{"id":29525,"date":"2022-03-10T16:04:03","date_gmt":"2022-03-10T12:04:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525"},"modified":"2022-03-10T16:05:34","modified_gmt":"2022-03-10T12:05:34","slug":"az%c9%99rbaycan-dilind%c9%99-ismin-qeyri-mu%c9%99yy%c9%99n-hallarinin-yeni-t%c9%99snifati-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 &#8211; ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p>Dil\u00e7ilik elminin \u0259sas b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259n biri qrammatika b\u00f6lm\u0259sidir. Bu b\u00f6lm\u0259nin bir hiss\u0259si olan morfologiya b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00f6yr\u0259nil\u0259n nitq hiss\u0259l\u0259ri leksik m\u0259na ifad\u0259 edib-etm\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259sas v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i nitq hiss\u0259l\u0259ri olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fsas nitq hiss\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00f6z daxilind\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr:<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Adlar (isim) qrupu<\/strong><\/li>\n<li><strong> Feil qrupu<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Adlar qrupuna isim, sif\u0259t, say, \u0259v\u0259zlik, z\u0259rf, ismi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r (birinci, ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v v\u0259 qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri), feili sif\u0259t v\u0259 feili sif\u0259t t\u0259rkibl\u0259ri, m\u0259sd\u0259r v\u0259 m\u0259sd\u0259r t\u0259rkibl\u0259ri daxildir.<\/p>\n<p>Feil qrupuna is\u0259 t\u0259srifl\u0259n\u0259n feill\u0259r, feili ba\u011flama v\u0259 frazeoloji birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r daxildir.<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya, h\u0259yat v\u0259 kainat maddi varl\u0131qlardan ibar\u0259tdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, h\u0259yatda m\u00f6vcud olan h\u0259r \u015fey isimdir. \u0130nsan h\u0259yatda m\u00f6vcud olmaqdan \u00f6tr\u00fc bu maddiyyatlardan istifad\u0259 edir. Bu maddiyyat\u0131, y\u0259ni ismi \u0259ld\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc biz\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t, y\u0259ni feil laz\u0131md\u0131r. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 des\u0259k, ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz\u0259 isim v\u0259 feil m\u00fctl\u0259q laz\u0131md\u0131r. Dig\u0259r nitq hiss\u0259l\u0259ri bu prosesd\u0259 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li rol oynay\u0131r. Bel\u0259 ki, biz\u0259 qidalanmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u00f6r\u0259k, su, hava, meyv\u0259 v\u0259 s. laz\u0131md\u0131r. Bunlar\u0131n \u0259lam\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259ti o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00f6n\u0259mli deyil. Y\u0259ni \u00e7\u00f6r\u0259yin a\u011f v\u0259 ya qara, t\u0259z\u0259 v\u0259 k\u00f6hn\u0259 olmas\u0131, suyun ad\u0131 v\u0259 yaxud bulaq suyu olmas\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 ciddi m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259ndir ki, isim adlar qrupunun ba\u015f\u0131nda, feil is\u0259 feil qrupunun ba\u015f\u0131nda durur.<\/p>\n<p>Adlar qrupuna daxil olan nitq hiss\u0259l\u0259ri c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc olmaqdan \u00f6tr\u00fc, c\u00fcml\u0259 yaratmaqdan \u00f6tr\u00fc yaln\u0131z ism\u0259 aid olan qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir. \u00c7\u00fcnki isim qrupuna aid olan dig\u0259r nitq hiss\u0259l\u0259rinin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri yoxdur. Yaln\u0131z sif\u0259tin azaltma v\u0259 \u00e7oxaltma d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini yaradan \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rdir ki, bunlar\u0131n da c\u00fcml\u0259nin yarad\u0131lmas\u0131nda, c\u00fcml\u0259d\u0259ki s\u00f6zl\u0259r aras\u0131nda qrammatik ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda he\u00e7 bir rolu yoxdur.<\/p>\n<p>Feil d\u0259 apar\u0131c\u0131 nitq hiss\u0259si olmaqla \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri vard\u0131r ki, bunlardan da yaln\u0131z t\u0259srifl\u0259n\u0259n feill\u0259rd\u0259 t\u0259sdiq v\u0259 inkar formas\u0131 yaradark\u0259n, \u015f\u0259xs\u0259, k\u0259miyy\u0259t\u0259 v\u0259 zamana g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259rk\u0259n v\u0259 s. hallarda istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ism\u0259 aid c\u0259mi d\u00f6rd qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7i vard\u0131r ki, bunlar c\u0259m, m\u0259nsubiyy\u0259t, hal v\u0259 x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ridir. Bu \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r s\u00f6z\u00fcn t\u0259rkibind\u0259 yuxar\u0131dak\u0131 ard\u0131c\u0131ll\u0131qla i\u015fl\u0259nir v\u0259 bu ard\u0131c\u0131ll\u0131q