{"id":18233,"date":"2015-01-28T12:40:36","date_gmt":"2015-01-28T08:40:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233"},"modified":"2015-01-28T12:40:36","modified_gmt":"2015-01-28T08:40:36","slug":"ilham-%c9%99liyev-icra-bascilarini-t%c9%99yin-ed%c9%99rk%c9%99n-onlara-oz-sozl%c9%99rimi-deyir%c9%99m","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233","title":{"rendered":"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_18234\" aria-describedby=\"caption-attachment-18234\" style=\"width: 550px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Prezident-\u0130lham-Eliyev.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-18234\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/Prezident-\u0130lham-Eliyev-550x364.jpg\" alt=\"Prezident-\u0130lham Eliyev\" width=\"550\" height=\"364\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-18234\" class=\"wp-caption-text\"><strong>\u0130lham \u018fliyev regionlar\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131n birinci ilinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan konfransda i\u015ftirak edib<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n icras\u0131n\u0131n birinci ilinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan konfrans ke\u00e7irilib.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131na h\u0259sr olunan s\u0259rgid\u0259 2004-2014-c\u00fc ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, iqtisadiyyat\u0131n s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si, infrastruktur, t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, idman, informasiya-kommunikasiya texnologiyalar\u0131, sosial inki\u015faf, turizm v\u0259 ekologiya sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlardan b\u0259hs olunur.<\/p>\n<p>S\u0259rgid\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi layih\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 d\u0259 geni\u015f m\u0259lumat verilir. N\u00fcmayi\u015f olunan foto, c\u0259dv\u0259l v\u0259 diaqramlardan ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, m\u00fcvafiq d\u00f6vrd\u0259 regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan proqramlar\u0131n icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n dinamik inki\u015faf\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n regionlarda irimiqyasl\u0131 layih\u0259l\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si u\u011furla t\u0259min edilib.<\/p>\n<p>2004-2014-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 da \u0259sasl\u0131 inki\u015faf yolu ke\u00e7ib. Son 10 ild\u0259 muxtar respublikada \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun h\u0259cmi 10,3 d\u0259f\u0259, s\u0259naye m\u0259hsulunun \u00fcmumi h\u0259cmi 34,9 d\u0259f\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u00fcmumi m\u0259hsulu 4,6 d\u0259f\u0259, \u0259sas kapitala investisiyalar 11,5 d\u0259f\u0259, xarici ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si 13,2 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Bu d\u00f6vrd\u0259 \u0259halinin g\u0259lirl\u0259ri 8,2 d\u0259f\u0259, orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 is\u0259 5,8 d\u0259f\u0259 \u00e7oxal\u0131b. Nax\u00e7\u0131vanda t\u0259hsil, s\u0259hiyy\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259t, infrastruktur v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 konfransda giri\u015f nitqi s\u00f6yl\u0259di.<br \/>\n<strong><br \/>\n<\/strong><strong>Prezident \u0130lham \u018fliyevin giri\u015f\u00a0nitqi<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Az\u0259rbaycan regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 ke\u00e7\u0259n il q\u0259bul edilmi\u015fdir. Ke\u00e7\u0259n il biz Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zinin bu salonunda ikinci D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n yekunlar\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fdik v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc proqram\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si o vaxt qoyulmu\u015fdur. Bir il ke\u00e7ibdir v\u0259 bir il \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda bu g\u00fcn m\u0259lumatlar veril\u0259c\u0259k, eyni zamanda, bu il g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Bir il \u0259rzind\u0259 d\u00fcnyada m\u00fcxt\u0259lif hadis\u0259l\u0259r ba\u015f vermi\u015fdir, m\u00fcxt\u0259lif prosesl\u0259r getmi\u015fdir. D\u00fcnyada g\u0259rginlik art\u0131r, h\u0259m Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259, h\u0259m Avropada qanl\u0131 toqqu\u015fmalar ba\u015f verir, m\u00fcharib\u0259l\u0259r davam edir. Bir s\u00f6zl\u0259, d\u00fcnyada siyasi b\u00f6hran davam edir, maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadi b\u00f6hran\u0131n yeni m\u0259rh\u0259l\u0259si ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda is\u0259 ke\u00e7\u0259n il \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259r m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 getmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan inamla ir\u0259liy\u0259 gedir, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf t\u0259min edilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada sabitlik adas\u0131d\u0131r, inki\u015faf m\u0259kan\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycanda xalqla iqtidar aras\u0131nda birlik var, bizim b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rimiz xalq t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259nir. Bizim at\u0131lan b\u00fct\u00fcn add\u0131mlar\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 ictimai, siyasi v\u0259ziyy\u0259t sabitdir, iqtisadiyyata b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 investisiyalar qoyulur v\u0259 iqtisadiyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 \u00e7ox \u00f6n\u0259mli add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Y\u0259ni, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan n\u0259inki regionda, d\u00fcnya miqyas\u0131nda se\u00e7il\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 d\u00fcnyada biz\u0259 olan maraq art\u0131r. Bu yax\u0131nlarda Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7irdiyim \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r, orada s\u0259sl\u0259n\u0259n fikirl\u0259r bunu bir daha g\u00f6st\u0259rir v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf modelini y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p>Y\u0259ni, budur bizim bug\u00fcnk\u00fc reall\u0131qlar\u0131m\u0131z. D\u00fcnyada \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131na baxmayaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n inaml\u0131, u\u011furlu inki\u015faf\u0131 davam ed\u0259c\u0259k. Yax\u0131n \u015e\u0259rqd\u0259 siyasi v\u0259 h\u0259rbi b\u00f6hran ya\u015fan\u0131r, Avropada v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rginl\u0259\u015fir, Ukraynadak\u0131 v\u0259ziyy\u0259t daha da k\u0259skinl\u0259\u015fir, neftin qiym\u0259ti k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Y\u0259ni, son bir il \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn bu v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r \u0259slind\u0259 m\u0259nfi t\u0259r\u0259f\u0259 ged\u0259n amill\u0259rdir. Y\u0259ni, m\u0259n bu amill\u0259rin aras\u0131nda bir d\u0259n\u0259 d\u0259 m\u00fcsb\u0259t amil g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. Amma buna baxmayaraq, Az\u0259rbaycan inki\u015faf edir, insanlar\u0131n rifah hal\u0131 yax\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Regionlar s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. Az\u0259rbaycan n\u0259h\u0259ng enerji v\u0259 n\u0259qliyyat layih\u0259l\u0259rini icra edir.<\/p>\n<p>2004-c\u00fc ild\u0259 birinci proqram\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si tarixi hadis\u0259 idi. Yad\u0131mdad\u0131r, 2003-c\u00fc ild\u0259 prezident se\u00e7kil\u0259ri \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 b\u0259yan etmi\u015fdim ki, \u0259g\u0259r xalq m\u0259n\u0259 etimad g\u00f6st\u0259r\u0259rs\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaca\u011fam v\u0259 proqram q\u0259bul edil\u0259c\u0259kdir. Bel\u0259 d\u0259 oldu, 2004-c\u00fc ilin fevral\u0131nda regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 birinci D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 q\u0259bul olunmu\u015fdur v\u0259 5 il \u0259rzind\u0259 u\u011furla icra edilmi\u015fdir. O vaxt b\u0259yan etmi\u015fdim ki, 600 min i\u015f yeri yarad\u0131lacaqd\u0131r. Ancaq ondan daha \u00e7ox i\u015f yeri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Baxmayaraq ki, o vaxt bizim b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z yox idi, valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z \u00e7ox m\u0259hdud idi, iqtisadiyyat \u00e7ox\u015fax\u0259li deyildi v\u0259 neftd\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259r h\u0259l\u0259 ki, qabaqda idi. Buna baxmayaraq, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 v\u0259 xalq\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259yi il\u0259 biz birinci proqram\u0131 u\u011furla ba\u015fa vurduq v\u0259 ikinci proqram q\u0259bul edildi. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, ikinci proqram\u0131 q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n art\u0131q Az\u0259rbaycan d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. 2009-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan art\u0131q ayaqda m\u00f6hk\u0259m dayanm\u0131\u015fd\u0131. Art\u0131q bizim g\u0259lirl\u0259rimiz g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259l\u0259 2009-cu ild\u0259 ikinci proqram\u0131n icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 demi\u015fdim ki, m\u0259n he\u00e7 bir problem g\u00f6rm\u00fcr\u0259m. O proqram da art\u0131qlamas\u0131 il\u0259 icra edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Biz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc proqram\u0131 da 2018-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r u\u011furla icra etm\u0259liyik. Baxmayaraq, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u0259trafda ged\u0259n xo\u015fag\u0259lm\u0259z prosesl\u0259r m\u0259nz\u0259r\u0259ni tam d\u0259yi\u015fmi\u015fdir. \u0130stisna edilmir ki, g\u0259l\u0259c\u0259k ill\u0259rd\u0259 b\u00f6lg\u0259d\u0259 g\u0259rginlik daha da artacaq. \u00c7\u00fcnki bu vaxta q\u0259d\u0259r g\u00f6rm\u0259diyimiz t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131r. \u0130stisna olunmur ki, b\u00f6hranla, iqtisadi, maliyy\u0259 b\u00f6hran\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bizi qar\u015f\u0131da daha da b\u00f6y\u00fck s\u0131naqlar g\u00f6zl\u0259y\u0259 bil\u0259r. Ancaq biz b\u00fct\u00fcn bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q v\u0259 haz\u0131r\u0131q. \u00c7\u00fcnki vaxt\u0131nda b\u00fct\u00fcn t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck, he\u00e7 vaxt populist b\u0259yanatlarla \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259mi\u015fik, he\u00e7 vaxt xaricd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n hans\u0131sa quruma xo\u015fa g\u0259lm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar atmam\u0131\u015f\u0131q. Ancaq praqmatik siyas\u0259t aparm\u0131\u015f\u0131q, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n maraqlar\u0131n\u0131 qorumu\u015fuq v\u0259 \u00f6lk\u0259mizi inamla idar\u0259 etmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 \u0259min\u0259m ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc proqram\u0131n icras\u0131 il\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir problem olmamal\u0131d\u0131r. Proqram\u0131 icra etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn c\u0259miyy\u0259t s\u0259f\u0259rb\u0259r olmal\u0131d\u0131r v\u0259 \u0259min\u0259m ki, biz buna nail olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn bu salonda b\u00fct\u00fcn rayonlar\u0131n, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin icra hakimiyy\u0259ti ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, tan\u0131nm\u0131\u015f biznes strukturlar\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rl\u0259ri \u0259yl\u0259\u015fibl\u0259r. Y\u0259ni, bu proqram\u0131n icras\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 sizin f\u0259aliyy\u0259tinizd\u0259n as\u0131l\u0131 olacaq. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t \u00f6z siyas\u0259tini apar\u0131r, bu il v\u0259 g\u0259l\u0259n ill\u0259rd\u0259 investisiya proqram\u0131 icra edil\u0259c\u0259k. Bizim d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t imkan verir ki, b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r h\u0259ll olunsun. Sahibkarlara k\u00f6m\u0259k davam etdiril\u0259c\u0259k, quruculuq-abadl\u0131q, infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 t\u0259min edil\u0259c\u0259k, ancaq yerl\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n v\u0259 biznes strukturlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar ki, i\u015fl\u0259r daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259 getsin.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r biz 2004-c\u00fc il\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, son 11 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnya miqyas\u0131nda iqtisadi v\u0259 sosial bax\u0131mdan \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n \u00f6lk\u0259 olmu\u015fdur. B\u00fct\u00fcn g\u00f6st\u0259ricil\u0259r bunu t\u0259sdiq edir. Sad\u0259c\u0259 olaraq b\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259ri qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. 2004-c\u00fc ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuz 3,4 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. Bu, d\u00fcnya miqyas\u0131nda rekord g\u00f6st\u0259ricidir. S\u0259naye istehsal\u0131 2,7 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131r. On bir il \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 180 milyard dollar investisiya qoyulmu\u015fdur. 2004-c\u00fc ild\u0259 bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z 1,8 milyard dollar idis\u0259, bu g\u00fcn 50 milyard dollardan \u00e7oxdur. G\u00f6r\u00fcn, biz n\u0259 q\u0259d\u0259r ehtiyat y\u0131\u011fm\u0131\u015f\u0131q. Baxmayaraq ki, bizim son ill\u0259rd\u0259ki investisiya proqramlar\u0131m\u0131z \u00e7ox geni\u015fmiqyasl\u0131d\u0131r. Ancaq biz valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 ild\u0259n-il\u0259 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bu, biz\u0259 b\u00f6y\u00fck inam verir, eyni zamanda, kredit reytinql\u0259rimizi art\u0131r\u0131r v\u0259 bununla b\u0259rab\u0259r bu, bir s\u0131\u011fortad\u0131r, ist\u0259nil\u0259n xo\u015fag\u0259lm\u0259z hadis\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi s\u0131\u011fortad\u0131r. Bu g\u00fcn bizim valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z xidm\u0259t edir. Bu, sad\u0259c\u0259 olaraq m\u00fcc\u0259rr\u0259d anlay\u0131\u015f deyil. H\u0259r bir insan bunu \u00f6z g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda hiss edir. \u00c7\u00fcnki manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si sabit olaraq qal\u0131r. Baxmayaraq ki, neftin qiym\u0259ti d\u00fc\u015f\u00fcb, b\u00f6y\u00fck valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f makroiqtisadi siyas\u0259t imkan verir ki, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 bu b\u00f6hran\u0131 hiss etm\u0259sinl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 1 milyon 360 min yeni i\u015f yeri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Onlardan 1 milyonu daimi i\u015f yeridir. Bu da daimi proses olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n bu bar\u0259d\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki \u0259halinin say\u0131n\u0131n artmas\u0131 t\u0259l\u0259b edir ki, i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 daimi proses olsun. \u0130\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 apar\u0131lan t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 i\u015fsizlik 5 faiz\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr, yoxsulluq da 5 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. D\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 kredit reytinq agentlikl\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n suveren reytinql\u0259rini art\u0131rm\u0131\u015flar. Davos D\u00fcnya \u0130qtisadi Forumu \u00f6lk\u0259mizi iqtisadi sah\u0259d\u0259 r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tliliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 38-ci yer\u0259 layiq g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bax, budur \u0259sas makroiqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rimiz. \u0130nflyasiya da \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir, manat da ild\u0259n-il\u0259 \u00f6z d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 bu statistik r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxd\u0131qda h\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u0259 bil\u0259r ki, biz n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck yol ke\u00e7mi\u015fik. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, he\u00e7 kim biz\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259mi\u015fdir. \u0130ndi d\u00fcnyan\u0131n h\u0259tta inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri xarici yard\u0131mdan b\u0259hr\u0259l\u0259nm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Xarici yard\u0131m olmadan o iqtisadiyyatlar \u00e7\u00f6k\u00fcr, defolt v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Qap\u0131-qap\u0131 g\u0259zirl\u0259r, yalvar\u0131rlar ki, onlara v\u0259sait ay\u0131rs\u0131nlar. \u0130ndi y\u0259qin ki, \u00f6zl\u0259rini bir n\u00f6v o q\u0259d\u0259r d\u0259 rahat hiss etmirl\u0259r.<\/p>\n<p>Amma Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na \u00e7at\u0131bd\u0131r. B\u0259zi hallarda \u0259sass\u0131z t\u0259zyiql\u0259r\u0259 d\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f\u0131q. B\u0259zi hallarda biz\u0259 qar\u015f\u0131 kampaniyalar da apar\u0131l\u0131bd\u0131r v\u0259 apar\u0131l\u0131r. B\u0259lk\u0259 b\u0259zil\u0259rinin xo\u015funa g\u0259lmir ki, Az\u0259rbaycan bu q\u0259d\u0259r m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259dir, Az\u0259rbaycanda h\u0259r \u015fey yax\u015f\u0131d\u0131r, Az\u0259rbaycan \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nir, g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 inki\u015faf edir. Bu, b\u0259zil\u0259rinin, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, g\u00f6z\u00fcn\u00fc de\u015fir. Bizi bunu da bilirik.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259, iqtisadi g\u00fcc imkan verir ki, siyasi s\u0259hn\u0259d\u0259 d\u0259 he\u00e7 kimd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc dey\u0259k, milli maraqlar\u0131m\u0131z\u0131 qoruyaq, qoruyaca\u011f\u0131q v\u0259 qoruyuruq. Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi g\u00fcc biz\u0259, bax, bu imkanlar\u0131 yarad\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram, h\u0259l\u0259 2003-c\u00fc ild\u0259 demi\u015fdim ki, \u0259g\u0259r biz iqtisadi m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 nail olmasaq, bizim siyasi m\u00fcst\u0259qilliyimiz d\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q olacaq. Bu g\u00fcn biz \u0259trafdak\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bax\u0131n, dil\u0259n\u00e7i Erm\u0259nistana n\u0259z\u0259r yetirin. Erm\u0259nistan n\u0259inki m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 deyil, h\u0259tta o, b\u0259lk\u0259 he\u00e7 n\u00f6k\u0259r ad\u0131na da layiq deyil. Milli l\u0259yaq\u0259t kriminal xunta t\u0259r\u0259find\u0259n tapdalan\u0131r v\u0259 son hadis\u0259l\u0259r bunu bir daha g\u00f6st\u0259rir. G\u00f6r\u00fcn, n\u0259 q\u0259d\u0259r bunlar aciz durumdad\u0131rlar ki, h\u0259tta haql\u0131 t\u0259l\u0259bl\u0259ri d\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u0259 bilmirl\u0259r. Bu \u00f6lk\u0259 art\u0131q s\u00fcbut edib ki, m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259 kimi ya\u015faya bilmir. M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 kimi ya\u015faya bil\u0259r. O q\u0259d\u0259r xalqlar var ki, onlar\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi yoxdur. \u018fg\u0259r \u00f6z \u00e7irkin siyas\u0259tind\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259s\u0259, onlardan biri d\u0259 Erm\u0259nistan olacaq.<\/p>\n<p>M\u0259hz iqtisadi g\u00fcc biz\u0259 bu imkanlar\u0131 yaratd\u0131 v\u0259 bu g\u00fcn biz m\u00fcst\u0259qilik. \u0130qtisadi v\u0259 siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n he\u00e7 kimd\u0259n as\u0131l\u0131 deyilik. He\u00e7 kim biziml\u0259 diktat dili il\u0259 dan\u0131\u015fa bilm\u0259z. B\u0259zil\u0259ri bunu ist\u0259yir, ancaq al\u0131nm\u0131r v\u0259 al\u0131nmayacaq. Biz \u00f6z s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259mkinl\u0259, \u00e7ox soyuqqanl\u0131 deyirik v\u0259 he\u00e7 kimin qaba\u011f\u0131nda ba\u015f\u0131a\u015fa\u011f\u0131 deyilik, \u00f6lk\u0259mizi l\u0259yaq\u0259tl\u0259 idar\u0259 edirik.