{"id":25865,"date":"2018-05-02T15:04:53","date_gmt":"2018-05-02T11:04:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865"},"modified":"2020-02-02T22:18:46","modified_gmt":"2020-02-02T18:18:46","slug":"dilimizd%c9%99ki-alinma-v%c9%99-milli-sozl%c9%99ri-f%c9%99rql%c9%99ndirm%c9%99k-ucun-yeni-t%c9%99snifat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865","title":{"rendered":"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT"},"content":{"rendered":"<p>Elmin, texnikan\u0131n, informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdiyi bir zamanda m\u00fcxt\u0259lif elm sah\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, dil\u00e7ilik elmind\u0259 bir dur\u011funluq hiss olunmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f, \u018f. D\u0259mir\u00e7izad\u0259, A. Qurbanov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f dil\u00e7i aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etdirilmi\u015f dil\u00e7ilik elmi bu g\u00fcn f\u0259rqli bir yana\u015fma, f\u0259rqli bir m\u00fcnasib\u0259t t\u0259l\u0259b edir &#8211; d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259k, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259k ist\u0259yir. \u00c7\u00fcnki dil\u00e7ilik elmimiz, m\u0259nim fikrimc\u0259, h\u0259l\u0259 \u00e7ox ara\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131, ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lm\u0259l\u0259r v\u0259 m\u00f6vzular daha d\u0259rind\u0259n t\u0259dqiq olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r boyu m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n dilimiz\u0259 daxil olmu\u015f al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r dilimizin l\u00fc\u011f\u0259t fonduna el\u0259 daxil olublar, dilimizin qrammatik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 el\u0259 uy\u011funla\u015f\u0131blar ki, h\u0259min s\u00f6zl\u0259rin milli m\u0259n\u015f\u0259li, yoxsa al\u0131nma oldu\u011funu t\u0259yin etm\u0259k xeyli \u00e7\u0259tindir.<\/p>\n<p>H\u0259m ayr\u0131-ayr\u0131 dil\u00e7i aliml\u0259rimizin elmi \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259, h\u0259m \u00a0D\u00f6vl\u0259t \u0130mtahan M\u0259rk\u0259zinin (ke\u00e7mi\u015f T\u0259l\u0259b\u0259 Q\u0259bulu \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komissiyas\u0131), &#8220;H\u0259d\u0259f&#8221; haz\u0131rl\u0131q kurslar\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r kurslar\u0131n d\u0259rs v\u0259saitl\u0259rind\u0259 h\u0259m milli m\u0259n\u015f\u0259li, h\u0259m d\u0259 al\u0131nma s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir s\u0131ra qaydalar verils\u0259 d\u0259, h\u0259min qaydalar p\u0259rak\u0259nd\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259rtib olunub, t\u0259snifat d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 dil\u00e7ilik elmini \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259r, x\u00fcsus\u0259n d\u0259, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 haz\u0131rla\u015fan abituriyenl\u0259r h\u0259min qaydalarla tan\u0131\u015f olark\u0259n \u0259trafl\u0131 v\u0259 dol\u011fun m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 uzun ill\u0259rin dil-\u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi kimi h\u0259min qaydalar\u0131 bir q\u0259d\u0259r d\u0259qiql\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k oxucu k\u00fctl\u0259sin\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259ldim.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259la onu qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, v\u0259saitl\u0259rd\u0259 h\u0259m Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li, h\u0259m d\u0259 al\u0131nma s\u00f6zl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalar bir ba\u015fl\u0131q alt\u0131nda, qar\u0131\u015f\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259 milli m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalarla, al\u0131nma s\u00f6zl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalar\u0131 ayr\u0131-ayr\u0131 ba\u015fl\u0131qlar alt\u0131nda qrupla\u015fd\u0131raraq, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 verm\u0259k daha do\u011fru olard\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalar:<\/p>\n<ol>\n<li>Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r ah\u0259ng qanununa tabe olurlar.