he\u00e7 vaxt pozulmur ki, bu da dilimizin iltisaqilik prinsipind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p>M\u0259nim fikrimc\u0259, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r olan elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 ismin hal \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri laz\u0131m olan q\u0259d\u0259r tam, geni\u015f v\u0259 m\u00fcf\u0259ss\u0259l ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, ismin b\u0259zi hallar\u0131n\u0131n vacib olan bir s\u0131ra x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri diqq\u0259td\u0259n k\u0259narda qalm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u0259n bu yaz\u0131mda h\u0259min x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri \u0259trafl\u0131 ara\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam.<\/p>\n<p><strong>Adl\u0131q hal<\/strong><\/p>\n<p>\u0130smin adl\u0131q hal\u0131 <strong>kim? n\u0259? hara?<\/strong> suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab verm\u0259kl\u0259 ya \u015f\u0259kil\u00e7isiz, y\u0259ni ba\u015flan\u011f\u0131c formada, ya da \u015f\u0259kil\u00e7ili, y\u0259ni c\u0259m, m\u0259nsubiyy\u0259t v\u0259 x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rini q\u0259bul ed\u0259r\u0259k b\u00fct\u00fcn c\u00fcml\u0259 \u00fczvl\u0259ri: m\u00fcbt\u0259da, x\u0259b\u0259r, sif\u0259tl\u0259\u015f\u0259r\u0259k t\u0259yin, qo\u015fmalarda birlikd\u0259 tamaml\u0131q, t\u0259yin, t\u0259rzi h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rfliyi, x\u0259b\u0259r, ayr\u0131l\u0131qda qrammatik c\u0259h\u0259td\u0259n c\u00fcml\u0259 \u00fczvl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmayan xitab rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Qaraba\u011f<\/strong> Az\u0259rbaycand\u0131r &#8211; M\u00fcbt\u0259da<\/li>\n<li>Az\u0259rbaycan\u0131n dilb\u0259r gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259n biri d\u0259 <strong>Qaraba\u011fd\u0131r<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r<\/li>\n<li><strong>Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong> can\u0131ndan ke\u00e7m\u0259y\u0259 haz\u0131ram &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li><strong>Qaraba\u011f<\/strong>, s\u0259n m\u0259nims\u0259n! &#8211; Xitab.<\/li>\n<li><strong>D\u0259mir <\/strong>yumruq Qaraba\u011f\u0131 azad etdi &#8211; T\u0259yin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Adl\u0131q hall\u0131 s\u00f6z <strong>-kimi<\/strong>, <strong>-t\u0259k<\/strong>, <strong>-\u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong> v\u0259 sair qo\u015fmalarla i\u015fl\u0259n\u0259rk\u0259n t\u0259yin, t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rfliyi v\u0259 x\u0259b\u0259r ola bilir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<p>O, soyuqdan donaraq <strong>heyk\u0259l kimi<\/strong> dayanm\u0131\u015fd\u0131 &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki heyk\u0259l kimi ifad\u0259si feili x\u0259b\u0259r\u0259 (dayanm\u0131\u015fd\u0131) aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, B\u00f6y\u00fcy\u0259nd\u0259 <strong>atam kimi <\/strong>vuru\u015faca\u011fam c\u00fcml\u0259sind\u0259ki atam kimi s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 <strong>nec\u0259?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k feili x\u0259b\u0259r\u0259 &#8211; vuru\u015faca\u011fam s\u00f6z\u00fcn\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rfliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u00fcbariz kimi q\u0259hr\u0259manlar\u0131 tarix az-az yeti\u015fdirir &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>M\u00fcbariz kimi<\/strong> ifad\u0259si nec\u0259 sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k q\u0259hr\u0259man s\u00f6z\u00fcn\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn c\u00fcml\u0259nin t\u0259yinidir.<\/p>\n<p>H\u0259r \u015fey Qaraba\u011f \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>Qaraba\u011f<\/strong> s\u00f6z\u00fc x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn qo\u015fmas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>Yiy\u0259lik hal<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u0259n yiy\u0259lik hal\u0131n \u015f\u0259kil\u00e7isini q\u0259bul etmi\u015f s\u00f6z \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra g\u0259l\u0259n m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f s\u00f6zl\u0259 birlikd\u0259 ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin as\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi olur v\u0259 \u0259sas s\u00f6zl\u0259 birlikd\u0259 adl\u0131q hal\u0131n sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k m\u00fcbt\u0259da, x\u0259b\u0259r, t\u0259yin, hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k tamaml\u0131q, z\u0259rflik v\u0259 qrammatik c\u0259h\u0259td\u0259n c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc olmayan xitab rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Qaraba\u011f\u0131n t\u0259bi\u0259ti<\/strong> adam\u0131 heyran edir &#8211; M\u00fcbt\u0259da.