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 iqtisadi amil, bax, bu imkanlar\u0131 yarad\u0131r. Eyni zamanda, ciddi iqtisadi islahatlar ciddi sosial siyas\u0259tl\u0259 d\u0259 tamamlanmal\u0131d\u0131r. Bu olmasa, c\u0259miyy\u0259td\u0259 islahatlara o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k olmayacaq. Ona g\u00f6r\u0259 biz sosial sah\u0259ni d\u0259 prioritet kimi g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck. Yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck, sosial sah\u0259 ancaq o vaxt inki\u015faf ed\u0259 bil\u0259r ki, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat olsun. Yoxsa, g\u0259l xaricd\u0259n al\u0131nan kreditl\u0259r hesab\u0131na sosial sah\u0259ni inki\u015faf etdir. Biz defolta d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259ziyy\u0259tin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rdik. Burada r\u0259hb\u0259rliyin m\u0259suliyy\u0259tli davran\u0131\u015f\u0131 da qeyd edilm\u0259lidir. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r ki, indi xarici yard\u0131ms\u0131z ya\u015faya bilmirl\u0259r, onlar\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k namin\u0259 \u00e7oxlu v\u0259dl\u0259r vermi\u015fl\u0259r &#8211; maa\u015flar\u0131 on d\u0259f\u0259 qald\u0131raca\u011f\u0131q, pensiya ya\u015f\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 salaca\u011f\u0131q v\u0259 s. \u0130nsanlar da onlara inan\u0131b, onlara s\u0259s verib. Onlar da hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra g\u0259r\u0259k o s\u00f6zl\u0259ri yerin\u0259 yetir\u0259rdil\u0259r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn resurs yox idi. Ona g\u00f6r\u0259 n\u0259 etdil\u0259r? Getdil\u0259r xarici bazarlardan borc ald\u0131lar, \u00f6zl\u0259rini as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sald\u0131lar. Ondan sonra borcun \u00fcst\u00fcn\u0259 borc g\u0259ldi. Bir borcu qaytar\u0131r, o biri borcu g\u00f6t\u00fcr\u00fcr v\u0259 bel\u0259likl\u0259, piramida yaran\u0131r. Piramidan\u0131 t\u0259kc\u0259 d\u0259l\u0259duz \u015firk\u0259tl\u0259r yaratm\u0131r. B\u0259zi hallarda h\u00f6kum\u0259tl\u0259r d\u0259 yarad\u0131r. Bir g\u00fcn bu piramida da\u011f\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00e7ox a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 siyasi m\u0259suliyy\u0259t d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Sosial sah\u0259y\u0259 g\u0259ldikd\u0259, sosial islahatlar\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat\u0131m\u0131z dayan\u0131r. M\u0259n bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 b\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259ri qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim. 2004-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131 100 dollar idis\u0259, haz\u0131rda bu, 565 dollard\u0131r. Orta ayl\u0131q pensiya 24 dollar idi, haz\u0131rda 221 dollard\u0131r. Az\u0259rbaycanda sosial infrastruktur layih\u0259l\u0259ri son on bir ild\u0259 u\u011furla icra edilmi\u015fdir. 2900 m\u0259kt\u0259b binas\u0131, 560 tibb oca\u011f\u0131 tikilmi\u015f v\u0259 ya t\u0259mir edilmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 regionlarda 41 olimpiya idman m\u0259rk\u0259zi v\u0259 30 g\u0259ncl\u0259r m\u0259rk\u0259zi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bax, bu, sosial sah\u0259y\u0259, sosial infrastruktura qoyulan v\u0259saitin v\u0259 ayr\u0131lan diqq\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n \u0259n a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olan soyda\u015flar\u0131m\u0131za &#8211; m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r\u0259 d\u0259 biz daim qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015fm\u0131\u015f\u0131q. Son on bir il \u0259rzind\u0259 84 q\u0259s\u0259b\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Haz\u0131rda, 210 min k\u00f6\u00e7k\u00fcn yeni, g\u00f6z\u0259l evl\u0259r\u0259, m\u0259nzill\u0259r\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 2 milyard manat, y\u0259ni, 2,6 milyard dollar v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. On bir il \u0259rzind\u0259 210 min insan\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Bu, b\u00f6y\u00fck bir \u015f\u0259h\u0259r boyda q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rdir. Bunu da biz edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik. H\u0259l\u0259 ki, a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259 ya\u015fayan k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rimiz var. Bu il d\u0259 onlar\u0131n probleml\u0259rinin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259, h\u0259m D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Biz bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259sas tarixi, m\u0259d\u0259ni, dini abid\u0259l\u0259rimizi \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 b\u0259rpa etmi\u015fik v\u0259 yenil\u0259rini tikmi\u015fik. Teatrlar, muzeyl\u0259r &#8211; bu sah\u0259y\u0259 d\u0259 n\u0259inki Bak\u0131da, h\u0259r bir yerd\u0259, b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir. \u00c7\u00fcnki bu, bizim tariximizdir, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizdir. Biz bunu g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qorumal\u0131y\u0131q ki, Az\u0259rbaycan\u0131n davaml\u0131, uzunm\u00fcdd\u0259tli inki\u015faf\u0131 t\u0259min edilsin. Biz \u00f6z k\u00f6kl\u0259rimiz\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ba\u011fl\u0131 olmal\u0131y\u0131q v\u0259 g\u0259nc n\u0259sil d\u0259 bu ruhda t\u0259rbiy\u0259 almal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn qloballa\u015fma prosesi gedir. D\u00fczd\u00fcr, son vaxtlar bu \u201cqloballa\u015fma\u201d s\u00f6z\u00fc daha az \u00e7\u0259kilir. Ancaq proses gedir. Sad\u0259c\u0259 olaraq b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259r qloballa\u015fma ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6z t\u0259sir dair\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k, xalqlar\u0131 bir n\u00f6v \u00f6z milli k\u00f6kl\u0259rind\u0259n ay\u0131rmaq, qoparmaq, o tarixi ba\u011flar\u0131 q\u0131rmaq ist\u0259yirl\u0259r. Budur bunun t\u0259m\u0259lind\u0259 dayanan \u0259sas m\u0259qs\u0259d. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, indi qloballa\u015fma dey\u0259nd\u0259 b\u0259zil\u0259ri bunu inteqrasiya, d\u00fcnyan\u0131n yeni inki\u015faf modeli kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verirl\u0259r. Ola bil\u0259r, m\u00fcsb\u0259t m\u0259qamlar da var, onlar\u0131 m\u0259n inkar etm\u0259k ist\u0259mir\u0259m. Ancaq, eyni zamanda, a\u00e7\u0131q-ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, bu siyas\u0259tl\u0259 b\u00f6y\u00fck dair\u0259y\u0259 hakim olmaq, t\u0259sir imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r ki, xalqlar \u00f6z k\u00f6kl\u0259rind\u0259n ayr\u0131ls\u0131nlar, \u00f6z \u0259cdadlar\u0131n\u0131, tarixl\u0259rini unutsunlar, sad\u0259c\u0259 amorf, kosmopolit bir k\u00fctl\u0259y\u0259 \u00e7evrilsinl\u0259r ki, onlar\u0131 ist\u0259nil\u0259n istiqam\u0259t\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olsun. Ona g\u00f6r\u0259 milli ruhda t\u0259rbiy\u0259 almaq h\u0259r bir g\u0259ncin borcudur. Ya\u015fl\u0131 n\u0259slin borcudur ki, bax, bu \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri ya\u015fats\u0131nlar v\u0259 g\u0259ncl\u0259ri milli ruhda b\u00f6y\u00fcts\u00fcnl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bizim tarixi, dini abid\u0259l\u0259rimiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz sad\u0259c\u0259 olaraq, memarl\u0131q abid\u0259l\u0259ri deyil. Bu, eyni zamanda, t\u0259rbiy\u0259 vasit\u0259sidir. Bax, Az\u0259rbaycan bel\u0259 inki\u015faf etm\u0259lidir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan m\u00fcasir, inki\u015faf ed\u0259n ancaq \u00f6z k\u00f6kl\u0259rin\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131 olan d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tdir. H\u0259mi\u015f\u0259 d\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, bizim h\u00f6kum\u0259t iqtidardad\u0131r, bu, bel\u0259 olacaq. Ancaq bu, h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin m\u00fcst\u0259qil h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, \u0259sas \u015f\u0259rtdir.<\/p>\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rin\u0259 b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. D\u00fczd\u00fcr, b\u0259zi hallarda bu g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r unudulur, b\u0259zil\u0259rin\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olubdur. Ancaq indi b\u0259z\u0259n o k\u00f6hn\u0259 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259ri televiziya il\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259nd\u0259 h\u0259r k\u0259s yada sal\u0131r ki, \u0259vv\u0259lki v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259 idi. Son ill\u0259rd\u0259 h\u0259m Bak\u0131da, h\u0259m b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 prioritet xarakter da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnki bu olmasa, he\u00e7 bir regional inki\u015faf proqram\u0131 icra edil\u0259 bilm\u0259z. Bu, nec\u0259 icra edilsin, o m\u00fc\u0259ssis\u0259 nec\u0259 yarad\u0131ls\u0131n ki, o b\u00f6lg\u0259d\u0259, rayonda elektrik enerjisi, yol yoxdur?<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259, bax, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, &#8211; onu da m\u0259n 2003-c\u00fc ild\u0259 demi\u015f\u0259m, &#8211; elektrik t\u0259minat\u0131 v\u0259 yollar olmal\u0131d\u0131r. Ondan sonra prioritet olaraq qazla\u015fd\u0131rma, i\u00e7m\u0259li su, meliorasiya. Biz, bax, bu ard\u0131c\u0131ll\u0131qla da gedirik. Ona g\u00f6r\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, elektrik enerjisi qur\u011fular\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na b\u00f6y\u00fck v\u0259sait ayr\u0131ld\u0131. Son 11 il \u0259rzind\u0259 23 elektrik stansiyas\u0131 tikilmi\u015fdir ki, onlar\u0131n g\u00fcc\u00fc 2400 meqavatd\u0131r. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u00f6lk\u0259mizin \u00fcmumi enerji potensial\u0131 6300 meqavatd\u0131r. 2400 meqavat son 11 ild\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fg\u0259r yaranmasayd\u0131, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259mizin \u00fc\u00e7d\u0259bir hiss\u0259si i\u015f\u0131qs\u0131z qalacaqd\u0131, he\u00e7 bir inki\u015fafdan s\u00f6hb\u0259t ged\u0259 bilm\u0259zdi, he\u00e7 bir m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131lmazd\u0131. M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, son 11 ild\u0259 64 min m\u00fc\u0259ssis\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259chizat t\u0259min edildi.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 qazla\u015fd\u0131rma y\u00fcz faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. Bu da tarixi nailiyy\u0259tdir. He\u00e7 vaxt bel\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259tta sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u0259zi rayonlarda \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 t\u0259bii qaz \u00e7\u0259kili\u015fi apar\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ndi b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 h\u0259r bir evd\u0259 y\u00fcz faiz t\u0259bii qaz var. K\u0259ndl\u0259rd\u0259 d\u0259 bu proses gedir. H\u0259r r\u00fcbd\u0259 bir d\u0259f\u0259 m\u0259n\u0259 m\u0259lumat verilir. Hans\u0131 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 qazla\u015fd\u0131rma i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b. Biz b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 qazla\u015fd\u0131rma Az\u0259rbaycanda minimum 90-95 faiz olmal\u0131d\u0131r. Biz proqram\u0131n sonunda &#8211; 2018-ci ild\u0259 bu m\u0259qs\u0259d\u0259 d\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>Son 11 il \u0259rzind\u0259 10 min kilometr yol \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. Magistral yollar, k\u0259nd yollar\u0131, 340 k\u00f6rp\u00fc v\u0259 tunel tikilmi\u015fdir. Bak\u0131-Tbilisi-Qars kimi beyn\u0259lxalq strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan layih\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r, indi tikintisi ba\u015fa \u00e7at\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 6 aeroport tikilmi\u015fdir, onlardan 4-\u00fc beyn\u0259lxalq aeroportdur. Heyd\u0259r \u018fliyev beyn\u0259lxalq aeroportunun yeni terminal binas\u0131 tikilmi\u015fdir. \u0130ndi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n beyn\u0259lxalq u\u00e7u\u015flar t\u0259\u015fkil edilir. Bu aeroportlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri yenid\u0259n quruldu, b\u0259zil\u0259ri he\u00e7 yox idi, tikilmi\u015fdir. Bu i\u015f\u0259 ba\u015flayanda b\u0259zil\u0259ri hesab edirdil\u0259r ki, buna &#8211; \u0259lav\u0259 v\u0259sait x\u0259rcl\u0259nm\u0259sin\u0259 ehtiyac yoxdur. Amma g\u00f6r\u00fcn indi n\u0259 q\u0259d\u0259r insan c\u0259nub, \u015fimal-q\u0259rb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 rahat gedir, daha Bak\u0131ya g\u0259lm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>Bu infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin aras\u0131nda \u0259lb\u0259tt\u0259, i\u00e7m\u0259li su layih\u0259l\u0259ri d\u0259 prioritet xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bu sah\u0259y\u0259 daha da b\u00f6y\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir. Bizim b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 D\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n standartlar\u0131na uy\u011fun i\u00e7m\u0259li su 24 saat t\u0259min edil\u0259c\u0259k. Art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bu layih\u0259l\u0259r ba\u015fa \u00e7at\u0131b. M\u0259n d\u0259 h\u0259r bir layih\u0259nin ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak edir\u0259m v\u0259 yerl\u0259rd\u0259n g\u0259l\u0259n m\u0259lumatlar da m\u0259ni \u00e7ox sevindirir. Bu da tarixi hadis\u0259dir. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan\u0131n daxili su m\u0259nb\u0259l\u0259ri m\u0259hduddur. Bizim \u0259sas m\u0259nb\u0259l\u0259rimiz xaricd\u0259 formala\u015fan \u00e7aylard\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bu \u00e7aylar\u0131n sular\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k, orada t\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular\u0131n tikintisi, eyni zamanda, daxili m\u0259nb\u0259l\u0259rin a\u015fkarlanmas\u0131 prosesi gedirdi. O\u011fuz-Q\u0259b\u0259l\u0259-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259ri tikilmi\u015fdir. Bu da simvolik xarakter da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan neft k\u0259m\u0259rinin g\u0259lirl\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 edilmi\u015f v\u0259sait su k\u0259m\u0259rinin tikintisin\u0259 qoyulmu\u015fdur. Bax, bizim siyas\u0259timiz bundan ibar\u0259tdir. H\u0259r k\u0259s yax\u015f\u0131 bilir ki, o sah\u0259y\u0259 qoyulan v\u0259sait he\u00e7 vaxt qay\u0131tmayacaq. Y\u0259ni, onlar s\u0131rf sosial xarakter da\u015f\u0131yan layih\u0259l\u0259rdir. \u018fg\u0259r elektrikl\u0259, yollar\u0131n tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n m\u00fcxt\u0259lif i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 o v\u0259sait uzun m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra qay\u0131dacaqsa, su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na qoyulan v\u0259sait qay\u0131tmayacaq. Su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na y\u00fcz milyonlarla, milyardlarla v\u0259sait qoymu\u015fuq. \u0130ndi Bak\u0131n\u0131n su il\u0259 t\u0259minat\u0131 78 faiz\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r, 2004-c\u00fc ild\u0259 29 faiz idi. Y\u0259ni, \u015f\u0259h\u0259rin 24 saat su il\u0259 t\u0259chizat\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. \u00d6lk\u0259 \u00fczr\u0259 60 faizd\u0259n \u00e7oxdur, amma 11 il bundan \u0259vv\u0259l b\u0259lk\u0259 10-15 faiz idi.<\/p>\n<p>\u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259rinin aras\u0131nda meliorasiya layih\u0259l\u0259ri d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Biz bu layih\u0259l\u0259rin icras\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015fik. \u0130ki n\u0259h\u0259ng meqalayih\u0259ni icra etmi\u015fik &#8211; \u015e\u0259mkir\u00e7ay v\u0259 Taxtak\u00f6rp\u00fc su anbarlar\u0131, kanallar, elektrik stansiyalar\u0131. Bu da Az\u0259rbaycana bundan sonra xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Y\u0259ni, onillikl\u0259r, y\u00fczillikl\u0259r bundan sonra bu anbarlar, \u00e7\u0259kil\u0259n bu kanallar k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, sular\u0131n idar\u0259 edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin h\u0259llind\u0259 d\u0259 bu layih\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259ti var. Bu da b\u00f6y\u00fck v\u0259sait t\u0259l\u0259b ed\u0259n layih\u0259l\u0259rdir. Ancaq biz bunu etmi\u015fik. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, infrastruktura, real sektora v\u0259sait qoyulmal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda, qeyd etdiyim kimi, ehtiyatlar da y\u0131\u011f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bax, biz bel\u0259 etmi\u015fik. H\u0259m ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rm\u0131\u015f\u0131q, h\u0259m d\u0259 investisiya qoymu\u015fuq. Vaxt\u0131nda real sektora, infrastruktura investisiya qoymayan \u00f6lk\u0259l\u0259r bu g\u00fcn pe\u015fman olurlar. Onlar bu i\u015f\u0259 indi ba\u015flay\u0131rlar, amma art\u0131q gecdir. \u0130ndi neftin qiym\u0259ti d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259n sonra b\u00f6y\u00fck investisiya qoymaq o q\u0259d\u0259r d\u0259 asan m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Biz h\u0259r \u015feyi vaxt\u0131nda etm\u0259li idik v\u0259 etmi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 dey\u0259nd\u0259 ki, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan modeli var, biz s\u0259hv etmirik. Bu model var v\u0259 bu model ba\u015fqa t\u0259r\u0259fl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 maraq do\u011furur. M\u0259n h\u0259l\u0259 enerji layih\u0259l\u0259rini qeyd etmir\u0259m. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan, Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum, \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d, TANAP, TAP, \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi &#8211; bu layih\u0259l\u0259r regionun, Avropan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini d\u0259yi\u015fir. Bunlar\u0131n h\u0259r biri nadir tarixi layih\u0259dir. Bu layih\u0259l\u0259r son 9 il \u0259rzind\u0259 icra edilib. Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan 2006-c\u0131 ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir, d\u0259hliz yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O d\u0259hliz indi xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir, yeni layih\u0259l\u0259r ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan liderlik keyfiyy\u0259tl\u0259rini ortaya qoyur. \u018fg\u0259r biz liderliyi g\u00f6st\u0259rm\u0259s\u0259ydik, he\u00e7 vaxt \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi icra edilm\u0259y\u0259c\u0259kdi. M\u0259n vaxtil\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n Nabukko layih\u0259sinin m\u00fczakir\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 az\u0131 10 beyn\u0259lxalq t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. Y\u0259ni, orada m\u00fczakir\u0259d\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 n\u0259 yox idi. B\u0259yanatlar, \u00e7\u0131x\u0131\u015flar, q\u0259tnam\u0259l\u0259rin q\u0259bul edilm\u0259si, v\u0259ssalam. Ondan sonra ham\u0131 da\u011f\u0131l\u0131r gedir, i\u015f d\u0259 qal\u0131r k\u0259narda. M\u0259n minimum on t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. H\u0259r d\u0259f\u0259 d\u0259 demi\u015f\u0259m ki, burada liderlik olmal\u0131d\u0131r. Bu layih\u0259ni nec\u0259 icra etm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Bunun \u0259sas elementl\u0259ri n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? Bu o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. Amma el\u0259 m\u0259n deyirdim, m\u0259n e\u015fidirdim. Daha sonra g\u00f6rd\u00fck ki, art\u0131q bu layih\u0259 yerind\u0259 say\u0131r. Yen\u0259 d\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rmi\u015fik, TANAP layih\u0259sini t\u0259klif etmi\u015fik. Ad\u0131 da biz qoymu\u015fuq, t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 da biz olmu\u015fuq. 2012-ci ild\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 bu layih\u0259ni imzalad\u0131q. Ondan sonra art\u0131q \u201cC\u0259nub\u201d qaz d\u0259hlizi \u00fc\u00e7\u00fcn yol a\u00e7\u0131ld\u0131. Bunu etm\u0259s\u0259 idik n\u0259 olacaqd\u0131?! El\u0259 bel\u0259 d\u0259 qalacaqd\u0131. Ya da ki, Bak\u0131-Tbilisi-Qars. Bu m\u0259s\u0259l\u0259 on il bundan \u0259vv\u0259l m\u00fczakir\u0259 olunurdu v\u0259 h\u0259l\u0259 m\u00fczakir\u0259 kimi gedirdi. \u018fg\u0259r t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rm\u0259s\u0259ydik, real t\u0259klifi, maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131 ortaya qoymasayd\u0131q, el\u0259 indi d\u0259 dan\u0131\u015facaqd\u0131q. Nazirl\u0259r indi d\u0259 gedib orada-burada konfranslar ke\u00e7ir\u0259c\u0259kdil\u0259r. Biz real i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuluq. Real i\u015fl\u0259r h\u0259yatda \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan modeli var. Ona g\u00f6r\u0259 ki, biz bo\u015fbo\u011fazl\u0131qla yox, real i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011fuluq, xalqa xidm\u0259t edirik v\u0259 ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u0130ndi is\u0259 son bir il \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar s\u0259sl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 s\u00f6z verilir iqtisadiyyat v\u0259 s\u0259naye naziri \u015eahin Mustafayev\u0259.