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna hallar:<\/p>\n<ol>\n<li>a) [ \u0130 ] s\u0259si il\u0259 ba\u015flayan i\u015f\u0131q, ilan, ild\u0131r\u0131m, inam, i\u015fart\u0131, islanmaq kimi s\u00f6zl\u0259r.<\/li>\n<li>b) \u0130ki s\u00f6z\u00fcn birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259n \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n sad\u0259 adlar: Ay\u015f\u0259n, Ayt\u0259n, Ayb\u0259niz, Eldar, G\u00fclnar v\u0259 s.<\/li>\n<li>c) Bibio\u011flu, \u0259miq\u0131z\u0131, xalan\u0259v\u0259si, \u0259mio\u011flu, day\u0131n\u0259v\u0259si kimi qohumluq bildir\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r.<\/li>\n<li>d) Tikan, elat, gedi\u015fat, quzey kimi s\u00f6zl\u0259r.<\/li>\n<li>Vur\u011funun s\u00f6z\u00fcn sonunda olmas\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r\u0259 xas olan x\u00fcsusiyy\u0259tdir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisnalar:<\/p>\n<ol>\n<li>a) Zaman z\u0259rfl\u0259ri: d\u00fcn\u0259n, bildir, sra\u011fag\u00fcn, ini\u015fil v\u0259 s.<\/li>\n<li>b) Bir s\u0131ra ba\u011flay\u0131c\u0131lar: ancaq, \u00e7\u00fcnki, madam ki, \u0259g\u0259r ki v\u0259 s.<\/li>\n<li>c) Sanki, yaln\u0131z kimi modal s\u00f6zl\u0259r v\u0259 \u0259datlar.<\/li>\n<li>Saylar<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisnalar: s\u0131f\u0131r, h\u0259\u015ftad, milyon, milyard, trilyon v\u0259 s.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li>\u018fv\u0259zlikl\u0259r &#8211; s\u0259n, o, onlar, el\u0259, bel\u0259 v\u0259 s.<\/li>\n<li>Sad\u0259 feill\u0259r v\u0259 k\u00f6k\u00fc feil olan d\u00fcz\u0259ltm\u0259 fell\u0259r: g\u00fclm\u0259k, g\u00fcld\u00fcrm\u0259k, k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259k, qalmaq v\u0259 s.<\/li>\n<li>Feld\u0259n yaranm\u0131\u015f dig\u0259r nitq hiss\u0259l\u0259ri: sol\u011fun, \u0259zgin v\u0259 s.<\/li>\n<li>T\u0259qlidi s\u00f6zl\u0259r: taqq\u0131lt\u0131, gurultu, \u015faqq\u0131lt\u0131 v\u0259 s.<\/li>\n<li>B\u0259d\u0259n \u00fczvl\u0259ri: \u0259l, ayaq, ba\u015f, di\u015f v\u0259 s.<\/li>\n<li>Qohumluq bildir\u0259n s\u00f6zl\u0259r: xala, bibi, day\u0131 v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: \u018fmi s\u00f6z\u00fc al\u0131nmad\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"10\">\n<li>F\u0259sil adlar\u0131: yay, yaz, q\u0131\u015f.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: bahar v\u0259 pay\u0131z s\u00f6zl\u0259ri al\u0131nmad\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"11\">\n<li>Sonu &#8220;q&#8221; il\u0259 qurtar\u0131b [x] s\u0259si il\u0259 t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan s\u00f6zl\u0259r: bulaq, otaq, oynamaq, yaratmaq v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: u\u015faq s\u00f6z\u00fc.<\/p>\n<ol start=\"12\">\n<li>Sonu &#8220;k&#8221; il\u0259 qurtar\u0131b [x&#8217;] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan s\u00f6zl\u0259r: k\u0259p\u0259n\u0259k, yem\u0259k, in\u0259k v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisnalar: m\u0259l\u0259k v\u0259 f\u0259l\u0259k s\u00f6zl\u0259ri al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rdir.<\/p>\n<p><strong>\u018fr\u0259b-fars v\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qaydalar.<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Ah\u0259ng qanununa tabe olmamaq, h\u0259m \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r\u0259 xas olan x\u00fcsusiyy\u0259tdir: tarix, alim, kimya, laboratoriya.<\/li>\n<li>Vur\u011fusu s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 ortas\u0131nda olan s\u00f6zl\u0259r m\u0259n\u015f\u0259yin\u0259 g\u00f6r\u0259 al\u0131nmad\u0131r: traktor, opera, kompas, kosmos v\u0259 s.<\/li>\n<li>T\u0259rkibind\u0259 uzanan saitin olmas\u0131 al\u0131nma s\u00f6zl\u0259r\u0259 aiddir: \u00a0[ a:lim], [e:lan], \u00a0[ F\u00fczu:li] v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisnalar: \u00a0[ do:\u011fa], \u00a0[ qo:urma] v\u0259 s.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li>T\u0259rkibind\u0259 eynicinsli qo\u015fa saitl\u0259rin olmas\u0131 \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r\u0259 aid x\u00fcsusiyy\u0259tdir: maa\u015f, t\u0259\u0259cc\u00fcb, camaat v\u0259 s.<\/li>\n<li>Qo\u015fa saitl\u0259 ba\u015flayan s\u00f6zl\u0259r h\u0259m \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259rdir: auksion, ail\u0259, aid, auditoriya.