<\/li>\n<li>Bizi heyran ed\u0259n <strong>Qaraba\u011f\u0131n t\u0259bi\u0259tidir<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<li><strong>Qaraba\u011f t\u0259bi\u0259ti<\/strong>, m\u0259n s\u0259n\u0259 heyranam &#8211; Xitab.<\/li>\n<li><strong>Qaraba\u011f\u0131n dilb\u0259r gu\u015f\u0259si<\/strong> \u015eu\u015fa Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259rk\u0259zidir -T\u0259yin.<\/li>\n<li>\u018fsl sakinl\u0259ri <strong>Qaraba\u011f torpaqlar\u0131na<\/strong> qay\u0131dacaqlar &#8211; Yer z\u0259rfliyi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>B\u00fct\u00fcn elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 yiy\u0259lik hal\u0131n ayr\u0131l\u0131qda \u0259sas\u0259n c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri olmas\u0131 fikri g\u00f6st\u0259rilir. Lakin yiy\u0259lik hal ayr\u0131l\u0131qda c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri, t\u0259yini, qo\u015fmalarla i\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k tamaml\u0131\u011f\u0131, z\u0259rfliyi, t\u0259yini v\u0259 x\u0259b\u0259ri olur.<\/p>\n<p>N\u00fcmun\u0259:<\/p>\n<ol>\n<li>Kitab <strong>\u018fhm\u0259dindir<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<li><strong>Sizin<\/strong> ev g\u00f6z\u0259ldir &#8211; T\u0259yin.<\/li>\n<li><strong>S\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong> kitab alm\u0131\u015fam &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li><strong>S\u0259nin kimi<\/strong> oxuyaca\u011fam &#8211; Z\u0259rflik.<\/li>\n<li><strong>S\u0259nin kimi<\/strong> \u015fagird yoxdur &#8211; T\u0259yin.<\/li>\n<li>Qarda\u015f\u0131n da <strong>s\u0259nin kimidir<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>N\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, yiy\u0259lik hal x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri (1-ci c\u00fcml\u0259), <strong>hans\u0131?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k t\u0259yini, (2-ci c\u00fcml\u0259), <strong>kim \u00fc\u00e7\u00fcn?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin tamaml\u0131\u011f\u0131 (3-c\u00fc c\u00fcml\u0259), <strong>ne\u00e7\u0259?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k feili x\u0259b\u0259r\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rifliyi (4-c\u00fc c\u00fcml\u0259),yen\u0259 <strong>ne\u00e7\u0259?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k ism\u0259 &#8211; \u015fagird s\u00f6z\u00fcn\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin (5-ci c\u00fcml\u0259), <strong>kimi <\/strong>qo\u015fmas\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Buraya \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, yiy\u0259lik hall\u0131 s\u00f6zd\u0259n sonra g\u0259l\u0259n s\u00f6z m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isiz i\u015fl\u0259n\u0259rs\u0259 (1 T.y. \u2013 2 To), bu zaman m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isi at\u0131lm\u0131\u015f s\u00f6z m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 c\u00fcml\u0259nin m\u00fcbt\u0259das\u0131, x\u0259b\u0259ri, tamaml\u0131\u011f\u0131, qo\u015fmalarla i\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k t\u0259yini, z\u0259rfliyi v\u0259 xitab\u0131 rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir v\u0259 bu zaman as\u0131l\u0131 s\u00f6z, y\u0259ni yiy\u0259lik hall\u0131 s\u00f6z c\u00fcml\u0259nin t\u0259yini olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li>Bizim <strong>m\u0259kt\u0259b<\/strong> k\u0259ndin k\u0259nar\u0131nda yerl\u0259\u015fir &#8211; M\u00fcbt\u0259da.<\/li>\n<li>Yar\u0131\u015fda birinci yeri tutan bizim <strong>m\u0259kt\u0259bdir<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<li>Sizin <strong>m\u0259kt\u0259b \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong> h\u0259diyy\u0259 alm\u0131\u015fam &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>Bizim <strong>m\u0259kt\u0259b<\/strong>, s\u0259n m\u0259kt\u0259bl\u0259rin \u0259n g\u00f6z\u0259lis\u0259n &#8211; Xitab.<\/li>\n<li>Sizin <strong>m\u0259kt\u0259b kimi<\/strong> m\u0259kt\u0259b yoxdur &#8211; T\u0259yin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Qeyd: Qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n yiy\u0259lik halda olan s\u00f6z he\u00e7 vaxt ayr\u0131l\u0131qda i\u015fl\u0259nmir, c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc olmur, yaln\u0131z ikinci n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259sinin as\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Y\u00f6nl\u00fck hal <\/strong><\/p>\n<p>Y\u00f6nl\u00fck hall\u0131 <strong>s\u00f6z -kim\u0259?-n\u0259y\u0259?<\/strong> suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin tamaml\u0131\u011f\u0131, <strong>-haraya?