<\/p>\n<p>X X X<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat v\u0259 s\u0259naye naziri \u015eahin MUSTAFAYEV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli konfrans i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131.<\/p>\n<p>Son 10 il Az\u0259rbaycan\u0131n s\u00fcr\u0259tli v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131, iqtisadiyyat\u0131n r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tinin artmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin enerji, \u0259rzaq, n\u0259qliyyat v\u0259 ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si, beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun y\u00fcks\u0259lm\u0259si, \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n davaml\u0131 olaraq yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 d\u00f6vr\u00fc kimi tariximiz\u0259 daxil olmu\u015fdur. Bu u\u011furlar\u0131n \u0259sas\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcasir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara cavab ver\u0259n, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 praqmatik siyas\u0259ti durur.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin davaml\u0131 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131nda, makroiqtisadi sabitliyin qorunmas\u0131nda, d\u00fcnya iqtisadi b\u00f6hran\u0131n\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 apard\u0131\u011f\u0131 iqtisadiyyat\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si siyas\u0259tinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bu siyas\u0259tin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n olan regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131 strategiyas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259ti vard\u0131r.<\/p>\n<p>2004-c\u00fc ild\u0259n u\u011furla icra olunan regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 rayonlar\u0131n iqtisadi potensial\u0131n\u0131n artmas\u0131na, infrastruktur t\u0259minat\u0131n\u0131n, kommunal xidm\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tinin daha da y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259, biznes v\u0259 investisiya m\u00fchitinin, \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur, bununla da \u00f6lk\u0259nin strateji inki\u015faf h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olunmas\u0131na \u0259h\u0259miyy\u0259tli t\u00f6hf\u0259sini verir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il d\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259r, \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, Sizin 2014-c\u00fc il \u0259rzind\u0259 b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 23 s\u0259f\u0259riniz \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 120-y\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcxt\u0259lif t\u0259yinatl\u0131 infrastruktur obyektl\u0259rinin, yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f v\u0259 t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasiml\u0259rind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131z, m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 yax\u0131ndan tan\u0131\u015f olma\u011f\u0131n\u0131z, el\u0259c\u0259 d\u0259 ictimaiyy\u0259tl\u0259 ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli m\u0259qs\u0259dil\u0259 \u0259lav\u0259 olaraq 270 milyon manat v\u0259saitin ayr\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z 72 s\u0259r\u0259ncam regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyiniz diqq\u0259tin bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Sizin \u00f6t\u0259nilki konfransda verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f, regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131na \u00f6t\u0259n il b\u00fct\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r hesab\u0131na 4,5 milyard manat v\u0259sait y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Hesabat ilind\u0259 regionlarda infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yol-n\u0259qliyyat, elektrik, qaz v\u0259 su t\u0259chizat\u0131 infrastrukturunun yenil\u0259nm\u0259si i\u015fl\u0259ri davam etdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130l \u0259rzind\u0259 960 kilometr \u00f6lk\u0259 v\u0259 yerli \u0259h\u0259miyy\u0259tli avtomobil yolu, 30 yeni k\u00f6rp\u00fc v\u0259 yol\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259ri tikilmi\u015f v\u0259 ya t\u0259mir olunmu\u015fdur. Tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq k\u0259nd yollar\u0131n\u0131n tikintisi davam etdirilmi\u015f, hesabat ilind\u0259 Sizin 43 s\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259lav\u0259 v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015f, \u0259halisi 960 min n\u0259f\u0259r olan 597 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sini birl\u0259\u015fdir\u0259n 1300 kilometr uzunlu\u011funda k\u0259nd yollar\u0131n\u0131n \u00e7\u0259kilm\u0259si v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131 i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il 5 elektrik stansiyas\u0131 istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, regionlarda 3 min kilometr elektrik x\u0259tl\u0259ri, 614 transformator, 20 yar\u0131mstansiya, 1450 kilometr qaz k\u0259m\u0259ri in\u015fa edilmi\u015f v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunmu\u015f, 24 rayon \u00fczr\u0259 58 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si t\u0259bii qazla t\u0259min edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130nformasiya v\u0259 rabit\u0259 xidm\u0259tl\u0259rinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 regionlarda 26 yeni ATS istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015f, 42 po\u00e7t \u015f\u00f6b\u0259si tikilmi\u015f v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t, G\u0259nc\u0259 v\u0259 Sabirabadda \u201cASAN xidm\u0259t\u201din f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flamas\u0131 regionlarda ya\u015fayan \u0259halinin g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, m\u0259rk\u0259zl\u0259rin xidm\u0259tind\u0259n 1,1 milyondan \u00e7ox v\u0259t\u0259nda\u015f istifad\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130l \u0259rzind\u0259 regionlarda 155 m\u0259kt\u0259b, 30 tibb m\u00fc\u0259ssis\u0259si, 11 g\u0259ncl\u0259r v\u0259 idman, 43 m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dig\u0259r sosial obyektl\u0259r tikilmi\u015f v\u0259 ya \u0259sasl\u0131 t\u0259mir olunmu\u015fdur. M\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 7 yeni ya\u015fay\u0131\u015f kompleksi sal\u0131nm\u0131\u015f, 4450 ail\u0259nin v\u0259 ya 22 min m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn\u00fcn m\u0259nzil \u015f\u0259raiti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, \u0259lil v\u0259 \u015f\u0259hid ail\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn 5 ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131 tikilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Sosial layih\u0259l\u0259rin realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rolu olan Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun, \u015f\u0259xs\u0259n Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n miqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r insanlar\u0131n rifah\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar a\u00e7\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, 2014-c\u00fc ild\u0259 ba\u015flayan \u201cM\u0259kt\u0259b\u0259q\u0259d\u0259r t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131\u201d proqram\u0131 da dig\u0259r layih\u0259l\u0259r kimi u\u011furlu olacaq v\u0259 \u0259halinin rifah\u0131n\u0131n artmas\u0131na t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident, t\u0259r\u0259finizd\u0259n 2014-c\u00fc ilin \u201cS\u0259naye ili\u201d elan edilm\u0259si v\u0259 bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131n\u0131n icras\u0131 regionlarda da s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131na t\u0259kan vermi\u015f, \u00f6t\u0259n il regionlarda 105 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259si a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00dcmumilikd\u0259 \u201cS\u0259naye ili\u201dnd\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 qeyri-neft s\u0259nayesi 9 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Sumqay\u0131t Kimya S\u0259naye Park\u0131nda xarici v\u0259 daxili infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131 i\u015fl\u0259ri bu il ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. Haz\u0131rda parkda 3 rezident qeydiyyata al\u0131nm\u0131\u015f, 2 rezident il\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar yekunla\u015f\u0131r v\u0259 layih\u0259l\u0259r \u00fczr\u0259 investisiya qoyulu\u015fu 650 milyon manat t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 s\u0259nayed\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi t\u0259dbirl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 124 layih\u0259nin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 380 milyon manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditin verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir s\u0131ra s\u0259naye m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131q azalm\u0131\u015f, b\u0259zil\u0259ri \u00fczr\u0259 is\u0259 ixrac potensial\u0131 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. 14 rayonda g\u00fcnd\u0259lik istehsal g\u00fcc\u00fc 820 ton olan 28 m\u00fcasir \u00e7\u00f6r\u0259k zavoduna 50 milyon manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit ayr\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 art\u0131q 22 zavod istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq s\u0259naye m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkili \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259si \u00f6yr\u0259nilmi\u015f, qanunvericilik bazas\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 cari ild\u0259 s\u0259naye m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkilin\u0259 ba\u015flan\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131, biznes v\u0259 investisiya m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi t\u0259dbirl\u0259ri regionlar\u0131n iqtisadi potensial\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kl\u0259, c\u0259nab Prezident, Sizin iqtisadi siyas\u0259tinizin prioritet istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri kimi sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na t\u0259kan vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il bu sah\u0259d\u0259 qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, prosedurlar\u0131n sad\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, \u0259sass\u0131z m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, elektron xidm\u0259tl\u0259rin say\u0131 450-y\u0259 \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. Regionlarda 4400 m\u00fc\u0259ssis\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin say\u0131 2004-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2,5 d\u0259f\u0259 artaraq 386 min\u0259 \u00e7atm\u0131\u015f, regionlardan vergi daxilolmalar\u0131 \u00f6t\u0259n il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 9,8 faiz artm\u0131\u015f, x\u0259rcl\u0259rini yerli g\u0259lirl\u0259r hesab\u0131na maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131n say\u0131 6-ya \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130l \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 123 min yeni i\u015f yeri a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>G\u0259ncl\u0259rin sahibkarl\u0131q t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcn d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si, yeni biznes v\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq imkanlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Quba-Xa\u00e7maz Regional \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zind\u0259 ilk biznes inkubator f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259 sahibkarlar\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 n\u00fcmun\u0259vi layih\u0259l\u0259rin t\u0259qdim olunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 regionlarda minl\u0259rl\u0259 sahibkar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 169 t\u0259dbir ke\u00e7irilmi\u015f, 47 sahibkar\u0131n Almaniyada t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7m\u0259si t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdur. Sahibkarl\u0131\u011fa K\u00f6m\u0259k Milli Fondunun x\u0259tti il\u0259 5560 sahibkara 50 faizi qaytar\u0131lm\u0131\u015f v\u0259sait hesab\u0131na olmaqla 295 milyon manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kredit verilmi\u015f v\u0259 12500-d\u0259n \u00e7ox yeni i\u015f yerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 imkan\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. 78 faizi regionlara y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f bu g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259r hesab\u0131na 2014-c\u00fc ild\u0259 39 iri istehsal, emal v\u0259 infrastruktur m\u00fc\u0259ssis\u0259si istifad\u0259y\u0259 verilmi\u015fdir. Bu il is\u0259 daha 81 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, \u00f6t\u0259nilki konfransda verdiyiniz g\u00f6st\u0259ri\u015f\u0259 \u0259sas\u0259n regionlarda ki\u00e7ik sahibkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k v\u0259 fermerl\u0259r aras\u0131nda kooperasiya \u0259laq\u0259l\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Fondla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q ed\u0259n bank olmayan kredit t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n say\u0131 20-y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu is\u0259 ki\u00e7ik sahibkarlar\u0131n uzun ill\u0259rdir ki, \u00fczl\u0259\u015fdikl\u0259ri girov problemini h\u0259ll etm\u0259y\u0259 imkan verir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident, intensiv metodlara \u0259saslanan aqrar sektorun yarad\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f siyas\u0259tiniz, d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi t\u0259dbirl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu sah\u0259d\u0259 sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131, m\u00fcasir texnologiyalara \u0259saslanan y\u00fczl\u0259rl\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131 \u00f6z n\u0259tic\u0259sini vermi\u015f, idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131na, \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi t\u0259dbirl\u0259ri, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 19 rayonda 40 qu\u015f\u00e7uluq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na, 13 rayonda 20 heyvandarl\u0131q v\u0259 8 rayonda s\u00fcd\u00e7\u00fcl\u00fck kompleksl\u0259rin\u0259, 6 rayonda 7 \u0259t k\u0259simi v\u0259 emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259sin\u0259 240 milyon manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditin verilm\u0259si istehsal\u0131n artmas\u0131na, 3 ild\u0259 \u0259t v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131n\u0131n idxal\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, 20 rayonda 33 intensiv ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na, 9 rayonda 37 istixana kompleksin\u0259 v\u0259 11 rayonda 16 meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 171 milyon manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259rin verilm\u0259si bu m\u0259hsullara daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si v\u0259 ixrac imkan\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, qiym\u0259tl\u0259rin sabit saxlan\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 istehlak bazar\u0131nda g\u00fcnd\u0259lik monitorinql\u0259r apar\u0131lmaqla bir s\u0131ra qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 s\u00fcni qiym\u0259t art\u0131m\u0131na yol verilm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u015e\u0259mkird\u0259 t\u0259m\u0259li qoyulmu\u015f v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n istehsal\u0131ndan sat\u0131\u015f\u0131nad\u0259k b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k \u00f6z\u0259l pilot aqropark\u0131nda i\u015fl\u0259r art\u0131q praktik m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda X\u0131z\u0131 rayonunda aqroparklar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 ba\u015f plan haz\u0131rlan\u0131r, B\u0259rd\u0259 v\u0259 Xa\u00e7mazda da aqrar-s\u0259naye kompleksl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, \u0259rzaq t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n yerli istehsal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 12 rayonda 30 min hektardan \u00e7ox sah\u0259d\u0259 19 iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na 47 milyon manat g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259r verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n ill\u0259r \u0259rzind\u0259 m\u0259hsullar\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc, saxlanmas\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 26 rayonda tutumu 290 min ton olan 48 logistik m\u0259rk\u0259zin v\u0259 14 rayonda tutumu 340 min ton olan 22 tax\u0131l anbar\u0131 kompleksinin yarad\u0131lmas\u0131 \u0259halinin ilboyu keyfiyy\u0259tli yerli m\u0259hsullarla t\u0259minat\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r, istehlak bazar\u0131nda qiym\u0259tl\u0259rin sabitliyi t\u0259min edilir.<\/p>\n<p>Tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin regionlar \u00fczr\u0259 optimal yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si i\u015fl\u0259ri yerli resurslar, iqlim \u015f\u0259raiti, kadr potensial\u0131 v\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla apar\u0131lan t\u0259hlill\u0259r \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanan plana uy\u011fun olaraq n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 d\u0259 davam etdiril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ixrac infrastrukturunun yarad\u0131lmas\u0131 tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131za uy\u011fun olaraq, Qazax\u0131stan\u0131n Aktau \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 logistik m\u0259rk\u0259zin tikintisi bu il ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 perspektivl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu m\u0259rk\u0259zl\u0259r \u00f6lk\u0259nin ixrac co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259, ixrac\u0131n h\u0259cminin artmas\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident,<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifi oldu\u011funuz regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131 strategiyas\u0131n\u0131n u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259inki b\u00f6lg\u0259l\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda bir d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si olmu\u015f, b\u00fct\u00fcn regionlarda quruculuq i\u015fl\u0259ri geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n ist\u0259nil\u0259n b\u00f6lg\u0259sind\u0259 ya\u015fayan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n bu strategiyan\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rinin \u00f6z g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131nda hiss etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Sizin xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin inki\u015faf strategiyas\u0131ndan qaynaqlanan, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n rifah\u0131n\u0131n davaml\u0131 olaraq y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259l\u0259n uzaqg\u00f6r\u0259n, sistemli v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli siyas\u0259tiniz bundan sonra da qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259rin u\u011furla yerin\u0259 yetirilm\u0259sini, \u00f6lk\u0259mizin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n regionlar\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nm\u0259sini t\u0259min ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 minn\u0259tdaram!<\/p>\n<p>X X X<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri Heyd\u0259r \u018fS\u018fDOV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>\u0130caz\u0259 verin ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 2015-ci ili \u201cK\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ili\u201d elan etdiyiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 Siz\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259ri ad\u0131ndan \u00f6z d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 v\u0259 ali ehtiram\u0131m\u0131z\u0131 bildirim.<\/p>\n<p>Biz b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t hissi il\u0259 anlay\u0131r\u0131q ki, bel\u0259 bir q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si aqrar sektorun i\u015f\u00e7il\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n b\u00f6y\u00fck etimadla yana\u015f\u0131, Sizin qar\u015f\u0131n\u0131zda olan \u00f6hd\u0259likl\u0259rimizi layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck m\u0259suliyy\u0259t yarad\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnyada ilk d\u0259f\u0259 Sizin t\u0259r\u0259finizd\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f v\u0259 \u00f6lk\u0259mizin b\u00fct\u00fcn \u0259razisinin inki\u015faf\u0131n\u0131n yeni keyfiyy\u0259t s\u0259viyy\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 icra olunmas\u0131 \u201cvahid milli iqtisadi m\u0259kan\u201d\u0131n tarixi n\u00fcmun\u0259sini formala\u015fd\u0131rmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n m\u0259lumat bazas\u0131na \u0259sas\u0259n D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irildiyi son on il \u0259rzind\u0259 d\u00fcnya miqyas\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259si \u00fczr\u0259 art\u0131m 31,8 faiz, Az\u0259rbaycanda is\u0259 48,9 faiz, y\u0259ni d\u00fcnya \u00fczr\u0259 orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n 17,1 faiz b\u0259ndi art\u0131q olmu\u015fdur. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 18 faiz oldu\u011fu halda, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 39 faiz t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 milli \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nmi\u015f, daxili istehsal hesab\u0131na \u0259halinin \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259minat\u0131 s\u0259viyy\u0259si iki d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r artm\u0131\u015f, meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r m\u0259hsullar\u0131n t\u0259l\u0259batdan art\u0131q istehsal edilm\u0259si bu m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 ixrac potensial\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Hesabat ilind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u00fcmumi m\u0259hsulunun faktiki qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 d\u0259y\u0259ri 5,2 milyard manat t\u0259\u015fkil etmi\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n heyvandarl\u0131q m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131 2,8 milyard manat olmu\u015fdur ki, bu da \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 3 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. Hesabat ilind\u0259 son 50 ild\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f quraql\u0131q v\u0259 havalar\u0131n \u0259lveri\u015fsiz ke\u00e7m\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar bitki\u00e7ilik m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>Hesabat ilind\u0259 \u00f6lk\u0259nin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 ixrac\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac h\u0259cmi qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 monetar sah\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n m\u0259lum hadis\u0259l\u0259r\u0259 baxmayaraq, 291 milyon AB\u015e dollar\u0131 v\u0259 ya \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 16,1 faiz \u00e7ox olmu\u015fdur. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal olunan meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z m\u0259hsullar\u0131n\u0131n h\u0259cmi is\u0259 25,2 milyon AB\u015e dollar\u0131 v\u0259 ya \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n 13,5 faiz az olmu\u015f, o c\u00fcml\u0259d\u0259n natural ifad\u0259d\u0259 meyv\u0259 idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 32,7 faiz, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 bostan m\u0259hsullar\u0131n\u0131n idxal\u0131n\u0131n h\u0259cmi 47,3 faiz azalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu faktlar \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na olan daxili bazar t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sind\u0259 yerli istehsal\u0131n rolunun \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>M\u0259lum oldu\u011fu kimi, istehsal\u0131n intensivl\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 qlobal inki\u015faf\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tini t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259 ki, BMT-nin \u018frzaq v\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (FAO) m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n son onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259ri 9 faiz artd\u0131\u011f\u0131 halda, bitki\u00e7ilik m\u0259hsullar\u0131n\u0131n h\u0259cmi 2,3 d\u0259f\u0259, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 m\u00f6vcud mal-qaran\u0131n say\u0131 26 faiz artd\u0131\u011f\u0131 halda, s\u00fcd istehsal\u0131 61 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 son 10 ild\u0259 eyni tendensiyan\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131 aqrar siyas\u0259tin \u0259sas prinsipl\u0259rind\u0259n biri olan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n intensiv metodlarla inki\u015faf\u0131n\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259sidir.<\/p>\n<p>M\u0259hz bunlar\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, son ill\u0259rd\u0259 \u0259ks\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsulunun istehsal h\u0259cminin art\u0131m tempi, \u00f6lk\u0259d\u0259 k\u0259nd \u0259halisinin say\u0131n\u0131n art\u0131m tempini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00fcst\u0259l\u0259mi\u015fdir. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 bitki\u00e7ilikd\u0259 istehsal\u0131n art\u0131m tempi \u0259lav\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si tempind\u0259n y\u00fcks\u0259k olmu\u015f, mal-qaran\u0131n ba\u015f say\u0131 21 faiz artd\u0131\u011f\u0131 halda, \u0259t istehsal\u0131nda 46,4 faiz, s\u00fcd istehsal\u0131nda 53 faiz art\u0131m \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>Bir il \u00f6nc\u0259 m\u0259n bu k\u00fcrs\u00fcd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rk\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259rinin d\u00f6vl\u0259tin bu sah\u0259y\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, m\u00fcasir k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rinin bir hiss\u0259sinin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lanmas\u0131, al\u0131nm\u0131\u015f texnika il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f borclar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259sinin d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilm\u0259si, mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259rin sat\u0131\u015f qiym\u0259tin\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n d\u00f6vl\u0259t g\u00fcz\u0259\u015ftinin h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 arzusunda olduqlar\u0131n\u0131 ali diqq\u0259tiniz\u0259 m\u0259ruz\u0259 etmi\u015fdim.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn sonsuz minn\u0259tdarl\u0131q hissi il\u0259 qeyd edir\u0259m ki, Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finiz \u0259sas\u0131nda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rinin 40 faizinin d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lanmas\u0131na v\u0259 sat\u0131lm\u0131\u015f texnika il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaranm\u0131\u015f borclar\u0131n eyni hiss\u0259sinin d\u00f6vl\u0259t hesab\u0131na silinm\u0259sin\u0259, habel\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259 sat\u0131lan mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259rin h\u0259cminin h\u0259r hektar \u00fczr\u0259 50 manatdan 80 manata q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 bu mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259rin sat\u0131\u015f qiym\u0259tin\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftin h\u0259cminin 50 faizd\u0259n 70 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 q\u0259rar verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar is\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6st\u0259ril\u0259n sistemli d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 artmas\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, h\u0259tta d\u00fcnyada bel\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin azald\u0131\u011f\u0131 bir zamanda Sizin onlar\u0131n yan\u0131nda oldu\u011funuzu v\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 dayan\u0131ql\u0131 oldu\u011funu bir daha g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259sidir ki, hesabat ilind\u0259 fermerl\u0259rin istehsal vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259minat\u0131nda yaddaqalan n\u0259tic\u0259l\u0259r olmu\u015fdur. Bel\u0259 ki, hesabat ilind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na lizinq\u0259 verilmi\u015f texnikalar \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 37 faiz, o c\u00fcml\u0259d\u0259n tax\u0131ly\u0131\u011fan kombaynlar 57 faiz, traktorlar 48 faiz, dig\u0259r texnikalar is\u0259 29 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. Son ild\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f \u00fcmumi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 texnikas\u0131n\u0131n 83 faizini, kombaynlar\u0131n is\u0259 79 faizini Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin \u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015firk\u0259tl\u0259rinin m\u0259hsullar\u0131 t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Son on ild\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilmi\u015f v\u0259 50 faiz g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259 lizinq\u0259 verilmi\u015f iribuynuzlu damazl\u0131q heyvanlar\u0131n 25 faizi, x\u0131rdabuynuzlu damazl\u0131q heyvanlar\u0131n is\u0259 67 faizi hesabat ilinin pay\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, idxal qiym\u0259tl\u0259rinin azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, t\u0259tbiq edil\u0259n g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rin h\u0259cminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 hesab\u0131na 2014-c\u00fc ild\u0259 fermerl\u0259r texnikan\u0131 \u0259vv\u0259lki il\u0259 nisb\u0259t\u0259n 50 faiz, g\u00fcbr\u0259ni is\u0259 30 faiz a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259tl\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilmi\u015fl\u0259r. Bu da m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 salmaqla b\u0259rab\u0259r, onlar\u0131n g\u0259lirl\u0259rinin artmas\u0131na v\u0259 investisiya imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 eyni s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, bitki\u00e7iliyin inki\u015faf\u0131na birba\u015fa d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 2014-c\u00fc ilin m\u0259hsulu \u00fc\u00e7\u00fcn bu\u011fda v\u0259 \u00e7\u0259ltik s\u0259pinin\u0259 g\u00f6r\u0259 20,1 milyon manat, \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin v\u0259 \u00e7o\u0445illik bitkil\u0259rin bec\u0259rilm\u0259sind\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n yanacaq v\u0259 motor ya\u011flar\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 51,8 milyon manat yard\u0131m verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc ili \u00f6lk\u0259miz il\u0259 FAO aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f ili adland\u0131rmaq olar. Bel\u0259 ki, d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda FAO-nun ofisinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 raz\u0131l\u0131q \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k yaln\u0131z AB\u015e, Yaponiya, Bel\u00e7ika v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259d\u0259 m\u00f6vcud olan bel\u0259 ofisin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 t\u0259sis edilm\u0259si, qlobal v\u0259 milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin siyasi irad\u0259sind\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131na uy\u011fun olaraq Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 h\u0259r h\u0259ft\u0259 sonlar\u0131 v\u0259 bayram g\u00fcnl\u0259ri t\u0259\u015fkil edil\u0259n yarmarkalar\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. \u00d6z\u0259l biznes subyektl\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sistemi yarad\u0131laraq iqtisadi t\u0259nziml\u0259m\u0259 v\u0259 valyuta bazar\u0131nda oldu\u011fu kimi \u0259rzaq bazar\u0131na natural m\u0259hsullarla \u201cintervensiya\u201d t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259m Qurban bayram\u0131, h\u0259m d\u0259 Yeni il \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bazarlarda t\u0259l\u0259bata uy\u011fun m\u0259hsul bollu\u011fu yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 qiym\u0259t d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri ba\u015f verm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>FAO-nun hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 istehsal h\u0259cmini laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na t\u0259l\u0259b olunan illik xalis investisiya qoyulu\u015fu t\u0259qrib\u0259n 83 milyard AB\u015e dollar\u0131 h\u0259cmind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Bu investisiyalar\u0131n 60 faizd\u0259n \u00e7oxunun m\u0259hz k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 istehsal\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n bazar infrastrukturuna y\u00f6n\u0259ldilm\u0259si z\u0259ruri hesab edilir. B\u00fct\u00fcn bunlar, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin anbar-t\u0259dar\u00fck v\u0259 topdansat\u0131\u015f bazar infrastrukturunun inki\u015faf\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 siyas\u0259tinin qlobal \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flarla tam s\u0259sl\u0259\u015fdiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ld\u0259 qeyd etdiyim quraql\u0131q v\u0259 \u0259lveri\u015fsiz hava \u015f\u0259raiti s\u0259b\u0259bind\u0259n toxum\u00e7uluq sah\u0259sind\u0259 yaranm\u0131\u015f ciddi probleml\u0259rin Sizin g\u00f6st\u0259ri\u015finizl\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n ayr\u0131lan 2,8 milyon manat v\u0259sait hesab\u0131na bir s\u0131ra rayonlarda fermerl\u0259r\u0259 pulsuz toxum verilm\u0259si yolu il\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 insanlar\u0131n bu sah\u0259y\u0259 olan mara\u011f\u0131n\u0131n azalmas\u0131na imkan verm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, f\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k k\u0259nd z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259rinin Siz\u0259 olan sonsuz inam v\u0259 ist\u0259yini ifad\u0259 ed\u0259r\u0259k a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 probleml\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 ali diqq\u0259tinizi xahi\u015f edirik:<\/p>\n<p>&#8211; yem t\u0259minat\u0131n\u0131n v\u0259ziyy\u0259tini daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259krar \u0259kinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini stimulla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si;<\/p>\n<p>&#8211; \u00f6lk\u0259d\u0259 toxuma olan t\u0259l\u0259bat\u0131n dayan\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6d\u0259nilm\u0259sini t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Toxum Fondunun yarad\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131na yanacaq v\u0259 motor ya\u011flar\u0131na g\u00f6r\u0259 yard\u0131mlar\u0131n h\u0259cmin\u0259 bir daha bax\u0131lmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; tam istifad\u0259siz hala d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259 t\u0259mir edilm\u0259si iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li olmayan texnikalara dair m\u00fcvafiq q\u0259rar\u0131n q\u0259bul olunmas\u0131;<\/p>\n<p>&#8211; m\u00fclkiyy\u0259tind\u0259 olan torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259y\u0259n torpaq sahibl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130caz\u0259 verin k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyiniz daimi qay\u011f\u0131ya g\u00f6r\u0259 k\u0259nd \u0259m\u0259k\u00e7il\u0259ri ad\u0131ndan bir daha Siz\u0259 d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildirim v\u0259 \u0259min edim ki, onlar \u00f6lk\u0259nin t\u0259r\u0259qqisi namin\u0259 daha b\u00f6y\u00fck \u0259zml\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaqlar.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p>X X X<\/p>\n<p>\u201cMeliorasiya v\u0259 Su T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin s\u0259dri \u018fhm\u0259d \u018fHM\u018fDZAD\u018f \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Sizin yorulmaz f\u0259aliyy\u0259tiniz, g\u0259rgin \u0259m\u0259yiniz, q\u0259tiyy\u0259t v\u0259 \u0259zmkarl\u0131\u011f\u0131n\u0131z, milli maraqlar\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri ah\u0259ngdar \u015f\u0259kild\u0259 uzla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n\u0131z say\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n \u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n, sabit v\u0259 q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu y\u00fcks\u0259li\u015fin bir sirri, bir s\u0259b\u0259bi d\u0259 vard\u0131r ki, bu da Sizin m\u00fc\u0259llifi oldu\u011funuz respublika iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n, real icra imkanlar\u0131na s\u00f6yk\u0259n\u0259n, \u00e7oxsayl\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, bu proqramlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn respublikan\u0131n potensial\u0131n\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r edilm\u0259si, \u0259n ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 bu b\u00f6y\u00fck miqyasl\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 Sizin \u015f\u0259xs\u0259n r\u0259hb\u0259rlik, n\u0259zar\u0259t etm\u0259yiniz, k\u00f6m\u0259k v\u0259 t\u0259l\u0259bkarl\u0131q g\u00f6st\u0259rm\u0259yinizdir. Bu g\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbir bunu bir daha t\u0259sdiq edir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u00f6z yeri olan meliorasiya v\u0259 su t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sin\u0259 \u00fcmummilli liderimiz Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259ril\u0259n diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131, onun h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015far ideyalar\u0131 bu g\u00fcn Sizin r\u0259hb\u0259rliyiniz alt\u0131nda u\u011furla davam etdirilir. Bunun n\u0259tic\u0259si olaraq son ill\u0259rd\u0259 bu sah\u0259y\u0259 \u0259sasl\u0131 kapital qoyulu\u015fu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 artm\u0131\u015f, sah\u0259nin maddi-texniki bazas\u0131 xeyli g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f, minl\u0259rl\u0259 kilometr suvarma kanallar\u0131n\u0131n v\u0259 kollektor-drenaj \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131, yenid\u0259n qurulmas\u0131 v\u0259 tikintisi h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. 171 min hektar sah\u0259d\u0259 suvar\u0131lan torpaqlar\u0131n su t\u0259minat\u0131 v\u0259 178 min hektar sah\u0259d\u0259 meliorativ v\u0259ziyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, 20 min hektar yeni suvar\u0131lan sah\u0259l\u0259r k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 c\u0259lb edilmi\u015f, 1194 \u0259d\u0259d subartezian quyusu qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Sel v\u0259 da\u015fq\u0131nlara qar\u015f\u0131 K\u00fcr, Araz v\u0259 da\u011f \u00e7aylar\u0131nda 1000 kilometrd\u0259n art\u0131q sahilb\u0259rkitm\u0259, b\u0259ndl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si i\u015fl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zolunmaz n\u0259h\u0259ng infrastruktur layih\u0259l\u0259ri olan su elektrik stansiyalar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 Taxtak\u00f6rp\u00fc v\u0259 \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbarlar\u0131n\u0131n, V\u0259lv\u0259l\u0259\u00e7ay-Taxtak\u00f6rp\u00fc v\u0259 Taxtak\u00f6rp\u00fc-Ceyranbatan kanallar\u0131n\u0131n, Ba\u015f Mil-Mu\u011fan kollektorunun tikintisi v\u0259 dig\u0259r iri layih\u0259l\u0259r bilavasit\u0259 Sizin r\u0259hb\u0259rliyiniz, daimi n\u0259zar\u0259tiniz, yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259yiniz v\u0259 qay\u011f\u0131n\u0131z say\u0259sind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dnda respublikan\u0131n 50 rayon v\u0259 3 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 meliorasiya-irriqasiya t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. H\u0259min t\u0259dbirl\u0259r \u00fczr\u0259 2014-c\u00fc ild\u0259 m\u00fcvafiq i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. \u015eimal zonas\u0131n\u0131n 6 \u00e7ay\u0131ndan Samur-Ab\u015feron kanal\u0131na \u0259lav\u0259 320 milyon kubmetr su verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn tikinti i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 haz\u0131rda bu i\u015fl\u0259r davam etdirilir.