<\/li>\n<li>Sonu qo\u015fa saitl\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259r h\u0259m \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: \u0259mt\u0259\u0259, audio, b\u0259dii v\u0259 s\u00fcnii.<\/li>\n<li>T\u0259rkibind\u0259 m\u00fcxt\u0259lifcinsli qo\u015fa sait s\u0259s olan s\u00f6zl\u0259r h\u0259m \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: fauna, radio, faci\u0259, Nail\u0259.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisnalar: day\u0131o\u011flu, xalao\u011flu, bibio\u011flu, \u0259lia\u00e7\u0131q kimi m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"8\">\n<li>M\u00fcxt\u0259lif cinsli qo\u015fa samitl\u0259 ba\u015flayan s\u00f6zl\u0259r Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: stol, pla\u015f, kran v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: sra\u011fag\u00fcn s\u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"9\">\n<li>T\u0259rkibind\u0259 &#8220;k&#8221; il\u0259 yaz\u0131l\u0131b [k&#8217;] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan s\u00f6zl\u0259r Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: kolbasa, kosmos, mexanik, texnik v\u0259 s.<\/li>\n<li>T\u0259rkibind\u0259 &#8220;Q&#8221; il\u0259 yaz\u0131l\u0131b [k&#8217;] kimi t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunan s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259lidir: \u015f\u0259f\u0259q, m\u0259ntiq, m\u0259qs\u0259d, h\u00fcquq v\u0259 s.<\/li>\n<li>[R] s\u0259si il\u0259 ba\u015flayan s\u00f6zl\u0259r: Ramiz, Raul, R\u0259c\u0259b v\u0259 s.<\/li>\n<li>[Z] s\u0259si il\u0259 ba\u015flayan s\u00f6zl\u0259r: zabit, z\u0259f\u0259r, z\u0259hm v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: zo\u011f v\u0259 zo\u011fal s\u00f6zl\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li>[F] s\u0259si il\u0259 ba\u015flayan s\u00f6zl\u0259r: f\u0259ras\u0259t, f\u0259lak\u0259t, f\u0259l\u0259k v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: f\u0131nd\u0131q v\u0259 f\u0131st\u0131q s\u00f6zl\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"14\">\n<li>T\u0259rkibind\u0259 [j] s\u0259si olan s\u00f6zl\u0259r: jurnal, jal\u0259, m\u00fcjd\u0259, masaj v\u0259 s.<\/li>\n<li>T\u0259rkibind\u0259 eynicinsli qo\u015fa samit s\u0259sl\u0259r olan s\u00f6zl\u0259r: m\u00fcr\u0259bb\u0259, \u015fidd\u0259t, qiss\u0259 \u0259sas\u0259n al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rdir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: doqquz, s\u0259kkiz, yeddi kimi s\u00f6zl\u0259r, hoppanmaq, tullanmaq kimi saylar v\u0259 feill\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"16\">\n<li>Eyni v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif qo\u015fa samitl\u0259 bit\u0259n t\u0259k hecal\u0131 s\u00f6zl\u0259r h\u0259m \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: f\u0259nn, x\u0259tt, d\u0259rd, c\u0259ld, stend, sirr v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: t\u00fcrk, yurd, q\u0131rx, dinc v\u0259 s. s\u00f6zl\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"17\">\n<li>Fleksiyaya u\u011frayan s\u00f6zl\u0259r h\u0259m \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: n\u0259zm- Nazim-nizam, h\u00f6km-hakim-h\u0259kim.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: al\u00e7aq-al\u00e7al, uzun-uzat-uzanmaq, da\u011f\u0131nt\u0131-da\u011f\u0131n\u0131q v\u0259 s. s\u00f6zl\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"18\">\n<li>&#8220;At&#8221;, &#8220;\u0259t&#8221; hiss\u0259ciyi il\u0259 qurtaran s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259lidir: m\u00fcxalif\u0259t, xurafat, camaat, m\u00fcnt\u0259x\u0259bat.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: gedi\u015fat s\u00f6z\u00fc Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"19\">\n<li>S\u00f6z\u00f6n\u00fc \u015f\u0259kil\u00e7i q\u0259bul ed\u0259n s\u00f6zl\u0259r h\u0259m Rus, h\u0259m d\u0259 Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: bisavad, biv\u0259fa, lam\u0259kan, antim\u00fcharib\u0259, anormal v\u0259 s.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: nat\u0259miz, naki\u015fi, nadinc s\u00f6zl\u0259ri Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"20\">\n<li>S\u00f6z\u00fcn sonunda \u00f6, o, e saitl\u0259rinin i\u015fl\u0259nm\u0259si \u018fr\u0259b-fars, h\u0259m d\u0259 Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259li s\u00f6zl\u0259r\u0259 xas olan x\u00fcsusiyy\u0259tdir: mane, tale, metro, piano, retro.