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259rk\u0259n yer z\u0259rfliyi, x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri olur. Bundan \u0259lav\u0259, y\u00f6nl\u00fck hall\u0131 s\u00f6z qo\u015fmalarla i\u015fl\u0259n\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin tamaml\u0131\u011f\u0131, yer v\u0259 zaman z\u0259rfliyi v\u0259 x\u0259b\u0259ri olur.<\/p>\n<p>N\u00fcmun\u0259:<\/p>\n<ol>\n<li>S\u00f6z\u00fcm\u00fc <strong>\u018fhm\u0259d\u0259<\/strong> dedim &#8211; kim\u0259? Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>Fikrimi d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>kitaba<\/strong> baxd\u0131m &#8211; n\u0259y\u0259? Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>S\u0259nub\u0259r <strong>k\u0259nd\u0259<\/strong> qay\u0131td\u0131 &#8211; haraya? Yer z\u0259rfliyi.<\/li>\n<\/ol>\n<p>4.Yolumuz <strong>Qaraba\u011fad\u0131r<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/p>\n<p>Qo\u015fmalar <strong>-kim\u0259?<\/strong> v\u0259 <strong>-n\u0259y\u0259?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n s\u00f6zl\u0259r\u0259 qo\u015fularaq c\u00fcml\u0259nin vasit\u0259li tamaml\u0131\u011f\u0131, <strong>-hara?<\/strong> v\u0259 yaxud <strong>-haraya?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n s\u00f6zl\u0259r\u0259 qo\u015fularaq yer z\u0259rfliyi v\u0259 x\u0259b\u0259r, zaman anlay\u0131\u015f\u0131 ver\u0259n s\u00f6zl\u0259r\u0259 qo\u015fularaq zaman z\u0259rfliyi olurlar.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>M\u00f6vzuya aid<\/strong> suallar t\u0259rtib etdik &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li><strong>Yaz\u0131\u00e7\u0131ya aid<\/strong> m\u0259lumat toplad\u0131q &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>Deyil\u0259nl\u0259r <strong>s\u0259n\u0259 aiddir<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<li>Ma\u015f\u0131n <strong>k\u0259nd\u0259 t\u0259r\u0259f<\/strong> getdi &#8211; Yer z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li><strong>S\u0259h\u0259r\u0259 kimi<\/strong> yol getdik &#8211; Zaman z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li>Yolumuz <strong>da\u011flara t\u0259r\u0259fdir, yaxud da\u011flar t\u0259r\u0259f\u0259dir<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Burada x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ismin y\u00f6nl\u00fck hal\u0131n\u0131n da yiy\u0259lik v\u0259 t\u0259sirlik hallarda oldu\u011fu kimi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlik x\u00fcsusiyy\u0259ti, y\u0259ni qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n formas\u0131 var v\u0259 bu zaman yer z\u0259rfliyi <strong>haraya?<\/strong> deyil, <strong>hara?<\/strong> sual\u0131na cavab verir. Bu hal, x\u00fcsusil\u0259, yer z\u0259rfliyind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha qabar\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>N\u00fcmun\u0259:<\/p>\n<ol>\n<li>U\u015faqlar <strong>bura<\/strong> topla\u015facaqlar (buraya topla\u015facaqlar).<\/li>\n<li>M\u0259nz\u0259r\u0259ni daha ayd\u0131n seyr etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>yuxar\u0131<\/strong> qalxmaq laz\u0131md\u0131r (yuxar\u0131ya qalxmaq).<\/li>\n<li>Biz bir azdan <strong>a\u015fa\u011f\u0131<\/strong> d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yik (a\u015fa\u011f\u0131ya d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yik).<\/li>\n<li>Ora getm\u0259 (oraya getm\u0259) kimi v\u0259 sair c\u00fcml\u0259l\u0259rd\u0259 olan yer z\u0259rfl\u0259ri h\u0259m <strong>hara? <\/strong>h\u0259m d\u0259 <strong>haraya?<\/strong> sual\u0131na cavab verirl\u0259r. Bu hal h\u0259m d\u0259 qo\u015fmalarda i\u015fl\u0259n\u0259n y\u00f6nl\u00fck hall\u0131 s\u00f6zl\u0259r\u0259 aiddir: ma\u015f\u0131n k\u0259nd t\u0259r\u0259f\u0259 getdi c\u00fcml\u0259sind\u0259ki k\u0259nd\u0259 s\u00f6z\u00fcnd\u0259ki y\u00f6nl\u00fck hal \u015f\u0259kil\u00e7isini t\u0259r\u0259f qo\u015fmas\u0131na da art\u0131rmaq olar: ma\u015f\u0131n k\u0259nd t\u0259r\u0259f\u0259 getdi. H\u0259r iki halda y\u00f6nl\u00fck hal \u015f\u0259kil\u00e7ili s\u00f6z h\u0259m <strong>-hara?<\/strong> h\u0259m d\u0259 <strong>-haraya?<\/strong> suallar\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin yer z\u0259rfliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Hara?<\/strong> sual\u0131 h\u0259m adl\u0131q hal\u0131n, h\u0259m d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n y\u00f6nl\u00fck hal\u0131n sual\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131 bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, c\u00fcml\u0259d\u0259 <strong>-hara?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n s\u00f6z adl\u0131q haldad\u0131rsa,o zaman h\u0259min c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri m\u00fctl\u0259q ismi x\u0259b\u0259r olacaqd\u0131r v\u0259 suala <strong>-ya -y\u0259<\/strong> \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rind\u0259n birini art\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn olmayacaqd\u0131r. Qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n y\u00f6nl\u00fck halda olan v\u0259 <strong>-hara?