<\/p>\n<p>Sizin, 2014-c\u00fc il iyulun 22-d\u0259 yeni in\u015fa olunan Taxtak\u00f6rp\u00fc-Ceyranbatan kanal\u0131ndan suyun X\u0131z\u0131 rayonunun torpaq sah\u0259l\u0259rin\u0259 verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn suburax\u0131c\u0131 qur\u011funun t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131 m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak\u0131n\u0131z zaman\u0131 Taxtak\u00f6rp\u00fc su anbar\u0131n\u0131n tikintisi il\u0259 \u0259laq\u0259dar 30 min hektara yax\u0131n yeni suvar\u0131lan torpaqlar\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259sinin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si bar\u0259d\u0259 verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n icras\u0131 olaraq, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 rayonun 3400 hektar torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 meliorativ t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc il noyabr\u0131n 15-d\u0259 Sizin i\u015ftirak\u0131n\u0131zla a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi ke\u00e7irilmi\u015f Su Elektrik Stansiyas\u0131 il\u0259 birg\u0259 \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbar\u0131n\u0131n tikintisinin ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 \u015e\u0259mkir, G\u00f6yg\u00f6l, Samux v\u0259 Goranboy rayonlar\u0131n\u0131n 54 min hektar torpaq sah\u0259l\u0259rinin su t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, 17 min hektar yeni suvar\u0131lan sah\u0259l\u0259rin istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 G\u0259nc\u0259 v\u0259 \u015e\u0259mkir \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin i\u00e7m\u0259li su il\u0259 t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 ild\u0259 56 milyon kilovat elektrik enerjisinin istehsal edilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259 D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n krediti hesab\u0131na respublikan\u0131n 8 rayonunda i\u00e7m\u0259li su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kanalizasiya sisteml\u0259ri infrastrukturunun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 tikintisi i\u015fl\u0259ri davam etdirilmi\u015f, 10 rayonda is\u0259 36 min hektar sah\u0259d\u0259 suvarma-drenaj \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin t\u0259mir-b\u0259rpas\u0131 i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. M\u00fcvafiq S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131z\u0131n icras\u0131 olaraq respublikan\u0131n 32 rayonunun 223 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin suvarma v\u0259 \u0259halinin i\u00e7m\u0259li suya olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 250, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 305 \u0259d\u0259d subartezian quyular\u0131 qaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259d\u0259 iri tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 verdiyiniz tap\u015f\u0131r\u0131\u011fa \u0259sas\u0259n F\u00fczuli v\u0259 A\u011fcab\u0259di rayonlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 1725 hektar az m\u0259hsuldar q\u0131\u015f otlaq sah\u0259l\u0259ri suvarma suyu il\u0259 t\u0259min edilmi\u015f, Neft\u00e7ala rayonunda is\u0259 bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 K\u00fcr \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 nasos stansiyas\u0131n\u0131n v\u0259 suvarma kanal\u0131n\u0131n tikintisi i\u015fl\u0259ri davam etdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130stismar t\u0259dbirl\u0259ri v\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u0259mir i\u015fl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f v\u0259sait hesab\u0131na su anbarlar\u0131nda, hidroqov\u015faqlarda, 67 kilometr suvarma v\u0259 kollektor-drenaj \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259, 90 hidrotexniki qur\u011fuda, 71 nasos stansiyas\u0131nda, 91 subartezian quyusunda v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r obyektl\u0259rd\u0259 \u0259sasl\u0131 t\u0259mir, b\u0259rpa v\u0259 yenid\u0259nqurma i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. K\u00fcr, Araz v\u0259 onlara qovu\u015fan \u00e7aylarda 91 kilometr m\u0259saf\u0259d\u0259 sahilb\u0259rkitm\u0259 v\u0259 torpaq m\u00fchafiz\u0259 b\u0259ndl\u0259rind\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, 2014-c\u00fc ild\u0259 havalar\u0131n k\u0259skin isti v\u0259 quraq ke\u00e7m\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n respublikan\u0131n \u00e7aylar\u0131nda sululuq \u00e7oxillik normalardan xeyli az olmu\u015f, bir s\u0131ra da\u011f \u00e7aylar\u0131n\u0131n suyu tamamil\u0259 qurumu\u015fdur. Ming\u0259\u00e7evir, \u015e\u0259mkir, Araz, A\u011fstafa\u00e7ay, Coqazcay v\u0259 dig\u0259r su anbarlar\u0131nda toplan\u0131lm\u0131\u015f su h\u0259cml\u0259ri d\u0259 normadan az olmu\u015fdur. Lakin \u00f6lk\u0259mizin su t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan Taxtak\u00f6rp\u00fc su anbar\u0131n\u0131n istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 Samur s\u0259rh\u0259d \u00e7ay\u0131nda su ehtiyatlar\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131na baxmayaraq, anbarda toplanan su hesab\u0131na Bak\u0131, Sumqay\u0131t \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin v\u0259 Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131n\u0131n \u0259halisinin, s\u0259nayesinin v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n su t\u0259minat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 olaraq 260 milyon kubmetr\u0259 yax\u0131n su verilm\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmu\u015fdur. G\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 suvar\u0131lan torpaq sah\u0259l\u0259ri \u0259sas\u0259n suvarma suyu il\u0259 t\u0259min edilmi\u015f, respublika \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitkil\u0259ri 1361 min hektar sah\u0259d\u0259 orta hesabla 3,2 d\u0259f\u0259 suvar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, Sizin 2015-ci il 12 yanvar tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla 2015-ci ilin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u201cK\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ili\u201d elan edilm\u0259si bizim m\u0259suliyy\u0259timizi xeyli art\u0131r\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 2015-ci ild\u0259 d\u0259 konkret t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Sizin S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla D\u00f6vl\u0259t Neft Fondundan \u201cSamur-Ab\u015feron suvarma sisteminin yenid\u0259n qurulmas\u0131\u201d layih\u0259sin\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f v\u0259sait hesab\u0131na X\u0131z\u0131 rayonunda \u00fcmumilikd\u0259 7100 hektar (5415 hektar yeni suvar\u0131lan), Siy\u0259z\u0259n rayonunda is\u0259 4670 hektar (3963 hektar yeni suvar\u0131lan) sah\u0259d\u0259 meliorativ t\u0259dbirl\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. Bu da yeni istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259k 9378 hektar sah\u0259d\u0259 iri k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na imkan ver\u0259c\u0259kdir. \u015eabran rayonunda is\u0259 yax\u0131n vaxtlarda meliorativ t\u0259dbirl\u0259rin layih\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131laraq bu i\u015fl\u0259r\u0259 ba\u015flan\u0131lacaqd\u0131r. 20 min hektara yax\u0131n \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin su t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcmumi sututumu 20 milyon kubmetr olan Tovuz\u00e7ay su anbar\u0131n\u0131n, \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbar\u0131 zonas\u0131nda is\u0259 \u0259kin sah\u0259l\u0259rini suvarma suyu il\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259k magistral kanallar\u0131n tikinti i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131laraq istifad\u0259y\u0259 veril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Sizin S\u0259r\u0259ncam\u0131n\u0131zla ehtiyat fondundan ayr\u0131lan v\u0259sait hesab\u0131na 34 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonun 241 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sinin \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin suvar\u0131lmas\u0131, habel\u0259 \u0259halinin i\u00e7m\u0259li suya olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 300 subartezian quyusu qaz\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Bank\u0131n\u0131n krediti il\u0259 respublikan\u0131n 8 rayonunda i\u00e7m\u0259li su v\u0259 kanalizasiya sisteml\u0259rinin yenid\u0259n qurulmas\u0131, 15 rayonda t\u0259s\u0259rr\u00fcfatdaxili suvarma v\u0259 drenaj \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin t\u0259mir-b\u0259rpas\u0131 v\u0259 tikintisi i\u015fl\u0259ri davam etdiril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Cari ild\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0259kinl\u0259rinin t\u0259l\u0259bata uy\u011fun olaraq suvarma suyu il\u0259 t\u0259min edilm\u0259si, torpaqlar\u0131n su t\u0259minat\u0131n\u0131n v\u0259 meliorativ v\u0259ziyy\u0259tinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, m\u00f6vcud sistemin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si, normal istismar\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 su ehtiyatlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r d\u0259 davam etdiril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>Respublika melioratorlar\u0131n\u0131n g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t vermisiniz. Buna g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn kollektivimiz ad\u0131ndan Siz\u0259 d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc bildirir v\u0259 \u0259min edirik ki, kollektivimiz bundan sonra da Sizin b\u00fct\u00fcn tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n\u0131z\u0131n yerin\u0259 yetirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn var q\u00fcvv\u0259si il\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00e7ox sa\u011f olun.<\/p>\n<p>X X X<\/p>\n<p>\u201cAz\u0259rsu\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin s\u0259dri Qorxmaz H\u00dcSEYNOV \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dedi:<\/p>\n<p>&#8211; M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident.<\/p>\n<p>H\u00f6rm\u0259tli konfrans i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131.<\/p>\n<p>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 infrastrukturun dig\u0259r sah\u0259l\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, i\u00e7m\u0259li su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kanalizasiya sah\u0259sind\u0259 d\u0259 k\u00f6kl\u00fc d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur. C\u0259nab Prezident, Sizin r\u0259hb\u0259rliyinizl\u0259 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131 regionlar\u0131n dinamik inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, b\u00f6lg\u0259l\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n b\u00fct\u00fcn layih\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259yat \u015f\u0259raitinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>2004-2008 v\u0259 2009-2013-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131na uy\u011fun olaraq su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kanalizasiya sisteml\u0259rinin yenid\u0259n qurulmas\u0131 \u00fczr\u0259 b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir v\u0259 haz\u0131rda icra olunan D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdirilir. \u00d6t\u0259n d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n c\u0259lb olunmu\u015f kreditl\u0259r hesab\u0131na 40 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 i\u00e7m\u0259li su v\u0259 kanalizasiya layih\u0259l\u0259ri icra olunmu\u015f, art\u0131q 12 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259r yekunla\u015fm\u0131\u015f, dig\u0259r 28 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 is\u0259 davam etdirilir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 480 min n\u0259f\u0259r i\u00e7m\u0259li su il\u0259 t\u0259min olunmu\u015fdur ki, onlar\u0131n da 175 mini ilk d\u0259f\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f qaydada su alanlard\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezident, x\u00fcsusi vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m ki, memar\u0131 ulu \u00f6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev olan O\u011fuz-Q\u0259b\u0259l\u0259-Bak\u0131 su k\u0259m\u0259ri Ab\u015feron yar\u0131madas\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, su \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan b\u0259zi regionlar\u0131n probleml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 d\u0259 imkan vermi\u015fdir. Bel\u0259 ki, bu k\u0259m\u0259r istismara veril\u0259nd\u0259n sonra Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin dig\u0259r m\u0259nb\u0259yi olan K\u00fcr sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular\u0131nda emal olunan suyun bir hiss\u0259si Aran v\u0259 Mu\u011fan b\u00f6lg\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir. Bundan \u0259vv\u0259lki proqram\u0131n icras\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u015eirvan-Mu\u011fan qrup su k\u0259m\u0259ri tikilmi\u015f v\u0259 K\u00fcr sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular\u0131n\u0131n potensial\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 Bil\u0259suvar, \u015eirvan v\u0259 Hac\u0131qabul \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri keyfiyy\u0259tli i\u00e7m\u0259li su il\u0259 t\u0259min edilmi\u015fdir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu m\u0259nb\u0259d\u0259n Salyan v\u0259 Neft\u00e7ala \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259, h\u0259m\u00e7inin 121 k\u0259nd\u0259 d\u0259 suyun verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck layih\u0259 K\u00fcr sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular\u0131ndan Sabirabad v\u0259 Saatl\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259kil\u0259n magistral su k\u0259m\u0259rinin tikintisi olmu\u015fdur. Diametri 810 millimetr olan 62 kilometr uzunlu\u011funda magistral k\u0259m\u0259rin in\u015fas\u0131 8 aya ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. C\u0259nab Prezident, Sizin i\u015ftirak\u0131n\u0131zla \u00f6t\u0259n ilin dekabr ay\u0131nda Sabirabad \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 i\u00e7m\u0259li suyun verilm\u0259si m\u0259rasimi ke\u00e7irilmi\u015f, eyni zamanda, Saatl\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 d\u0259 suyun verilm\u0259si t\u0259min edilmi\u015fdir. K\u0259m\u0259rl\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k suyun h\u0259cmi perspektiv inki\u015faf n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla Sabirabad \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 rayonun 28 k\u0259ndinin 100 min, Saatl\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri v\u0259 rayonun 12 k\u0259ndinin 47 min, Hac\u0131qabul rayonunun is\u0259 4 k\u0259ndinin 10 min sakininin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sin\u0259 imkan ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Bu il \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k birinci Avropa Oyunlar\u0131n\u0131n haz\u0131rl\u0131q plan\u0131na uy\u011fun olaraq, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259 su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kanalizasiya sisteml\u0259rinin tikintisi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Ming\u0259\u00e7evir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 41 kilometr yeni su x\u0259tti, 30 kilometr kanalizasiya x\u0259tti, 3 \u0259d\u0259d kanalizasiya nasos stansiyas\u0131 tikilmi\u015f, \u015f\u0259h\u0259rin \u0259sas k\u00fc\u00e7\u0259 v\u0259 prospektl\u0259rind\u0259 tikinti i\u015fl\u0259ri q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 yekunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 m\u00fcasir texnologiyalara \u0259saslanan v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 sutkada 50 min kubmetr olan sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011funun tikintisinin birinci m\u0259rh\u0259l\u0259si may ay\u0131na q\u0259d\u0259r ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. N\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rd\u0259 Yevlax \u015f\u0259h\u0259rinin i\u00e7m\u0259li su t\u0259minat\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 qur\u011funun ikinci m\u0259rh\u0259l\u0259sinin tikintisi davam etdiril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259 Ucar \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 su \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin tikintisi tam ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, 4900 m\u0259nzild\u0259 smart say\u011fac qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r sakinl\u0259ri fasil\u0259siz su il\u0259 t\u0259min olunmu\u015flar.<\/p>\n<p>Almaniya \u0130nki\u015faf Bank\u0131 il\u0259 birg\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdiril\u0259n \u201cA\u00e7\u0131q Kommunal \u0130nfrastruktur\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 24 kilometr uzunlu\u011funda G\u00f6yg\u00f6l-G\u0259nc\u0259 magistral su k\u0259m\u0259ri istismara verilmi\u015fdir. Layih\u0259y\u0259 uy\u011fun olaraq haz\u0131rda G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin bir hiss\u0259sinin su t\u0259chizat\u0131 bu m\u0259nb\u0259d\u0259n t\u0259min olunur. \u00d6t\u0259n il \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 78 kilometr su v\u0259 kanalizasiya x\u0259tti, h\u0259cmi 17 min kubmetr olan 4 su anbar\u0131 tikilmi\u015f, 170 ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131n\u0131n daxili kommunikasiya x\u0259tl\u0259ri v\u0259 m\u0259h\u0259ll\u0259daxili \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259ri yenil\u0259nmi\u015f, 7000 abonent smart say\u011facla t\u0259min olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin dig\u0259r su m\u0259nb\u0259yi &#8211; Q\u0131z\u0131lqayada drenaj sisteml\u0259rinin v\u0259 magistral x\u0259ttin \u00e7\u0259kili\u015fi yekunla\u015fm\u0131\u015f, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 suyun verilm\u0259sin\u0259 haz\u0131rl\u0131q g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il b\u00f6lg\u0259nin suvarma v\u0259 i\u00e7m\u0259li suya olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259sind\u0259 m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbar\u0131n\u0131n istismara verilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri, \u015e\u0259mkir v\u0259 Samux rayonlar\u0131n\u0131n etibarl\u0131 i\u00e7m\u0259li su m\u0259nb\u0259yi yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rini qidaland\u0131ran 27 kilometr uzunlu\u011funda \u015e\u0259mkir\u00e7ay-G\u0259nc\u0259 magistral k\u0259m\u0259rinin in\u015fas\u0131 art\u0131q yekunla\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131na uy\u011fun olaraq sut\u0259mizl\u0259yici qur\u011funun, \u015e\u0259mkir v\u0259 Samux rayonlar\u0131na suyun verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn magistral x\u0259ttin tikintisi \u00fczr\u0259 layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri davam etdirilir.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n il Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131n\u0131n krediti hesab\u0131na Beyl\u0259qan v\u0259 G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 su \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin tikintisi ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, A\u011fda\u015f \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 is\u0259 bu i\u015fl\u0259r 70 faiz icra olunmu\u015fdur. Art\u0131q h\u0259r \u00fc\u00e7 \u015f\u0259h\u0259rin sakinl\u0259ri yeni m\u0259nb\u0259l\u0259rin suyundan istifad\u0259 edir. Bununla yana\u015f\u0131, G\u00f6y\u00e7ay \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 kanalizasiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin 97, Beyl\u0259qan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 92, A\u011fda\u015f \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 is\u0259 70 faizinin tikintisi ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>2014-c\u00fc ild\u0259 daha bir beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumu &#8211; \u0130slam \u0130nki\u015faf Bank\u0131 il\u0259 layih\u0259nin icras\u0131na ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n 6 rayonunda milli su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kanalizasiya\u201d layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 G\u0259d\u0259b\u0259y v\u0259 Astara \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rinin su t\u0259chizat\u0131 v\u0259 kanalizasiya sisteml\u0259rinin yenid\u0259n qurulmas\u0131na start verilmi\u015fdir. 2015-ci ild\u0259 bu layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Da\u015fk\u0259s\u0259n, T\u0259rt\u0259r, Qazax v\u0259 Samux, h\u0259m\u00e7inin A\u011fcab\u0259di v\u0259 Qobustan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 infrastrukturun yenid\u0259n qurulmas\u0131na ba\u015flan\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, rayon m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 respublika tabeli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n layih\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yeni su m\u0259nb\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, anbarlar\u0131n, nasos stansiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 paylay\u0131c\u0131 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin tikintisi il\u0259 yana\u015f\u0131, tullant\u0131 sular\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilib k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir t\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular da in\u015fa olunur. Art\u0131q O\u011fuz, Zaqatala, Goranboy, G\u00f6yg\u00f6l \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yan bel\u0259 qur\u011fular istismara verilmi\u015fdir. Dig\u0259r \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 is\u0259 onlar\u0131n layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 tikintisi davam etdirilir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131nda i\u00e7m\u0259li sudan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n k\u0259ndl\u0259rd\u0259 d\u0259 layih\u0259l\u0259rin icras\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur. \u00d6t\u0259n il d\u00fc\u015fm\u0259n m\u00f6vqel\u0259rind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 y\u00fcz metr m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Tovuzun \u018flib\u0259yli, Goranboyun Tapqaraqoyunlu k\u0259ndl\u0259rinin i\u00e7m\u0259li su problemi \u00f6z h\u0259llini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Eyni zamanda A\u011fdam, T\u0259rt\u0259r, F\u00fczuli, Xocav\u0259nd rayonlar\u0131n\u0131n 8 s\u0259rh\u0259d ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259sin\u0259, h\u0259m\u00e7inin A\u011fcab\u0259did\u0259 La\u00e7\u0131n rayonundan olan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259r\u0259 su x\u0259tl\u0259ri \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. Hesabat d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Balak\u0259n, Zaqatala, Qazax, A\u011fsu, \u0130smay\u0131ll\u0131, Qobustan, Yard\u0131ml\u0131, Bil\u0259suvar, Salyan, Saatl\u0131 rayonlar\u0131n\u0131n k\u0259nd v\u0259 q\u0259s\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, n\u0259tic\u0259d\u0259 35 min n\u0259f\u0259rin su t\u0259minat\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u015eirvan \u015f\u0259h\u0259rinin Yeni Ya\u015fay\u0131\u015f massivind\u0259 49 kilometr su \u015f\u0259b\u0259k\u0259si yarad\u0131lm\u0131\u015f, \u015eirvan-Mu\u011fan k\u0259m\u0259rind\u0259n \u0259raziy\u0259 magistral x\u0259tt \u00e7\u0259kilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>C\u0259nab Prezident, D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131n\u0131n icras\u0131n\u0131n birinci ilind\u0259 \u201cAz\u0259rsu\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n regionlarda \u00fcmumilikd\u0259 832 kilometr magistral v\u0259 paylay\u0131c\u0131 su x\u0259tti, 256 kilometr kanalizasiya kollektoru v\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259si, 39 su anbar\u0131, 4 nasos stansiyas\u0131 tikilmi\u015f, 50 min \u0259d\u0259d smart say\u011fac qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f i\u015fl\u0259rin icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 son bir ild\u0259 \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 fasil\u0259siz su alanlar\u0131n x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi 7,5 faiz artaraq 62,5 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00f6ht\u0259r\u0259m c\u0259nab Prezident!