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: oxlov, uzunsov, g\u00fcney kimi s\u00f6zl\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"21\">\n<li>M\u0259, m\u00f6, mo, m\u00fc, q\u00fc, t\u0259 hiss\u0259cikl\u0259ri il\u0259 ba\u015flayan s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars, Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: m\u00f6t\u0259b\u0259r, m\u00f6m\u00fcn, motor, motosiklet, q\u00fcss\u0259, qiss\u0259, t\u0259\u0259cc\u00fcb v\u0259 s.<\/li>\n<li>T\u0259rkibind\u0259 \u0259ng, \u0259nc hiss\u0259cikl\u0259ri olan s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259lidir: q\u0259\u015f\u0259ng, p\u0259nc\u0259r\u0259.<\/li>\n<li>Sonu [h] s\u0259si il\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259lidir: g\u00fcnah, \u015fah, pad\u015fah v\u0259 s.<\/li>\n<li>\u0130yy\u0259, iyy\u0259t, iyyat \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri il\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259lidir: F\u0259xriyy\u0259, \u0259d\u0259biyyat, c\u0259f\u0259ngiyyat v\u0259 s.<\/li>\n<li>Din\u0259 aid olan s\u00f6zl\u0259r \u018fr\u0259b-fars m\u0259n\u015f\u0259lidir: Allah, m\u0259l\u0259k.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130stisna: Tanr\u0131, inanc kimi s\u00f6zl\u0259r Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir.<\/p>\n<ol start=\"26\">\n<li>T\u0259dris\u0259 aid olan s\u00f6zl\u0259r al\u0131nmad\u0131r: m\u0259kt\u0259b, kitab, \u015fagird v\u0259 s.<\/li>\n<li>Ober, vitse, super kimi s\u00f6zl\u0259rl\u0259 ba\u015flayan m\u00fcr\u0259kk\u0259b s\u00f6zl\u0259r Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: ober-leytenant, vitse-prezident.<\/li>\n<li>\u0130st hiss\u0259ciyi il\u0259 qurtaran s\u00f6zl\u0259r Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: jurnalist, ma\u015finist, traktorist v\u0259 s.<\/li>\n<li>Sonu ski hiss\u0259ciyi il\u0259 bit\u0259n s\u00f6zl\u0259r Rus-Avropa m\u0259n\u015f\u0259lidir: Moskovski, Aleksandrovski, \u0130vanovski.<\/li>\n<li>Beyn\u0259lmil\u0259l s\u00f6zl\u0259r kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ox d\u00fcnya xalqlar\u0131n\u0131n dill\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259r al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rdir: parlament, spiker, kafedra, futbol, h\u0259ndbol v\u0259 s.<\/li>\n<li>\u00d6l\u00e7\u00fc vahidl\u0259ri: qram, kiloqram, ton, metr v\u0259 s. kimi s\u00f6zl\u0259r al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rdir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k t\u0259rtib etdiyimiz bu qaydalar bel\u0259 dilimizd\u0259 i\u015fl\u0259n\u0259n bir \u00e7ox al\u0131nma s\u00f6zl\u0259ri t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t etmirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ist\u0259nil\u0259n al\u0131nma s\u00f6z\u00fc t\u0259yin etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259llim v\u0259 \u015fagirdl\u0259rimiz diqq\u0259tli olmal\u0131, yeri g\u0259ldikc\u0259 m\u0259nb\u0259 dill\u0259rin d\u0259 orfoqrafiya l\u00fc\u011f\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>\u0130ntiqam \u0130smay\u0131lov,<\/strong><strong><br \/>\nZ\u0259rdab rayonu, M. Rahim ad\u0131na P\u0259rvanl\u0131 k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259bin dil-\u0259d\u0259biyyat m\u00fc\u0259llimi\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fc\u0259llifin \u0259laq\u0259 telefonu: 051 725 33 07<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elmin, texnikan\u0131n, informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdiyi bir zamanda m\u00fcxt\u0259lif elm sah\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, dil\u00e7ilik elmind\u0259 bir dur\u011funluq hiss olunmaqdad\u0131r. T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f, \u018f. D\u0259mir\u00e7izad\u0259, A. Qurbanov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f dil\u00e7i aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etdirilmi\u015f dil\u00e7ilik elmi bu g\u00fcn f\u0259rqli bir yana\u015fma, f\u0259rqli bir m\u00fcnasib\u0259t t\u0259l\u0259b edir &#8211; d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259k, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259k ist\u0259yir. \u00c7\u00fcnki