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n s\u00f6z\u00fc is\u0259 \u00e7ox asanl\u0131qla m\u00fc\u0259yy\u0259n y\u00f6nl\u00fck hala \u00e7evirm\u0259k olur v\u0259 bu zaman h\u0259min c\u00fcml\u0259nin x\u0259b\u0259ri m\u00fctl\u0259q feili x\u0259b\u0259r olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>N\u00fcmun\u0259:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Bura<\/strong> do\u011fma \u015eu\u015fad\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Yuxar\u0131<\/strong> daha g\u00f6z\u0259ldir.<\/li>\n<li><strong>A\u015fa\u011f\u0131<\/strong> istidir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu c\u00fcml\u0259l\u0259rd\u0259 <strong>-hara?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n s\u00f6zl\u0259r c\u00fcml\u0259nin m\u00fcbt\u0259das\u0131 olmaqla, adl\u0131q haldad\u0131r v\u0259 h\u0259min c\u00fcml\u0259l\u0259rin x\u0259b\u0259ri ismi x\u0259b\u0259rl\u0259rdir.<\/p>\n<ol>\n<li>Bir az g\u0259zdikd\u0259n sonra biz <strong>a\u015fa\u011f\u0131 <\/strong>d\u00fc\u015fd\u00fck.<\/li>\n<li>Bulaq suyundan i\u00e7m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>a\u015fa\u011f\u0131<\/strong> en\u0259rsiniz.<\/li>\n<li>Qaraba\u011f\u0131n g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>ora<\/strong> getm\u0259lisiniz.<\/li>\n<li>D\u0259st\u0259d\u0259n geri qalanlar yolda\u015flar\u0131na \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ay sahili il\u0259 <strong>\u00fcz\u00fcyuxar\u0131<\/strong> getdil\u0259r &#8211; kimi c\u00fcml\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f \u201ca\u015fa\u011f\u0131\u201d, \u201cora\u201d, \u201c\u00fcz\u00fcyuxar\u0131\u201d s\u00f6zl\u0259ri h\u0259m <strong>hara?<\/strong>, <strong>h\u0259m d\u0259 haraya?<\/strong> suallar\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k, h\u0259r iki halda c\u00fcml\u0259nin yer z\u0259rfliyidir v\u0259 bu zaman h\u0259min s\u00f6zl\u0259ri h\u0259m m\u00fc\u0259yy\u0259n, h\u0259m d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n y\u00f6nl\u00fck halda i\u015fl\u0259tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr v\u0259 fikir verm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, h\u0259min c\u00fcml\u0259l\u0259rin x\u0259b\u0259ri feili x\u0259b\u0259rl\u0259rdir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bel\u0259 n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n ist\u0259nil\u0259n q\u0259d\u0259r g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. Bu n\u00fcmun\u0259l\u0259r dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, y\u00f6nl\u00fck hal\u0131n h\u0259m m\u00fc\u0259yy\u0259n, h\u0259m d\u0259 qeyri- m\u00fc\u0259yy\u0259n formas\u0131 var.<\/p>\n<p><strong>T\u0259sirlik hal<\/strong><\/p>\n<p>\u0130smin t\u0259sirlik hal\u0131 da m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. \u018fvv\u0259lc\u0259 onu qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, ist\u0259r yiy\u0259lik, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 t\u0259sirlik hal\u0131n qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n formas\u0131nda bir \u00fcmumilik, bir qeyri- m\u00fc\u0259yy\u0259nlik var. M\u0259s\u0259l\u0259n: K\u0259nd yollar\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259ki <strong>k\u0259nd<\/strong> s\u00f6z\u00fc bir q\u0259d\u0259r \u00fcmumi, bir q\u0259d\u0259r konkretlikd\u0259n uzaqd\u0131r, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259ndir. Amma k\u0259ndin yollar\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259ki k\u0259nd s\u00f6z\u00fc konkretdir, burada s\u00f6hb\u0259t konkret olaraq bir k\u0259ndd\u0259n gedir. T\u0259sirlik halda da bel\u0259dir. M\u0259s\u0259l\u0259n: Alma yedim &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>alma<\/strong> s\u00f6z\u00fc bir q\u0259d\u0259r \u00fcmumi, bir q\u0259d\u0259r konkretlikd\u0259n, d\u0259qiqlikd\u0259n uzaq olsa da, <strong>alman\u0131 yedim<\/strong>-c\u00fcml\u0259sind\u0259 bir konkretlik var. Y\u0259ni burada s\u00f6hb\u0259t konkret olaraq bir almadan, m\u0259lum olan almadan gedir.<\/p>\n<p>\u0130st\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259n, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik hal c\u00fcml\u0259d\u0259 uy\u011fun olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n vasit\u0259siz tamaml\u0131q rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. M\u0259s\u0259l\u0259n: M\u0259n kitab\u0131 stolun \u00fcst\u00fcn\u0259 qoydum &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>kitab\u0131<\/strong> s\u00f6z\u00fc m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik halda i\u015fl\u0259nibs\u0259, stolun \u00fcst\u00fcn\u0259 kitab qoydum -c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>kitab<\/strong> s\u00f6z\u00fc qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik halda i\u015fl\u0259nib v\u0259 h\u0259r iki halda t\u0259sirlik hall\u0131 s\u00f6z m\u00fc\u0259yy\u0259n v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n vasit\u0259siz tamaml\u0131qd\u0131r.