<\/p>\n<p>Nazirl\u0259r Kabinetinin 2014-c\u00fc ilin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n yekunlar\u0131 v\u0259 2015-ci ild\u0259 qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f iclas\u0131ndak\u0131 \u201c\u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259ri, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, i\u00e7m\u0259li su il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan layih\u0259l\u0259r icra edil\u0259c\u0259k\u201d fikriniz, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na, onun sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na v\u0259 h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na g\u00f6st\u0259rdiyiniz qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 \u201cAz\u0259rsu\u201d A\u00e7\u0131q S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259tinin kollektivinin \u00fcz\u0259rin\u0259 ciddi m\u0259suliyy\u0259t qoymu\u015fdur. Sizi \u0259min edir\u0259m ki, \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin, x\u00fcsus\u0259n regionlarda ya\u015fayan insanlar\u0131n i\u00e7m\u0259li su t\u0259minat\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 verilmi\u015f tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn kollektivimiz daha \u0259zml\u0259 \u00e7al\u0131\u015facaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Diqq\u0259tiniz\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr edir\u0259m.<\/p>\n<p>X X X<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin yekun \u00a0nitqi<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu il g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r verilmi\u015fdir. D\u00f6vl\u0259t \u0130nvestisiya Proqram\u0131 q\u0259bul edilmi\u015fdir. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015f h\u0259cmli proqramd\u0131r. \u018fmin\u0259m ki, proqram icra edil\u0259c\u0259k v\u0259 bel\u0259likl\u0259, 2015-ci il d\u0259 Az\u0259rbaycanda u\u011furlu il kimi tarixd\u0259 qalacaq. B\u00fct\u00fcn planlar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 makroiqtisadi v\u0259ziyy\u0259t sabit olmal\u0131d\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Uzun ill\u0259r makroiqtisadi v\u0259ziyy\u0259t diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Bizim g\u00f6st\u0259ricil\u0259rimiz d\u0259 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259tdir. Ke\u00e7\u0259n il inflyasiya c\u0259mi 1,4 faiz olmu\u015f, iqtisadiyyat t\u0259xmin\u0259n 3 faiz, qeyri-neft sektorumuz is\u0259 7 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd etdiyim kimi, manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si sabitdir. D\u00fcnyada neftin qiym\u0259tinin d\u00fc\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259sin\u0259 he\u00e7 bir m\u0259nfi t\u0259sir olmam\u0131\u015fd\u0131r. \u018fksin\u0259, manat daha da g\u00fccl\u0259nir. Hesab edir\u0259m ki, biz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 baxmal\u0131y\u0131q. \u00c7\u00fcnki o vaxt biz pul islahat\u0131n\u0131 aparark\u0259n bir manat bir dollara b\u0259rab\u0259r idi. Ondan sonra manat\u0131n qiym\u0259ti qalxd\u0131qca 1 manat 1,3 dollar olmu\u015fdur. Bir n\u00f6v manat avroya ba\u011fl\u0131 idi. Bir manat bir avro. \u0130ndi is\u0259 bir manat bir avrodan daha da qiym\u0259tlidir v\u0259 bahal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn bu, m\u00fcsb\u0259t amildir. Ancaq biz b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 kompleks \u015f\u0259kild\u0259 yana\u015fmal\u0131y\u0131q. \u0130qtisadiyyat, ixrac potensial\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn bu, o q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00fcsb\u0259t hal deyil. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m ki, manat\u0131n bundan sonra da avroya qar\u015f\u0131 bahala\u015fmas\u0131 m\u00fcsb\u0259t hal deyil. Hesab edir\u0259m ki, bir manat bir avro s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qalarsa, makroiqtisadi v\u0259ziyy\u0259t t\u0259min edil\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, bu, insanlar\u0131n g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131na ancaq m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, bizim ixrac\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir problem yaranmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131 bundan sonra ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc iqtisadiyyat kimi inki\u015faf etm\u0259lidir. Bir q\u0259d\u0259r sonra m\u0259n bu bar\u0259d\u0259 \u00f6z fikirl\u0259rimi daha da geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 dey\u0259c\u0259y\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 ixrac\u0131n inki\u015faf\u0131, t\u0259\u015fviqi indi g\u00fcnd\u0259likd\u0259 duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. Manat\u0131n m\u0259z\u0259nn\u0259si is\u0259 burada \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 hesab edir\u0259m, m\u00fcvafiq qurumlar, h\u00f6kum\u0259t, M\u0259rk\u0259zi Bank bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259tl\u0259 yana\u015fmal\u0131d\u0131rlar ki, manat h\u0259ddind\u0259n art\u0131q bahala\u015fmas\u0131n.<\/p>\n<p>Maliyy\u0259 resurslar\u0131m\u0131z kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Xarici borc \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun c\u0259mi 8 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bu, d\u00fcnya miqyas\u0131nda \u0259n g\u00f6z\u0259l g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 biz d\u00fcnyada birinci 10 \u00f6lk\u0259nin aras\u0131nday\u0131q. B\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259ri daxili resurslar hesab\u0131na g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck. Bax, bu g\u00f6st\u0259rici onu \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sdiq edir. Biz borclanmam\u0131\u015f\u0131q, laz\u0131m olan borclar\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259mi\u015fik. Halbuki g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rdik. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n kredit reytinqi, makroiqtisadi v\u0259ziyy\u0259ti, valyuta ehtiyatlar\u0131 o q\u0259d\u0259r m\u00fcsb\u0259t m\u0259nz\u0259r\u0259 yarad\u0131r ki, biz xarici bazarlardan ist\u0259nil\u0259n m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 &#8211; 10 milyard, 20 milyard, 30 milyard dollar v\u0259sait g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rik, ancaq g\u00f6t\u00fcrm\u00fcr\u00fck. \u00c7\u00fcnki bayaq qeyd etdiyim kimi, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131r\u0131q. Xarici borc daim a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Biz \u0259slind\u0259 bu borcu bir g\u00fcnd\u0259 d\u0259 \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259rik. \u00c7\u00fcnki xarici borcumuz valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131za nisb\u0259td\u0259 t\u0259xmin\u0259n 10 faizd\u0259n bir q\u0259d\u0259r \u00e7ox r\u0259q\u0259m t\u0259\u015fkil edir. Ona g\u00f6r\u0259 xarici borc a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. Bu, m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r. M\u00fcsb\u0259t hal kimi d\u0259 qalmal\u0131d\u0131r. Bu il d\u0259 bizim b\u00fcdc\u0259mizd\u0259 xarici borcun qaytar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Bununla b\u0259rab\u0259r, qeyd etm\u0259liy\u0259m ki, neftin qiym\u0259tinin d\u00fc\u015fm\u0259si ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z bizim g\u0259lirl\u0259rimiz\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Biz daha \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, valyuta ehtiyatlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131ra bilm\u0259y\u0259c\u0259yik. Bu, reall\u0131qd\u0131r, bunu ham\u0131 bilm\u0259lidir. Bel\u0259 olan halda \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, israf\u00e7\u0131l\u0131\u011fa yol verilm\u0259m\u0259lidir. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 biz b\u0259zi hallarda o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck prioritet t\u0259\u015fkil etm\u0259y\u0259n layih\u0259l\u0259ri d\u0259 investisiya proqram\u0131na daxil edirdiks\u0259, art\u0131q o d\u00f6vr bitdi. \u0130nvestisiya proqram\u0131na ancaq prioritet m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r sal\u0131n\u0131r. Eyni zamanda, ciddi n\u0259zar\u0259t apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u0259m d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131, h\u0259m d\u00f6vl\u0259t \u015firk\u0259tl\u0259ri art\u0131q x\u0259rcl\u0259r\u0259 yol verm\u0259m\u0259lidirl\u0259r. \u0130sraf\u00e7\u0131l\u0131\u011fa, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, yol verm\u0259k olmaz &#8211; n\u0259 h\u0259yatda, n\u0259 siyas\u0259td\u0259, n\u0259 d\u0259 ki, iqtisadi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n indiki \u015f\u0259raitd\u0259. Neftl\u0259 z\u0259ngin olan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r, b\u00f6y\u00fck potensiala malik olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z b\u00fcdc\u0259l\u0259rini ixtisar edirl\u0259r, \u00f6z\u00fc d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259. X\u0259rcl\u0259ri ixtisar edirl\u0259r. Bu da t\u0259biidir. H\u0259r adam yor\u011fan\u0131na g\u00f6r\u0259 aya\u011f\u0131n\u0131 uzatmal\u0131d\u0131r. H\u00f6kum\u0259tl\u0259r d\u0259, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u0259 eyni qayda il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bizim n\u0259zar\u0259t orqanlar\u0131m\u0131z buna n\u0259zar\u0259t etsinl\u0259r, yerl\u0259rd\u0259 israf\u00e7\u0131l\u0131\u011fa yol verilm\u0259m\u0259lidir. H\u0259r bir v\u0259saitd\u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259m\u0259r\u0259 il\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259lidir ki, bizim \u00fcmumi makroiqtisadi v\u0259ziyy\u0259timiz bundan sonra da y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olsun.<\/p>\n<p>Bununla b\u0259rab\u0259r, prioritet xarakter da\u015f\u0131yan b\u00fct\u00fcn layih\u0259l\u0259r icra edil\u0259c\u0259k, o c\u00fcml\u0259d\u0259n infrastruktur layih\u0259l\u0259ri, sosial layih\u0259l\u0259r. Bu il m\u0259kt\u0259bl\u0259rin tikintisi v\u0259 t\u0259miri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Tibb ocaqlar\u0131n\u0131n, idman qur\u011fular\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131n\u0131n tikintisi son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda geni\u015f v\u00fcs\u0259t alm\u0131\u015fd\u0131r. Bu proses davam etdirilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki i\u015fsizliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 indi ail\u0259d\u0259 h\u0259r iki valideyn i\u015fl\u0259 t\u0259min olunur. Bel\u0259 olan halda u\u015faq ba\u011f\u00e7alar\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00e7ox b\u00f6y\u00fck ehtiyac var. Y\u0259ni, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bir-biri il\u0259 g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz, n\u0259 q\u0259d\u0259r ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130qtisadi inki\u015faf, i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131, i\u015fsizliyin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 bax, dikt\u0259 edir ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u0259 \u00f6z h\u0259llini taps\u0131n. Eyni zamanda, iqtisadi inki\u015faf v\u0259 m\u00fcsb\u0259t demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t dikt\u0259 edir ki, i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t daim y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn bu, daimi prosesdir. Bizd\u0259 demoqrafik v\u0259ziyy\u0259t m\u00fcsb\u0259tdir, \u0259hali art\u0131r, art\u0131q \u0259halimiz 10 milyona yax\u0131nla\u015f\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 h\u0259r il biz on minl\u0259rl\u0259 yeni i\u015f yerl\u0259rini yaratmal\u0131y\u0131q ki, i\u015fsizlik a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olsun.<\/p>\n<p>\u0130nfrastruktur layih\u0259l\u0259rinin icras\u0131 davam etdiril\u0259c\u0259k. Burada elektrik x\u0259tl\u0259rinin t\u0259miri x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r, \u00e7\u00fcnki art\u0131q yeni g\u00fccl\u0259r yaran\u0131b. \u00d6t\u00fcr\u00fcc\u00fc x\u0259tl\u0259r\u0259 d\u0259 v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. B\u00fct\u00fcn x\u0259tl\u0259r yenid\u0259n qurulmal\u0131d\u0131r, t\u0259mir edilm\u0259lidir. \u0130\u00e7m\u0259li su, kanalizasiya layih\u0259l\u0259ri, &#8211; burada qeyd olundu \u201cAz\u0259rsu\u201d, eyni zamanda, \u201cMeliorasiya v\u0259 Su T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131\u201d S\u0259hmdar C\u0259miyy\u0259ti, Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r Nazirliyi t\u0259r\u0259find\u0259n icra edilir. Y\u0259ni, \u00fc\u00e7 qurum bu i\u015fl\u0259rl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. \u00c7aylar boyunca yerl\u0259\u015f\u0259n k\u0259ndl\u0259rd\u0259 modul tipli t\u0259mizl\u0259yici qur\u011fular qura\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Prezidentin ehtiyat fondundan v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Artezian quyular\u0131n\u0131n qaz\u0131lmas\u0131 bu il davam etdiril\u0259c\u0259k. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 d\u0259 Prezidentin ehtiyat fondundan v\u0259sait ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu il \u00fc\u00e7 y\u00fczd\u0259n \u00e7ox artezian quyusu qaz\u0131lacaqd\u0131r. Bu sah\u0259 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 ictimai yerl\u0259r, parklar, xiyabanlar, g\u0259zinti yerl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r. M\u0259n bunu alq\u0131\u015flay\u0131ram. \u018fslind\u0259, bu i\u015fin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 m\u0259n olmu\u015fam. Bak\u0131da, b\u00fct\u00fcn rayonlarda h\u0259m \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fir, eyni zamanda, insanlar\u0131n asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 s\u0259m\u0259r\u0259li ke\u00e7irm\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni, g\u00f6z\u0259l imkanlar yarad\u0131l\u0131r. Bu sah\u0259 d\u0259 diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 prioritet olub. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 d\u00fcnyada \u00e7ox\u015fax\u0259li iqtisadiyyat kimi tan\u0131n\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il qeyri-neft sektorumuz 7 faiz, 2013-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 9 faiz artm\u0131\u015fd\u0131r. Bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzun t\u0259rkibind\u0259 qeyri-neft sektoru \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Getdikc\u0259 bu r\u0259q\u0259m daha da artacaq v\u0259 artmal\u0131d\u0131r. Biz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Burada sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6z m\u00fcsb\u0259t rolunu oynay\u0131r. \u00c7\u00fcnki qeyri-neft sektorumuz sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 hesab\u0131na b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259r\u0259qqi edir.<\/p>\n<p>Son 11 il \u0259rzind\u0259 Sahibkarlara K\u00f6m\u0259k Milli Fondunun x\u0259tti il\u0259 iki milyard dollar m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftli kreditl\u0259r verilmi\u015fdir. Bu kreditl\u0259r iqtisadiyyat\u0131n real sektoruna ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Kreditl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259, qalan hiss\u0259 is\u0259 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir. Bu il d\u0259 v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur v\u0259 biz g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, bu kreditl\u0259r, do\u011frudan da, g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. H\u0259m sahibkarlarda inam art\u0131r, \u00e7\u00fcnki Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti bu layih\u0259l\u0259rd\u0259, nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, onlarla ortaqd\u0131r v\u0259 \u00f6z pay\u0131n\u0131 g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259qdim edir, v\u0259sait ay\u0131r\u0131r. Eyni zamanda, sahibkarlar\u0131n u\u011furlu f\u0259aliyy\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130qtisadiyyat v\u0259 S\u0259naye Nazirliyi m\u00fcxt\u0259lif metodik s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u0259 t\u0259rtib edib ki, ist\u0259nil\u0259n h\u0259cmli biznesi ba\u015flamaq ist\u0259y\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l v\u0259sait, y\u0259ni, \u0259yani v\u0259sait kimi t\u0259qdim edilir.<\/p>\n<p>Bank sektorunun inki\u015faf\u0131 son ill\u0259rd\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 getmi\u015fdir. Az\u0259rbaycanda indi bank sektorunda konsolidasiya gedir. Nizamnam\u0259 kapital\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 art\u0131q bu, bank sistemin\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir, \u00f6lk\u0259ni v\u0259 \u0259halini h\u0259r hans\u0131 bir s\u00fcrprizd\u0259n qoruyur. \u00c7\u00fcnki art\u0131q banklar\u0131m\u0131z\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck nizamnam\u0259 kapital\u0131 var. Bizim banklar\u0131m\u0131z\u0131n bir ne\u00e7\u0259si art\u0131q xarici bazarlara \u00e7\u0131x\u0131r, xaric\u0259 investisiya qoyur. M\u0259n prinsip etibar\u0131 il\u0259 buna etiraz etmir\u0259m. Ancaq hesab edir\u0259m ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, o banklar\u0131n ki, b\u00f6y\u00fck resurslar\u0131 var, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na v\u0259sait ay\u0131rs\u0131nlar. M\u0259n bir d\u0259f\u0259 bu bar\u0259d\u0259 demi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u00fcst\u00fcnl\u00fck istehlak kreditl\u0259rin\u0259 yox, real sektora verilm\u0259lidir. Bank sektorunun \u0259sas f\u0259aliyy\u0259ti yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131na, i\u015f yerl\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilm\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti bank sektorunun formala\u015fmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti v\u0259 h\u00f6kum\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 bank sektoruna d\u0259st\u0259k olmu\u015fdur, eyni zamanda, onlara maliyy\u0259 resurslar\u0131 da verir, t\u0259min edir, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn qazanc m\u0259nb\u0259yi yarad\u0131r. Y\u0259ni, bank sektoru bunu d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259lidir v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259 minn\u0259tdar olmal\u0131d\u0131r ki, bunlara bu q\u0259d\u0259r qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rir. D\u00f6vl\u0259t d\u0259, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, indi onlardan daha da f\u0259al i\u015f g\u00f6zl\u0259yir. Hesab edir\u0259m ki, \u0259n az\u0131 ild\u0259 iki d\u0259f\u0259 bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan banklar\u0131 hans\u0131 h\u0259cmd\u0259, hans\u0131 layih\u0259l\u0259r\u0259, hans\u0131 rayonlarda, yaxud da Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 hans\u0131 v\u0259sait ay\u0131r\u0131blar? Bax, bu m\u0259lumat olmal\u0131d\u0131r. M\u0259n d\u0259, ictimaiyy\u0259t d\u0259 g\u00f6rs\u00fcn ki, bank sektoru ancaq \u00f6z cibini g\u00fcdm\u00fcr, eyni zamanda, \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 f\u0259al \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. M\u0259n bir d\u0259f\u0259 bu bar\u0259d\u0259 demi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz banklardan sosial m\u0259suliyy\u0259t g\u00f6zl\u0259yirik. Eyni zamanda, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda el\u0259 g\u00f6z\u0259l biznes m\u00fchiti yaran\u0131b ki, \u00f6lk\u0259miz\u0259 qoyulan v\u0259sait \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fruldacaq v\u0259 do\u011fruldur.