dil\u00e7ilik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25631,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,63],"tags":[],"class_list":{"0":"post-25865","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zrdab","8":"category-manset"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Elmin, texnikan\u0131n, informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdiyi bir zamanda m\u00fcxt\u0259lif elm sah\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, dil\u00e7ilik elmind\u0259 bir dur\u011funluq hiss olunmaqdad\u0131r. T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f, \u018f. D\u0259mir\u00e7izad\u0259, A. Qurbanov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f dil\u00e7i aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etdirilmi\u015f dil\u00e7ilik elmi bu g\u00fcn f\u0259rqli bir yana\u015fma, f\u0259rqli bir m\u00fcnasib\u0259t t\u0259l\u0259b edir &#8211; d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259k, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259k ist\u0259yir. \u00c7\u00fcnki dil\u00e7ilik [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-05-02T11:04:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-02-02T18:18:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT\",\"datePublished\":\"2018-05-02T11:04:53+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-02T18:18:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\"},\"wordCount\":1922,\"commentCount\":4,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"articleSection\":[\"C\u018fM\u0130YY\u018fT\",\"MAN\u015eET\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\",\"name\":\"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"datePublished\":\"2018-05-02T11:04:53+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-02T18:18:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"width\":1280,\"height\":960,\"caption\":\"Z\u0259rdab-muellim-\u0130ntiqam \u0130smayilov\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT - Z\u0259rdab.com","og_description":"Elmin, texnikan\u0131n, informasiya v\u0259 kommunikasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf etdiyi bir zamanda m\u00fcxt\u0259lif elm sah\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, dil\u00e7ilik elmind\u0259 bir dur\u011funluq hiss olunmaqdad\u0131r. T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f, \u018f. D\u0259mir\u00e7izad\u0259, A. Qurbanov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f dil\u00e7i aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n inki\u015faf etdirilmi\u015f dil\u00e7ilik elmi bu g\u00fcn f\u0259rqli bir yana\u015fma, f\u0259rqli bir m\u00fcnasib\u0259t t\u0259l\u0259b edir &#8211; d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259k, t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259k ist\u0259yir. \u00c7\u00fcnki dil\u00e7ilik [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2018-05-02T11:04:53+00:00","article_modified_time":"2020-02-02T18:18:46+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":960,"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT","datePublished":"2018-05-02T11:04:53+00:00","dateModified":"2020-02-02T18:18:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865"},"wordCount":1922,"commentCount":4,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","articleSection":["C\u018fM\u0130YY\u018fT","MAN\u015eET"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865","name":"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","datePublished":"2018-05-02T11:04:53+00:00","dateModified":"2020-02-02T18:18:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#primaryimage","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","width":1280,"height":960,"caption":"Z\u0259rdab-muellim-\u0130ntiqam \u0130smayilov"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=25865#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dilimizd\u0259ki al\u0131nma v\u0259 milli s\u00f6zl\u0259ri f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn YEN\u0130 T\u018fSN\u0130FAT"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=25865"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25865\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27814,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/25865\/revisions\/27814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=25865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=25865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=25865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}