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259sirlik hal\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 yaln\u0131z tamaml\u0131q ola bildiyi g\u00f6st\u0259rilir. Amma t\u0259sirlik hal yeri g\u0259l\u0259nd\u0259 yer v\u0259 zaman z\u0259rfliyi d\u0259 ola bilir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li>Biz <strong>Bak\u0131n\u0131<\/strong> xeyli g\u0259zib-dola\u015fd\u0131q.<\/li>\n<li>U\u015faqlar <strong>Quban\u0131<\/strong> k\u00fc\u00e7\u0259b\u0259k\u00fc\u00e7\u0259 g\u0259zdil\u0259r &#8211; c\u00fcml\u0259l\u0259rind\u0259ki t\u0259sirlik halda olan s\u00f6zl\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259tin icra olundu\u011fu yeri bildirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn yer z\u0259rfliyi kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259lidir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Biz Bak\u0131ya getdik &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>Bak\u0131ya<\/strong> s\u00f6z\u00fc <strong>-haraya? <\/strong>sual\u0131na cavab verm\u0259kl\u0259, biz Bak\u0131da xeyli g\u0259zib-dola\u015fd\u0131q &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>Bak\u0131da<\/strong> s\u00f6z\u00fc h\u0259r\u0259k\u0259tin icra olundu\u011fu yeri bildirdiyi kimi, Biz Bak\u0131n\u0131 xeyli g\u0259zib-dola\u015fd\u0131q -c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>Bak\u0131n\u0131 <\/strong>&#8211; s\u00f6z\u00fc d\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tin icra olundu\u011fu yeri bildirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn yer z\u0259rfliyi olmas\u0131 fikrin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 il\u0259 yana\u015fmaq do\u011fru deyil.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, ismin <strong>hara?<\/strong> sual\u0131 hal \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259rini q\u0259bul ed\u0259rk\u0259n yer z\u0259rfliyi olmas\u0131 fikri t\u0259sirlik hala da aid edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>S\u0259f\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xanlar g\u00fcnd\u00fcz\u00fc istirah\u0259t edib, gec\u0259ni yol getdil\u0259r &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>g\u00fcnd\u00fcz\u00fc <\/strong>v\u0259 <strong>gec\u0259ni <\/strong>s\u00f6zl\u0259ri &#8211;<strong>n\u0259 zaman?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259d\u0259 zaman z\u0259rfliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>H\u0259min g\u00fcn\u00fc<\/strong> m\u0259n Bak\u0131da olmu\u015fam &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259 <strong>g\u00fcn\u00fc <\/strong>s\u00f6z\u00fc t\u0259sirlik halda olmaqla, h\u0259min s\u00f6z\u00fc il\u0259 birlikd\u0259 <strong>n\u0259 zaman?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin zaman z\u0259rfliyidir. Buradan da bel\u0259 bir q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki, ismin t\u0259sirlik hal\u0131 t\u0259kc\u0259 vasit\u0259siz tamaml\u0131q deyil, h\u0259m d\u0259 yer v\u0259 zaman z\u0259rfliyi olur.<\/p>\n<p>Elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259sirlik hal\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 yeri haqq\u0131nda yaz\u0131lark\u0259n g\u00f6st\u0259rilir ki, qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik hall\u0131 s\u00f6z c\u00fcml\u0259d\u0259 yaln\u0131z feili x\u0259b\u0259rin yan\u0131nda g\u0259lir. M\u0259nc\u0259, bu fikr\u0259 d\u0259 bir q\u0259d\u0259r geni\u015f aspektd\u0259n baxmaq laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 ki, \u00e7ox c\u00fcml\u0259l\u0259rimiz var ki, burada qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik hall\u0131 s\u00f6z x\u0259b\u0259rin yan\u0131nda deyil, c\u00fcml\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 ortas\u0131nda g\u0259lir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li>Bir <strong>kitab da<\/strong> qarda\u015f\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn alm\u0131\u015fam.<\/li>\n<li>Bir s\u0259b\u0259t <strong>alma da<\/strong> stola d\u00fczm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259tirmi\u015f\u0259m.<\/li>\n<li>Qarda\u015f\u0131m bir d\u0259st <strong>paltar da<\/strong> evd\u0259 geym\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259tirib.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Birinci c\u00fcml\u0259d\u0259 kitab, ikinci c\u00fcml\u0259d\u0259 alma, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc c\u00fcml\u0259d\u0259 paltar s\u00f6z\u00fc qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik haldad\u0131r v\u0259 bu s\u00f6zl\u0259r x\u0259b\u0259rin yan\u0131nda deyil, c\u00fcml\u0259nin \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 ortas\u0131nda g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bir \u00e7ox elmi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox insan anlay\u0131\u015f\u0131 bildirm\u0259y\u0259n, y\u0259ni <strong>n\u0259?