<\/p>\n<p>Ke\u00e7\u0259n il Az\u0259rbaycanda \u201cS\u0259naye ili\u201d elan edilmi\u015fdir. Bu, bizim siyas\u0259timizi g\u00f6st\u0259rir. \u00c7\u00fcnki s\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 Az\u0259rbaycanda u\u011furla apar\u0131l\u0131r. S\u0259nayel\u0259\u015fm\u0259 apar\u0131lmasayd\u0131, biz h\u0259mi\u015f\u0259 neft amilind\u0259n as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 olacaqd\u0131q. \u00c7oxsayl\u0131 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri yarad\u0131l\u0131bd\u0131r. M\u0259nim g\u00f6st\u0259ri\u015fiml\u0259 indi h\u0259r bir rayonda s\u0259naye zonas\u0131 yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Art\u0131q yax\u0131n zamanlarda bu proses d\u0259 ba\u015flayacaq. Burada yerli icra orqanlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin d\u0259 b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259yin\u0259 ehtiyac vard\u0131r. \u00c7\u00fcnki onlar bu i\u015fi yerl\u0259rd\u0259 t\u0259\u015fkil etm\u0259lidirl\u0259r ki, bu zonalar m\u00fc\u0259yy\u0259n edilsin. Orada infrastruktur layih\u0259l\u0259ri icra edilm\u0259lidir, kommunikasiyalar yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t bu i\u015fi \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Ancaq b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015fkilati m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259 d\u0259 yerli icra orqanlar\u0131 f\u0259al i\u015ftirak etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda texnoparklar yarad\u0131l\u0131r v\u0259 bu proses s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir. S\u0259naye klasterl\u0259ri yarad\u0131l\u0131r, yarad\u0131lacaqd\u0131r. B\u00f6y\u00fck, n\u0259h\u0259ng s\u0259naye obyektl\u0259ri tikil\u0259c\u0259kdir. X\u00fcsusil\u0259 m\u0259n burada metallurgiya kompleksinin tikintisini qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. \u00c7\u00fcnki bu, bir n\u00f6v bizim \u00fc\u00e7\u00fcn yeni s\u0259naye sah\u0259si olacaq ki, bunun da xammal, resurs bazas\u0131 var, ixrac imkanlar\u0131 da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r geni\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 bu sah\u0259y\u0259 d\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131 qoyulur. O sah\u0259l\u0259r ki, \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 o sah\u0259l\u0259r ki, \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, h\u0259m ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131racaq, eyni zamanda, \u00f6z\u0259l sektorun f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k, o sah\u0259l\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t investisiyalar qoyur, qoymal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki b\u00f6y\u00fck metallurgiya kompleksinin i\u015f\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 \u015firk\u0259t, \u00f6z\u0259l \u015firk\u0259t yaranacaq ki, orada haz\u0131rlanan m\u0259hsullardan son m\u0259hsulu Az\u0259rbaycanda istehsal etsin v\u0259 biz idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azaldaq.<\/p>\n<p>Bak\u0131, Sumqay\u0131t, G\u0259nc\u0259 bizim \u0259sas s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizdir. Eyni zamanda, Ming\u0259\u00e7evir d\u0259 b\u00f6y\u00fck s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. Sumqay\u0131t, n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n, C\u0259nubi Qafqaz\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259ridir. G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri is\u0259 \u0259min\u0259m ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 C\u0259nubi Qafqaz\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6y\u00fck s\u0259naye \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Son vaxtlar s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259n s\u0259naye sektorumuz imkan verir ki, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc tikinti materiallar\u0131 il\u0259 d\u0259 t\u0259min ed\u0259k. Tikinti materiallar\u0131 il\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l m\u0259nz\u0259r\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130ndi m\u0259n b\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259ri s\u0259sl\u0259ndir\u0259c\u0259y\u0259m, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ictimaiyy\u0259t, eyni zamanda, biznes qurumlar\u0131 da bunu bilsinl\u0259r ki, hans\u0131 sah\u0259l\u0259r\u0259 onlar daha \u00e7ox investisiya qoysunlar.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan bazar\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr. Az\u0259rbaycan indi ki\u00e7ik \u00f6lk\u0259 say\u0131la bilm\u0259z. \u018fhali t\u0259xmin\u0259n 10 milyona yax\u0131nla\u015f\u0131r. Biz \u0259halinin say\u0131na g\u00f6r\u0259 orta s\u0259viyy\u0259li \u00f6lk\u0259yik. Ancaq bu q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131n getdiyi bir \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, daxili bazar ya yerli m\u0259hsullarla art\u0131q tam dolacaq, ya da ki, bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259n sonra. Ona g\u00f6r\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131n\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si ixrac potensial\u0131m\u0131z olacaq. \u0130xrac potensial\u0131 yaratmaq olar v\u0259 yarad\u0131r\u0131q. \u0130ndi s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259yim r\u0259q\u0259ml\u0259r bunu g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Ancaq biz g\u0259r\u0259k ixrac bazarlar\u0131 da \u0259ld\u0259 ed\u0259k.<\/p>\n<p>\u0130ndi bazarlar u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 gedir. B\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259r, b\u00f6y\u00fck s\u0259naye potensial\u0131na, \u0259laq\u0259l\u0259r\u0259, t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik olan \u00f6lk\u0259l\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u00f6vcud bazarlar\u0131 \u0259ld\u0259 edibl\u0259r. Onlar bir \u00e7ox hallarda siyasi n\u00fcfuzdan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin bazarlar\u0131na \u00f6z m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rlar v\u0259 d\u00fcz d\u0259 edirl\u0259r. Biz d\u0259 bunu edirik v\u0259 etm\u0259liyik. Siyasi hakimiyy\u0259t biznesi d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259lidir. Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti d\u0259, biz d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yirik. S\u0259naye m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131nda, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, i\u015f adamlar\u0131 yeni bazarlara \u00e7\u0131xmal\u0131d\u0131rlar. M\u0259n bunu d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, xaricd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n s\u0259firl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 onlara da tap\u015f\u0131rm\u0131\u015fam, gedin, \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan biznesi \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131n ki, g\u0259lsinl\u0259r, \u00f6z ixrac m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 o bazarlara girsinl\u0259r.<\/p>\n<p>Bizim \u00fcmumi daxili m\u0259hsulumuzda neft amili art\u0131q \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etmir. Amma ixrac potensial\u0131m\u0131z\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti t\u0259bii resurslar\u0131m\u0131zd\u0131r. Biz haz\u0131r m\u0259hsullarla xarici bazarlara \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q, indi \u00e7\u0131x\u0131r\u0131q v\u0259 \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 s\u00f6yl\u0259y\u0259c\u0259yim r\u0259q\u0259ml\u0259r i\u015f adamlar\u0131na da bir t\u00f6vsiy\u0259 olmal\u0131d\u0131r ki, art\u0131q bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min etmi\u015fik. Bu sah\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259sait qoymaq ist\u0259yirsinizs\u0259 siz art\u0131q r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259si yaratmal\u0131s\u0131n\u0131z ki, indi m\u00f6vcud olan \u015firk\u0259tl\u0259rl\u0259 r\u0259qab\u0259td\u0259 siz udas\u0131n\u0131z. Yoxsa, \u0259g\u0259r biz hans\u0131sa bir m\u0259hsulla \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc y\u00fcz faizd\u0259n \u00e7ox t\u0259min ediriks\u0259, indi buna b\u0259nz\u0259r ba\u015fqa eyni s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin yaranmas\u0131na n\u0259 ehtiyac var? Ona g\u00f6r\u0259 burada t\u0259nziml\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rini aparan \u0130qtisadiyyat v\u0259 S\u0259naye Nazirliyi ixrac bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xma\u011f\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn daha da \u00e7ox i\u015f g\u00f6rm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u0259sas tikinti materiallar\u0131n\u0131n istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 son m\u0259lumat: Sement istehsal\u0131 \u2013 Az\u0259rbaycanda istehlak 4,4 milyon ton. Daxili istehsal haz\u0131rda 3 milyon ton. Amma \u00f6lk\u0259 \u00fczr\u0259 istehsal g\u00fcc\u00fc 5,2 milyon ton. Y\u0259ni, g\u0259l\u0259n il, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu il biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc sementl\u0259 tam \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259yik v\u0259 sement zavodlar\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131 ixrac ed\u0259c\u0259k. Ona g\u00f6r\u0259 haz\u0131rda yeni sement zavodunun tikintisin\u0259 ehtiyac yoxdur.<\/p>\n<p>Bentonit \u2013 istehlak 8 min ton, istehsal 85 min ton, ixrac etmi\u015fik 72 min ton, istehsal g\u00fcc\u00fc 250 min ton, y\u0259ni, 100 faizd\u0259n \u00e7ox. Gips \u2013istehlak\u0131m\u0131z 58 min tondur, daxili istehsal 193 min ton, potensial 3 y\u00fcz min ton, y\u0259ni, \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Beton bloklar, borular \u2013 istehlak 100 min ton. 100 min ton da istehsal edirik, potensial 300 min ton, 100 faizd\u0259n \u00e7ox. Al\u00e7ipan, y\u0259ni, karton gips 12 milyon kubmetr istehlak edirik. Daxili istehsal 11 milyon, istehsal g\u00fcc\u00fc 16 milyon, 100 faizd\u0259n \u00e7ox.<\/p>\n<p>Polietilen borular \u2013 daxili istehlak 22 min tondur. 18 min ton istehsal olunur. \u0130stehsal g\u00fcc\u00fc 300 min tondan \u00e7oxdur v\u0259 art\u0131q ixrac da edilir.<\/p>\n<p>M\u0259rm\u0259r v\u0259 qranit &#8211; Az\u0259rbaycanda istehlak 83 min ton. \u0130xrac edirik 30 ton. \u0130stehsal edirik 62 min ton v\u0259 potensial 100 min tondan \u00e7ox.<\/p>\n<p>\u018fh\u0259ng &#8211; 20 min ton istehlak olunur. 14 min ton daxili istehsal v\u0259 40 min tondan \u00e7ox istehsal g\u00fcc\u00fc. Bu da 100 faizd\u0259n \u00e7ox.<\/p>\n<p>Elektrik kabell\u0259ri &#8211; 10 min ton istehlak edirik. 5 min ton istehsal edirik, potensial 40 min tondan \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Poladdan uzun yayma m\u0259hsullar &#8211; 335 min ton istehlak edirik. Daxili istehsal 235 min ton, potensial 500 min ton, y\u0259ni, burada biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259min etmirik.<\/p>\n<p>Metal konstruksiyalar 114 min ton daxili istehsal, 200 min tondan \u00e7ox istehsal g\u00fcc\u00fc, 100 faizd\u0259n \u00e7ox.<\/p>\n<p>Seramik plit\u0259l\u0259r &#8211; 8 milyon kubmetr Az\u0259rbaycanda istehlak olunur v\u0259 4 milyon kubmetr bizim potensial\u0131m\u0131z var. Bax, budur \u0259sas tikinti materiallar\u0131. Dem\u0259k olar ki, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u0259sas tikinti materiallar\u0131 il\u0259 t\u0259min etmi\u015fik v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ixrac edirik. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bax, bu sah\u0259y\u0259 qoyulan investisiyalar bu statistikan\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu il \u201cK\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 ili\u201d elan edilmi\u015fdir. Bu, bizim \u00fc\u00e7\u00fcn prioritetdir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, s\u0259naye inki\u015faf\u0131 bu qeyri-neft sektorunun \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ridir, islahatlar apar\u0131l\u0131r. Bu g\u00fcn bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verildi, h\u0259m struktur islahatlar\u0131 apar\u0131l\u0131r, eyni zamanda, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u018frzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r. Biz sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 t\u0259min ed\u0259 bilm\u0259mi\u015fik. Ona g\u00f6r\u0259 yox ki, t\u0259min ed\u0259 bilmirdik. Ona g\u00f6r\u0259 ki, o vaxt &#8211; sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bir b\u00f6lg\u00fc var idi. Az\u0259rbaycanda neft, a\u011f\u0131r s\u0259naye, neft-kimya, pamb\u0131q, \u00fcz\u00fcm istehsal\u0131 v\u0259 s. Ancaq o vaxt heyvandarl\u0131\u011f\u0131n o q\u0259d\u0259r d\u0259 inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 imkan vermirdil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 biz \u0259sas \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131 Rusiyadan, Ukraynadan g\u0259tirirdik. Y\u0259ni, bel\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Sovet xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sistemi bel\u0259 idi. Ona g\u00f6r\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyin ilk d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 biz idxaldan b\u00f6y\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 as\u0131l\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fck. Bu v\u0259ziyy\u0259ti d\u0259yi\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc v\u0259 son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 biz \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimizi dem\u0259k olar ki, t\u0259min etmi\u015fik. Bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259ri bir q\u0259d\u0259r sonra s\u0259sl\u0259ndir\u0259c\u0259y\u0259m.<\/p>\n<p>M\u00fcasir texnika, cins mal-qara al\u0131n\u0131r. Fermerl\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r edilir. Fermerl\u0259r bildiyiniz kimi, torpaq vergisind\u0259n ba\u015fqa b\u00fct\u00fcn vergil\u0259rd\u0259n azadd\u0131rlar. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u0259n qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259 t\u0259tbiq edilm\u0259lidir. Tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131qda iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 yarad\u0131l\u0131bd\u0131r v\u0259 biz bunun g\u00f6z\u0259l n\u0259tic\u0259l\u0259rini g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bu iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131q orta m\u0259hsuldarl\u0131qdan iki d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur &#8211; 55 sentner. Bu il is\u0259 bizd\u0259 tax\u0131lda m\u0259hsuldarl\u0131q 23 v\u0259 ya 24 sentnerdir. Y\u0259ni, bu proses davam etdiril\u0259c\u0259k. Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 4 min 8 y\u00fcz hektar torpaq sah\u0259si \u0259hat\u0259 edilmi\u015fdir. \u0130ndi icra edil\u0259n layih\u0259l\u0259r \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 30 min hektar torpaqda iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, biz d\u00fcnyan\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259sini, m\u00fcasir texnikan\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259liyik, b\u00fct\u00fcn laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259liyik, xidm\u0259t laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259lidir. Burada s\u0259sl\u0259n\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapmal\u0131d\u0131r. Yem t\u0259minat\u0131 \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259dir, toxum fondu yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc indi yeni texnika il\u0259 t\u0259min edirik. Hesab edir\u0259m ki, yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 biz bu m\u0259s\u0259l\u0259ni tam \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259ll ed\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u0130stifad\u0259siz qalan torpaqlar da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. Vaxtil\u0259 kims\u0259 onlar\u0131 ya z\u0259bt edib, ya icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. \u0130car\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259 el\u0259 d\u0259 qoyub gedib. Deyir ki, m\u0259nim orada, burada torpa\u011f\u0131m var. S\u0259nin torpa\u011f\u0131n varsa, get, o torpaqda i\u015f g\u00f6r. Y\u0259ni, hesab edir\u0259m ki, biz istifad\u0259siz torpaqlar\u0131n taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259liyik. Kim torpa\u011f\u0131 icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb istifad\u0259 etmirs\u0259, g\u0259r\u0259k o icar\u0259 m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri l\u0259\u011fv edilsin. O m\u00fcqavil\u0259l\u0259r verilsin o torpaqda i\u015fl\u0259y\u0259n\u0259. Yoxsa torpa\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r, ondan sonra t\u0259yinat\u0131 d\u0259yi\u015fdirirl\u0259r, daha sonra o torpaqlarda m\u00fcxt\u0259lif obyektl\u0259r tikilir v\u0259 s. Bu, yolverilm\u0259zdir. Yerli icra orqanlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri n\u0259zar\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. Onlar\u0131n rayonlar\u0131nda \u0259g\u0259r kims\u0259 bu i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olursa, buna qar\u015f\u0131 t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir.<\/p>\n<p>M\u0259rk\u0259zi orqanlar da burada yeni t\u0259klifl\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259lidirl\u0259r ki, istifad\u0259siz torpaqlar olmas\u0131n. Onsuz da bizim o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7ox torpa\u011f\u0131m\u0131z yoxdur. \u0130caz\u0259 ver\u0259 bilm\u0259rik ki, istifad\u0259siz qals\u0131n, yaxud da ki, torpaqdan s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259sin. \u018fksin\u0259, m\u0259n ke\u00e7\u0259n il demi\u015f\u0259m, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, h\u0259r bir rayonda ixtisasla\u015fma apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Hans\u0131 rayonda n\u0259 \u0259kilm\u0259lidir, hans\u0131 m\u0259hsul yeti\u015fdirilm\u0259lidir?! Budur, bizim \u0259sas i\u015fimiz.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 prioritet m\u0259s\u0259l\u0259dir. Bu, sosial, iqtisadi sah\u0259dir, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259st\u0259kdir. \u00dcst\u00fcnl\u00fcy\u00fcm\u00fcz ondan ibar\u0259tdir ki, bizim \u0259traf\u0131m\u0131zda b\u00f6y\u00fck bazarlar var. O bazarlara bizim \u0259n\u0259n\u0259vi \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131m\u0131z var. Az\u0259rbaycan m\u0259hsullar\u0131 o bazarlarda tan\u0131n\u0131r v\u0259 o bazarlarda Az\u0259rbaycan m\u0259hsulunun art\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 biz \u0259n\u0259n\u0259vi bazarlarda i\u015fl\u0259m\u0259liyik, daha f\u0259al, daha da geni\u015f \u0259hat\u0259 dair\u0259miz olmal\u0131d\u0131r v\u0259 biz yeni bazarlara \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q, h\u0259m regional, h\u0259m beyn\u0259lxalq. Biz Avropa bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xmal\u0131y\u0131q. Bizd\u0259 indi emal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 cavab verir, g\u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rdir. Onlar\u0131n &#8211; \u0259sas emal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015flar\u0131nda m\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n olmu\u015fam, y\u0259ni, bilir\u0259m, onlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259dir. \u0130stehsal olunan m\u0259hsullar da keyfiyy\u0259tlidir. Biz niy\u0259 Avropa bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xmayaq?! Biz n\u0259 vaxtsa D\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00fczv olaca\u011f\u0131q. Biz buna \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, haz\u0131r olanda. Haz\u0131r olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k ixrac potensial\u0131m\u0131z \u00e7ox\u015fax\u0259li olsun.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131, daxili t\u0259l\u0259bat\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si v\u0259 ixrac\u0131 bir sistem olmal\u0131d\u0131r. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 intensiv metodlarla inki\u015faf etm\u0259lidir. Eyni zamanda, Taxtak\u00f6rp\u00fc, \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbarlar\u0131n\u0131n tikintisi n\u0259tic\u0259sind\u0259 on minl\u0259rl\u0259 hektar torpaq sah\u0259l\u0259ri d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 burax\u0131lacaq. Art\u0131q bu il i\u015fl\u0259r ba\u015flan\u0131bd\u0131r. S\u0259hraya b\u0259nz\u0259y\u0259n yerl\u0259r g\u00fcl-\u00e7i\u00e7\u0259k, bostan, ba\u011f olacaq. Budur, bizim i\u015fimiz.<\/p>\n<p>Art\u0131q o yerl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. \u0130ndi Az\u0259rbaycanda aqroparklar tikilir. \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 g\u00fcn\u00fc aqropark\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 qoyuldu. