0259n v\u0259ba naxo\u015flu\u011fundan qa\u00e7an kimi qa\u00e7\u0131r\u0131q&#8221; s\u00f6yl\u0259y\u0259n Z\u0259rdabi mill\u0259tin bu q\u0259fl\u0259t yuxusundan oyan\u0131b t\u0259hsil\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259ryad qopar\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u018fd\u0259bin bu sah\u0259d\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini verdi. Do\u011fma k\u0259ndi Z\u0259rdabda m\u0259kt\u0259b a\u00e7\u0131lmas\u0131na icaz\u0259 veril\u0259nd\u0259 o, buna \u00fcr\u0259kd\u0259n sevin\u0259r\u0259k &#8220;Kaspi&#8221; qazetind\u0259 bildirdi: &#8220;N\u0259hay\u0259t ki, bizim k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 d\u0259 bayramd\u0131r. Bu g\u00fcn, ya sabah Z\u0259rdabda m\u0259kt\u0259b olacaqd\u0131r. Dem\u0259li, m\u0259nim s\u0259sim s\u0259hrada oldu\u011fu kimi batmay\u0131bd\u0131r. M\u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n bilir\u0259m ki, Z\u0259rdabda v\u0259 \u0130smay\u0131ll\u0131da ikisinifli m\u0259kt\u0259b a\u00e7\u0131lacaqd\u0131r &#8220;.<br \/>\nQeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, xalq\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131n\u0131n, maarifl\u0259nm\u0259sinin bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llind\u0259 Z\u0259rdabi N\u0259riman N\u0259rimanovla birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. \u0130lk az\u0259ri m\u00fc\u0259lliml\u0259r qurultay\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda v\u0259 ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 onlar\u0131n birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti \u00e7ox m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etmi\u015fdir. N\u0259rimanovun v\u0259 Z\u0259rdabinin qurultayda etdikl\u0259ri t\u0259klifl\u0259r i\u015ftirak\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015fd\u0131r. Qurultaya s\u0259drliyi d\u0259 onlar aparm\u0131\u015flar.<br \/>\nH.Z\u0259rdabinin bir b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc d\u0259 onun b\u00fct\u00fcn xalqlar\u0131n t\u0259r\u0259qqisin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda idi. B\u00f6y\u00fck beyn\u0259lmil\u0259l\u00e7i \u00f6z xalq\u0131n\u0131n elm\u0259, t\u0259hsil\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259sinin bir yolunu da ba\u015fqa xalqlarla t\u0259masda olmaqda, qeyri-mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 oxumaqda g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Z\u0259rdabiy\u0259 g\u00f6r\u0259 ba\u015fa papaq \u0259v\u0259zin\u0259 \u015fapka qoymaq, aya\u011fa \u00e7ar\u0131q \u0259v\u0259zin\u0259 \u00e7\u0259km\u0259 geym\u0259k he\u00e7 d\u0259 din xadiml\u0259rinin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi m\u00fcs\u0259lmanl\u0131qdan \u00e7\u0131xmaq dem\u0259k deyildi. \u018fksin\u0259, bu, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n da yeni m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rin\u0259 i\u015far\u0259dir.<br \/>\nH.Z\u0259rdabi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda yuxar\u0131da verdiyimiz m\u0259lumatlar biz\u0259 bunu dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, onun yaz\u0131b-yaratd\u0131\u011f\u0131 z\u0259ngin irsind\u0259 xalq\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat t\u0259rzi \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Onun ist\u0259r ki\u00e7ik v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmli m\u0259qal\u0259l\u0259rind\u0259, \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 biz xalq h\u0259yat\u0131n\u0131n, m\u0259i\u015f\u0259t v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rinin \u0259ksini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Z\u0259rdabi irsind\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri, m\u0259i\u015f\u0259ti t\u0259kc\u0259 t\u0259svirl\u0259 bitmir. H\u0259s\u0259n b\u0259y onlar\u0131 saf-\u00e7\u00fcr\u00fck edir, yax\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f, vaxt\u0131 \u00f6tm\u00fc\u015f ad\u0259tl\u0259ri is\u0259 pisl\u0259y\u0259r\u0259k, el-oban\u0131n da onlardan \u0259l \u00e7\u0259km\u0259sini inand\u0131r\u0131c\u0131 faktlarla onlara izah edirdi.<br \/>\nH.Z\u0259rdabi irsi bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131zla, m\u0259i\u015f\u0259timizl\u0259 birg\u0259 s\u0259sl\u0259\u015fir. B\u00f6y\u00fck \u0259dibin etnoqrafik irsinin z\u0259nginliyi, g\u00fcc\u00fc v\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131 da z\u0259nnimizc\u0259, onun m\u00fcasirliyind\u0259, bu g\u00fcn\u00fcm\u00fczl\u0259 ayaqla\u015fmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>H\u0259qiq\u0259t F\u0259rrruxova,<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #0000ff;\"><strong><em>ADM\u0130U-nun \u0259m\u0259kda\u015f\u0131<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni intibah\u0131 v\u0259\u00a0y\u00fcks\u0259li\u015fi tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r\u00a0H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259\u00a0daha s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259\u00a0ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. O, Az\u0259rbaycanda ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llim, milli teatr\u0131n\u0131 v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131, xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin banisi v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i-demokrat H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n ictimai-iqtisadi \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-15370","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kinci-zrdab-ziyali-qzet-tbitsunas"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni intibah\u0131 v\u0259\u00a0y\u00fcks\u0259li\u015fi tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r\u00a0H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259\u00a0daha s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259\u00a0ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. O, Az\u0259rbaycanda ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llim, milli teatr\u0131n\u0131 v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131, xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin banisi v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i-demokrat H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n ictimai-iqtisadi \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-04-10T07:22:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi\",\"datePublished\":\"2014-04-10T07:22:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\"},\"wordCount\":2608,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg\",\"articleSection\":[\"H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\",\"name\":\"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg\",\"datePublished\":\"2014-04-10T07:22:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi - Z\u0259rdab.com","og_description":"XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda v\u0259 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259\u00a0Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni intibah\u0131 v\u0259\u00a0y\u00fcks\u0259li\u015fi tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259l\u0259r\u00a0H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259\u00a0daha s\u0131x \u015f\u0259kild\u0259\u00a0ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. O, Az\u0259rbaycanda ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llim, milli teatr\u0131n\u0131 v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131, xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin banisi v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai xadim kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i-demokrat H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n ictimai-iqtisadi \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, m\u00fct\u0259r\u0259qqi d\u00fcnya m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2014-04-10T07:22:20+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"13 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi","datePublished":"2014-04-10T07:22:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370"},"wordCount":2608,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg","articleSection":["H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370","name":"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/muzey-2-536x550.jpg","datePublished":"2014-04-10T07:22:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=15370#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Z\u0259rdabi xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 yolunda b\u00f6y\u00fck z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259kmi\u015fdi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15370"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15371,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15370\/revisions\/15371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}