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n s\u00f6zl\u0259rin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik halda i\u015fl\u0259ndiyi bildirilir. Lakin \u00e7ox m\u0259qamlarda <strong>kim?<\/strong> sual\u0131na cavab ver\u0259n, y\u0259ni insan anlay\u0131\u015f\u0131 bildir\u0259n s\u00f6zl\u0259r d\u0259 qeyri- m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik halda i\u015fl\u0259nir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li>F\u0259nni t\u0259dris etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>m\u00fc\u0259llim<\/strong> d\u0259v\u0259t etdik.<\/li>\n<li>M\u0259s\u0259l\u0259ni ara\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>polis<\/strong> \u00e7a\u011f\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r.<\/li>\n<li>Bu sah\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r<\/strong> d\u0259v\u0259t etm\u0259lisiniz.<\/li>\n<li>X\u0259st\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>h\u0259kim<\/strong> g\u0259tirdim.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0130nsan anlay\u0131\u015f\u0131 bildir\u0259n s\u00f6zl\u0259r qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik halda i\u015fl\u0259n\u0259rk\u0259n onlara <strong>n\u0259?<\/strong> sual\u0131n\u0131 verm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur. Amma m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, bel\u0259 s\u00f6zl\u0259r\u0259, y\u0259ni insan anlay\u0131\u015f\u0131 bildir\u0259n v\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259sirlik halda i\u015fl\u0259n\u0259n s\u00f6zl\u0259r\u0259 <strong>n\u0259?<\/strong> sual\u0131 deyil, <strong>kimi?<\/strong> sual\u0131n\u0131 verm\u0259k daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olar.<\/p>\n<p>QEYD: T\u0259sirlik hal qo\u015fmalarda i\u015fl\u0259nmir.<\/p>\n<p><strong>Yerlik hal<\/strong><\/p>\n<p>\u0130smin yerlik hal\u0131 <strong>-da<\/strong>,<strong> -d\u0259<\/strong> \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcz\u0259lir, <strong>-kimd\u0259? -n\u0259d\u0259?<\/strong><\/p>\n<p><strong>-harada?<\/strong> suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab ver\u0259r\u0259k vasit\u0259li tamaml\u0131q, yer z\u0259rfliyi, x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li>Kitab\u0131m \u018fhm\u0259dd\u0259 qal\u0131b &#8211;<strong>kimd\u0259?<\/strong> Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>Bu kitabda \u00e7ox maraql\u0131 fikirl\u0259r var <strong>-n\u0259d\u0259?<\/strong> Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>Az\u0259rbaycanda nadir bitkil\u0259r yeti\u015fir <strong>-harada?<\/strong> Yer z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li>Kitab\u0131m evd\u0259dir <strong>-haradad\u0131r?<\/strong> X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Yerlik hal\u0131n \u00f6z\u0259llikl\u0259rind\u0259n biri odur ki, <strong>-da, -d\u0259<\/strong> \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xsin t\u0259kinin v\u0259 c\u0259minin m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isini q\u0259bul etmi\u015f s\u00f6zl\u0259r\u0259 art\u0131r\u0131lark\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l <strong>-n<\/strong> biti\u015fdirici samitini t\u0259l\u0259b edir. Halbuki qrammatik qaydalara \u0259sas\u0259n, biti\u015fdirici samitl\u0259r, ad\u0259t\u0259n, iki sait aras\u0131nda g\u0259lm\u0259lidirl\u0259r. Amma yerlik v\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri o, bu \u0259v\u0259zlikl\u0259rin\u0259 v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xs m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7ili s\u00f6zl\u0259r\u0259 art\u0131r\u0131lark\u0259n bu qayda pozulur: A\u011fac\u0131n yapra\u011f\u0131nda &#8211; s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259, onda, bunda s\u00f6zl\u0259rind\u0259 yerlik hal \u015f\u0259kil\u00e7isind\u0259n \u0259vv\u0259l <strong>-n<\/strong> biti\u015fdirici samitin g\u0259lm\u0259si \u00f6yr\u0259ndiyimiz \u0259n\u0259n\u0259vi qaydaya uy\u011fun deyil.<\/p>\n<p>Onu da qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu zaman <strong>-n<\/strong> biti\u015fdirici samiti h\u0259m d\u0259 ikinci \u015f\u0259xsin t\u0259kinin m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isi kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u0259 bil\u0259r: \u00dcz\u00fcnd\u0259 g\u00f6z izi var &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>\u00fcz\u00fcnd\u0259<\/strong> s\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259m ikinci, h\u0259m d\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xsin m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isini q\u0259bul etmi\u015f s\u00f6z kimi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k olar.