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn? \u00c7\u00fcnki \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbar\u0131 tikildi. \u015e\u0259mkir\u00e7ay su anbar\u0131 tikilm\u0259s\u0259ydi, orada aqropark\u0131 he\u00e7 kim tikm\u0259zdi. \u00c7\u00fcnki su olmayan yerd\u0259 hans\u0131 aqropark ola bil\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 bunlar bir-biri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rdir. Aqroparklar\u0131n tikintisi geni\u015f v\u00fcs\u0259t almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 100 faiz t\u0259min etm\u0259liyik v\u0259 ixrac etm\u0259liyik. \u0130ndi m\u0259n r\u0259q\u0259ml\u0259ri dey\u0259c\u0259y\u0259m. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, ixrac olmadan Az\u0259rbaycan iqtisadiyyat\u0131, h\u0259m\u00e7inin qeyri-neft sektoru inki\u015faf ed\u0259 bilm\u0259z. \u00c7\u00fcnki biz daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 art\u0131q \u00f6d\u0259yirik. \u0130xrac, bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201cYa\u015f\u0131l market\u201dl\u0259r Az\u0259rbaycanda yaranmaqdad\u0131r. Bu da bir yenilik olacaq. Bak\u0131da yaran\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 yaranmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Torpaqlar\u0131n elektron u\u00e7ot sistemi m\u0259s\u0259l\u0259si var, &#8211; bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n \u00f6z fikirl\u0259rimi ke\u00e7\u0259n il demi\u015f\u0259m. Bu, torpaqlardan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rtdir. Biz bilm\u0259liyik ki, harada, n\u0259 q\u0259d\u0259r, hans\u0131 keyfiyy\u0259t\u0259 v\u0259 m\u00fcnbitliy\u0259 malik olan torpaq sah\u0259l\u0259rimiz var. B\u00fct\u00fcn bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7oxdan h\u0259ll olunub. Bizim indi bel\u0259 g\u00f6z\u0259l imkan\u0131m\u0131z var. \u201cAzersky\u201d ikinci peykimizdir. Bu peykin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc ondad\u0131r ki, o, Yer s\u0259thini b\u00f6y\u00fck d\u0259qiqlikl\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edir. Y\u0259ni, K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi, D\u00f6vl\u0259t Torpaq v\u0259 X\u0259rit\u0259\u00e7\u0259km\u0259 Komit\u0259si bu imkanlardan istifad\u0259 etm\u0259lidir. Bu, siz\u0259 \u0259lav\u0259 bir d\u0259st\u0259k olacaq. O peykd\u0259n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki, harada hans\u0131 torpaq var, bu torpaq kim\u0259 m\u0259xsusdur, bu torpa\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259ri n\u0259dir, orada n\u0259 \u0259kilir v\u0259 n\u0259 \u0259kilm\u0259lidir. Bu t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verilm\u0259lidir. Elektron u\u00e7ot sistemi budur. Yoxsa, biz indi kort\u0259bii, bel\u0259 aray\u0131\u015fda, ka\u011f\u0131zda, x\u0259rit\u0259 il\u0259 i\u015fl\u0259yirik. \u0130\u015f bel\u0259 getm\u0259y\u0259c\u0259k. Bu i\u015fd\u0259 m\u00fcasir yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r. \u00d6z\u00fc d\u0259 bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259raiti yarad\u0131r\u0131q, v\u0259sait ay\u0131r\u0131r\u0131q. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 torpaqlar\u0131n elektron u\u00e7otu haqq\u0131nda demi\u015f\u0259m. Yax\u015f\u0131, m\u0259n n\u0259tic\u0259 g\u00f6zl\u0259yir\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131n. G\u0259l\u0259n m\u00fc\u015favir\u0259d\u0259 torpaqlar\u0131n elektron u\u00e7otu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n\u0259 m\u0259ruz\u0259 edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u201celektron k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131\u201d layih\u0259si laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 getmir. Ona g\u00f6r\u0259 ciddi t\u0259dbir g\u00f6r\u00fcn. Yerl\u0259rd\u0259 icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, \u015f\u00f6b\u0259l\u0259r b\u00fct\u00fcn m\u0259lumatlar\u0131 d\u0259qiqlikl\u0259 verm\u0259lidirl\u0259r. Bu t\u0259hlil bir yerd\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u201cAzersky\u201ddan m\u00fc\u015fahid\u0259 apar\u0131lark\u0259n bu m\u0259lumatlar t\u0259sdiq edilm\u0259lidir. Ondan sonra d\u00fcym\u0259ni bas\u0131b biz bil\u0259c\u0259yik ki, harada n\u0259yimiz var, n\u0259 \u0259kilm\u0259lidir v\u0259 haradan istifad\u0259 olunmur. \u00c7\u00fcnki m\u0259n bilir\u0259m ki, istifad\u0259siz torpaqlar \u00e7oxdur. Amma d\u0259qiqlikl\u0259 kim m\u0259n\u0259 dey\u0259 bil\u0259r ki, haradan istifad\u0259 olunur, haradan yox. \u0130ndi yerl\u0259rd\u0259n ist\u0259nil\u0259n aray\u0131\u015f da veril\u0259 bil\u0259r. Amma n\u0259zar\u0259t mexanizmi olmal\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar o yerl\u0259r\u0259 ezam edilm\u0259lidir, m\u00fc\u015fahid\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r, m\u00fc\u015fahid\u0259 d\u0259 yuxar\u0131dan t\u0259sdiql\u0259nm\u0259lidir.<\/p>\n<p>\u0130ndi peykimizin oldu\u011fu bir vaxtda n\u0259yis\u0259 gizl\u0259tm\u0259k, yaxud da ki, \u0259ksin\u0259 n\u0259yis\u0259 art\u0131rmaq, r\u0259q\u0259ml\u0259ri \u015fi\u015firtm\u0259k \u00e7\u0259tin olacaq. Buna da son qoyulmal\u0131d\u0131r v\u0259 son qoyulur. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n b\u0259zil\u0259rinin istehsal\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259si t\u0259kc\u0259 quraql\u0131qla ba\u011fl\u0131 deyil. \u0130ndi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 naziri b\u0259lk\u0259 d\u0259 dem\u0259k ist\u0259mirdi. Dedi ki, quraql\u0131qla ba\u011fl\u0131d\u0131r. T\u0259kc\u0259 quraql\u0131qla ba\u011fl\u0131 deyil. \u00c7\u00fcnki \u0259vv\u0259ll\u0259r qiym\u0259tl\u0259r \u015fi\u015firdilirdi. N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259? Subsidiyalara g\u00f6r\u0259. M\u0259g\u0259r burada oturanlar bilmir subsidiyalarda hans\u0131 pozuntular ba\u015f verirdi? Yax\u015f\u0131 bilir v\u0259 b\u0259zil\u0259ri bu pozuntular\u0131n i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 buna son qoyulmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t bu pulu fermerl\u0259r\u0259 verir, m\u0259murlara yox. Ona g\u00f6r\u0259 indi statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r daha da reald\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131n. Bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, b\u00fct\u00fcn i\u015fl\u0259rd\u0259 \u015f\u0259ffafl\u0131q olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li i\u015f apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ancaq o t\u0259qdird\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu inki\u015faf\u0131 t\u0259min oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>Qeyd etdiyim kimi, t\u0259\u015fviq sistemi yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 sistem var. \u018fvv\u0259ll\u0259r biz buna o q\u0259d\u0259r d\u0259 meyilli deyildik, \u00e7\u00fcnki bizim ixrac potensial\u0131m\u0131z da yox idi, ancaq h\u0259l\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmaqla m\u0259\u015f\u011ful idik. \u0130ndi is\u0259 ixrac potensial\u0131m\u0131z var, ona g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015fviq sistemi yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. M\u0259n \u0130qtisadiyyat v\u0259 S\u0259naye Nazirliyin\u0259 tap\u015f\u0131r\u0131ram ki, bu mexanizmi i\u015fl\u0259yin. Yax\u0131n vaxtlarda biz bunu m\u00fczakir\u0259 ed\u0259c\u0259yik. Bu, sahibkarlara imkan ver\u0259c\u0259k ki, daha da maraql\u0131 olsunlar v\u0259 \u00f6z m\u0259hsullar\u0131n\u0131 xaric\u0259 sats\u0131nlar. Bel\u0259likl\u0259, onlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r olacaq.<\/p>\n<p>\u018frzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin statistik \u0259ksi bu aray\u0131\u015fdad\u0131r. M\u0259n indi b\u0259zi r\u0259q\u0259ml\u0259ri s\u0259sl\u0259ndir\u0259c\u0259y\u0259m. Mal \u0259ti &#8211; \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc t\u0259minetm\u0259 s\u0259viyy\u0259si 87 faiz, qoyun \u0259ti &#8211; 97 faiz, qu\u015f \u0259ti &#8211; 98 faiz, yumurta &#8211; 100 faiz, s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 &#8211; 76 faiz, tax\u0131l &#8211; 60 faiz, \u00fcz\u00fcm &#8211; 98 faiz, kartof &#8211; 90 faiz, bostan m\u0259hsullar\u0131 &#8211; 100 faiz, meyv\u0259 v\u0259 gil\u0259meyv\u0259 &#8211; 120 faiz, t\u0259r\u0259v\u0259z &#8211; 103 faiz, duz &#8211; 87 faiz, \u015f\u0259k\u0259r v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rd\u0259n haz\u0131rlanan m\u0259hsullar &#8211; 170 faiz. Ancaq burada n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r ki, \u015f\u0259k\u0259r tozunun istehsal\u0131n\u0131n maya d\u0259y\u0259rind\u0259 64 faiz xam \u015f\u0259k\u0259r idxal olunur, 36 faiz d\u0259y\u0259r Az\u0259rbaycanda formala\u015f\u0131r. Bitki ya\u011flar\u0131 v\u0259 marqarin &#8211; 77 faiz, k\u0259r\u0259 ya\u011f\u0131 &#8211; 52 faiz, makaron m\u0259mulatlar\u0131 &#8211; 58 faiz. Bu c\u0259dv\u0259ld\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, bizim g\u0259l\u0259c\u0259k f\u0259aliyy\u0259timiz hans\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 daha da ciddi olmal\u0131d\u0131r. Biz b\u00fct\u00fcn bu pozisiyalar \u00fczr\u0259 100 faiz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atmal\u0131y\u0131q. Burada \u0259n a\u011f\u0131r pozisiya \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, tax\u0131ld\u0131r. Ancaq hesab edir\u0259m ki, iri fermer t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 biz bu m\u0259qs\u0259d\u0259 \u00e7ataca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>M\u0259n hesab edir\u0259m ki, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc proqram\u0131n ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 biz b\u00fct\u00fcn bu r\u0259q\u0259ml\u0259ri 100 faizd\u0259n art\u0131q s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6rm\u0259liyik v\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>Regionlarda, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, ekoloji v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r. Biz ekoloji t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7ox diqq\u0259ti Bak\u0131ya y\u00f6n\u0259ldirik, bu da t\u0259biidir. B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 yax\u015f\u0131d\u0131r, amma bu, daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda turizmin inki\u015faf\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir, yeni otell\u0259r, istirah\u0259t zonalar\u0131, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li istirah\u0259t zonalar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r. Bizd\u0259 turizm potensial\u0131 \u015fimal, \u015fimal-q\u0259rb, c\u0259nub v\u0259 q\u0259rb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 inki\u015faf edir. Biz vaxtil\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n, sonra k\u00f6hn\u0259lmi\u015f turizm yerl\u0259rimizi b\u0259rpa edirik. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, indi Naftalan \u00f6z \u015f\u00f6hr\u0259tini \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytar\u0131r. Naftalan Sovet \u0130ttifaq\u0131 zaman\u0131nda bir m\u0259rk\u0259z idi. \u0130ndi beyn\u0259lxalq m\u0259rk\u0259zdir. Burada \u00fc\u00e7 g\u00f6z\u0259l otel f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. M\u0259n \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn d\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda olmu\u015fam. Yeni otell\u0259r tikilir v\u0259 g\u00f6z\u0259l bir turizm m\u0259rk\u0259zidir. \u201cQalaalt\u0131\u201d m\u00fcalic\u0259vi su kurortunda da art\u0131q b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Y\u0259qin ki, bu il a\u00e7\u0131lacaqd\u0131r. Qusar rayonunda yerl\u0259\u015f\u0259n \u201c\u015eahda\u011f\u201d xiz\u0259k kurortu da indi d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259li turizm m\u0259rk\u0259zidir. Dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259, c\u0259nub v\u0259 q\u0259rb b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 turizm imkanlar\u0131 geni\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p>B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. \u201cASAN xidm\u0259t\u201d m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin say\u0131 art\u0131q yeddiy\u0259 \u00e7at\u0131b. \u00dc\u00e7 m\u0259rk\u0259z d\u0259 bu il a\u00e7\u0131lacaq. Bel\u0259likl\u0259, b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 alt\u0131, Bak\u0131da d\u00f6rd m\u0259rk\u0259z f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 onlar\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131q. On avtobusla s\u0259yyar xidm\u0259t d\u0259 g\u00f6st\u0259rilir v\u0259 b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259n \u201cASAN xidm\u0259t\u201dl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox m\u00fcsb\u0259t m\u0259lumatlar g\u0259lir. Korrupsiyaya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u201cASAN xidm\u0259t\u201d bir d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 biz bu sistemi b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq etm\u0259liyik.<\/p>\n<p>Korrupsiyaya v\u0259 r\u00fc\u015fv\u0259txorlu\u011fa qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furlar var. Beyn\u0259lxalq qurumlar da bunu qeyd edir, \u0259hali d\u0259 bunu y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirir. C\u0259za t\u0259dbirl\u0259ri, inzibati t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 sistem xarakterli islahatlar apar\u0131l\u0131r ki, biz bu b\u0259lan\u0131, bu yaran\u0131 aradan g\u00f6t\u00fcr\u0259k.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin u\u011furlu inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015f-m\u0259mur m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Az\u0259rbaycan bu sah\u0259d\u0259 d\u0259 n\u00fcmun\u0259vi \u00f6lk\u0259 olmal\u0131d\u0131r. M\u0259murlar yaddan \u00e7\u0131xarmamal\u0131d\u0131rlar ki, onlar xalq \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fl\u0259yirl\u0259r, onlar xalq\u0131n xidm\u0259t\u00e7il\u0259ridir. D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m ki, m\u0259n birinci xidm\u0259t\u00e7iy\u0259m. Xalq\u0131n birinci xidm\u0259t\u00e7isi Prezident olmal\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnki xalq biz\u0259 inan\u0131r, biz\u0259 bu missiyan\u0131 aparma\u011f\u0131 h\u0259val\u0259 edib, tap\u015f\u0131r\u0131b. Biz b\u00fct\u00fcn m\u0259murlar da bu y\u00fcks\u0259k etimad\u0131 do\u011frultmal\u0131y\u0131q. M\u0259murlar, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri xalqla bir yerd\u0259 olmal\u0131d\u0131rlar, onlar\u0131n qay\u011f\u0131lar\u0131 il\u0259 ya\u015famal\u0131d\u0131rlar, kobudlu\u011fa, yek\u0259xanal\u0131\u011fa yol verilm\u0259m\u0259lidir. B\u0259zi hallarda yek\u0259xanal\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur, b\u0259zi hallarda m\u0259murlar \u00f6zl\u0259rini \u00e7ox t\u0259k\u0259bb\u00fcrl\u00fc apar\u0131rlar. Buna yol verm\u0259k olmaz. Siyasi m\u0259d\u0259niyy\u0259t olmal\u0131d\u0131r v\u0259 insanlara h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. Dey\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, \u0259ks\u0259r hallarda biz m\u00fcsb\u0259t m\u0259nz\u0259r\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Ancaq m\u0259nfi m\u0259nz\u0259r\u0259 il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259nd\u0259 t\u0259dbir d\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, m\u0259murlar c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r. Etimad\u0131 do\u011frultmayan m\u0259murlar bundan sonra da c\u0259zaland\u0131r\u0131lacaqlar. H\u0259r d\u0259f\u0259 icra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015f\u0259 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n m\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m: Gedin t\u0259miz i\u015fl\u0259yin, xalqla bir yerd\u0259 olun, r\u00fc\u015fv\u0259txorluqla m\u0259\u015f\u011ful olmay\u0131n, d\u00f6vl\u0259t\u0259, m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 sadiq olun. Budur m\u0259nim t\u0259l\u0259bl\u0259rim, \u0259sas t\u0259l\u0259bl\u0259rim. H\u0259r yerd\u0259 bel\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki bir daha dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259tin m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259td\u0259 inki\u015faf\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n b\u00f6hranlardan as\u0131l\u0131 olmayaraq, bizim b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259timizdir. M\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn nadir inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r. Az\u0259rbaycanda s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf prosesi gedir, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f siyas\u0259t, m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t apar\u0131l\u0131r. Budur bizim u\u011furlar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259m\u0259lind\u0259 dayanan \u0259sas amill\u0259r. \u0130qtisadi, siyasi islahatlar apar\u0131l\u0131r, b\u00fct\u00fcn azadl\u0131qlar t\u0259min edilir, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 gedir v\u0259 xalqla iqtidar aras\u0131ndak\u0131 birlik u\u011furlu inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n \u0259sas amilidir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyada nadir Az\u0259rbaycan inki\u015faf modeli var. Art\u0131q biz bu bar\u0259d\u0259 d\u0259 dan\u0131\u015fa bil\u0259rik, \u00e7\u00fcnki bu model, do\u011frudan da, bir n\u00fcmun\u0259 kimi h\u0259r bir \u00f6lk\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Siyasi, iqtisadi islahatlar, m\u00fcst\u0259qil siyas\u0259t, dinl\u0259raras\u0131 dialoq, y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li milli dini tolerantl\u0131q, d\u00f6z\u00fcml\u00fcl\u00fck, sosial siyas\u0259t v\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. Bunu dost g\u00f6r\u00fcr sevinir, d\u00fc\u015fm\u0259n g\u0259lib g\u00f6r\u0259nd\u0259 kefi pozulur. Biz bundan sonra da el\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259liyik ki, xalq\u0131m\u0131z, dostlar\u0131m\u0131z sevinsin, d\u00fc\u015fm\u0259nin pis niyy\u0259ti g\u00f6z\u00fcnd\u0259 qals\u0131n. \u018fmin\u0259m ki, bel\u0259 d\u0259 olacaq, Az\u0259rbaycan bundan sonra da u\u011furla inki\u015faf ed\u0259c\u0259kdir. Sa\u011f olun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n icras\u0131n\u0131n birinci ilinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan konfrans ke\u00e7irilib.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib. Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131na h\u0259sr olunan s\u0259rgid\u0259 2004-2014-c\u00fc ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, iqtisadiyyat\u0131n s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-18233","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-knd"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n icras\u0131n\u0131n birinci ilinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan konfrans ke\u00e7irilib.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib. Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131na h\u0259sr olunan s\u0259rgid\u0259 2004-2014-c\u00fc ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, iqtisadiyyat\u0131n s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-01-28T08:40:36+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"105 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d\",\"datePublished\":\"2015-01-28T08:40:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\"},\"wordCount\":24168,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"X\u018fB\u018fRL\u018fR\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\",\"name\":\"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2015-01-28T08:40:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d - Z\u0259rdab.com","og_description":"Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2014-2018-ci ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201dn\u0131n icras\u0131n\u0131n birinci ilinin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan konfrans ke\u00e7irilib.\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyev konfransda i\u015ftirak edib. Heyd\u0259r \u018fliyev M\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n icras\u0131na h\u0259sr olunan s\u0259rgid\u0259 2004-2014-c\u00fc ill\u0259r \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259nin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, iqtisadiyyat\u0131n s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131n [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2015-01-28T08:40:36+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"105 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d","datePublished":"2015-01-28T08:40:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233"},"wordCount":24168,"commentCount":0,"articleSection":["X\u018fB\u018fRL\u018fR"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233","name":"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"datePublished":"2015-01-28T08:40:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=18233#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130lham \u018fliyev: \u201c\u0130cra ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 t\u0259yin ed\u0259rk\u0259n onlara \u00f6z s\u00f6zl\u0259rimi deyir\u0259m\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18233","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18235,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18233\/revisions\/18235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}