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259nind\u0259 dil\u0259n g\u0259z &#8211; c\u00fcml\u0259sind\u0259ki <strong>v\u0259t\u0259nind\u0259<\/strong> s\u00f6z\u00fc d\u0259 buna misal ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n yerlik hal \u015f\u0259kil\u00e7isi il\u0259 omonimlik t\u0259\u015fkil ed\u0259n <strong>-da,-d\u0259<\/strong> ba\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 v\u0259 <strong>-da, -d\u0259<\/strong> \u0259dat\u0131 qar\u0131\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bunlar\u0131 f\u0259rql\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, <strong>-da, -d\u0259<\/strong> i\u015ftirak ba\u011flay\u0131c\u0131s\u0131, m\u00fctl\u0259q adlar qrupuna daxil olan s\u00f6zl\u0259rd\u0259n sonra <strong>-da, -d\u0259<\/strong> \u0259dat\u0131 is\u0259 feill\u0259rd\u0259n sonra g\u0259l\u0259r\u0259k ayr\u0131 yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>QEYD: Yerlik hal da qo\u015fmalarda i\u015fl\u0259nmir.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal &#8211;<strong>dan, -d\u0259n<\/strong> \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcz\u0259lir v\u0259 <strong>-kimd\u0259n?, n\u0259d\u0259n?<\/strong> v\u0259 <strong>haradan?<\/strong> suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab verir. Yuxar\u0131da deyildiyi kimi, \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal \u015f\u0259kil\u00e7isil\u0259ri o bu \u0259v\u0259zlikl\u0259rind\u0259n v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xs m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isind\u0259n sonra i\u015fl\u0259n\u0259rk\u0259n \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l <strong>-n<\/strong> biti\u015fdirici samitini t\u0259l\u0259b edir. M\u0259s\u0259l\u0259n: Ondan, bundan, atas\u0131ndan, qarda\u015f\u0131ndan v\u0259 s. kimi s\u00f6zl\u0259rd\u0259n sonra bu hal ba\u015f ver\u0259rk\u0259n <strong>-n<\/strong> biti\u015fdirici samiti <strong>\u0131, i, u,\u00fc<\/strong> m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isi il\u0259 birlikd\u0259 ikinci \u015f\u0259xsin t\u0259kinin m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isi il\u0259 omonimlik t\u0259\u015fkil edir:<\/p>\n<p>Evind\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u00fcb &#8211; (\u00f6z evind\u0259n, s\u0259nin evind\u0259n, onun evind\u0259n). Fikrini g\u00f6zl\u0259rind\u0259n oxudum (s\u0259nin g\u00f6zl\u0259rind\u0259n, onun g\u00f6zl\u0259rind\u0259n).<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal \u015f\u0259kil\u00e7ili s\u00f6z ayr\u0131l\u0131qda c\u00fcml\u0259d\u0259 vasit\u0259li tamaml\u0131q, yer v\u0259 zaman z\u0259rfliyi, s\u0259b\u0259b z\u0259rfliyi v\u0259 x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li>\u00c7oxdand\u0131r ki, <strong>qarda\u015f\u0131mdan<\/strong> x\u0259b\u0259rim yoxdur &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li>Bu g\u00fcn s\u0259h\u0259r <strong>k\u0259ndd\u0259n<\/strong> g\u0259lmi\u015f\u0259m &#8211; Yer z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li>Ya\u011f\u0131\u015f <strong>gec\u0259d\u0259n<\/strong> ba\u015flay\u0131b &#8211; Zaman z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li><strong>Oxumaqdan<\/strong> s\u0259sim bat\u0131b &#8211; S\u0259b\u0259b z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li>M\u0259ktub <strong>anamdand\u0131r<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hall\u0131 s\u00f6z qo\u015fmalarla i\u015fl\u0259n\u0259rk\u0259n tamaml\u0131q, zaman z\u0259rfliyi, s\u0259b\u0259b v\u0259 m\u0259qs\u0259d z\u0259rifliyi v\u0259 x\u0259b\u0259r olurlar.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>S\u0259nd\u0259n ba\u015fqa<\/strong> d\u0259rdimi dem\u0259y\u0259 he\u00e7 k\u0259sim yoxdur &#8211; Tamaml\u0131q.<\/li>\n<li><strong>Ya\u011f\u0131\u015fdan sonra<\/strong> g\u00fcn \u00e7\u0131xd\u0131 &#8211; Zaman z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li><strong>D\u00fcn\u0259nd\u0259n b\u0259ri<\/strong> s\u0259ni g\u00f6zl\u0259yir\u0259m &#8211; Zaman z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li><strong>Qarda\u015f\u0131mdan \u00f6tr\u00fc<\/strong> \u00e7ox dar\u0131xm\u0131\u015fam &#8211; S\u0259b\u0259b z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li><strong>Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131 azad etm\u0259kd\u0259n \u00f6tr\u00fc<\/strong> can\u0131mdan ke\u00e7\u0259r\u0259m &#8211; M\u0259qs\u0259d z\u0259rfliyi.<\/li>\n<li>M\u0259nim n\u00f6vb\u0259m <strong>s\u0259nd\u0259n sonrad\u0131r<\/strong> &#8211; X\u0259b\u0259r.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal\u0131n ayr\u0131l\u0131qda c\u00fcml\u0259nin tamaml\u0131\u011f\u0131, yer z\u0259rfliyi, s\u0259b\u0259b z\u0259rfliyi, x\u0259b\u0259r, qo\u015fmalarla i\u015fl\u0259n\u0259rk\u0259n tamaml\u0131q, yer, zaman, s\u0259b\u0259b, m\u0259qs\u0259d z\u0259rfliyi v\u0259 x\u0259b\u0259r olmas\u0131 fikri \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal haqq\u0131nda tam, dol\u011fun v\u0259 \u0259hat\u0259li t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ismin hal \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259ri v\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, adlar qrupuna daxil olan s\u00f6zl\u0259rin hallanmas\u0131 morfologiya b\u00f6lm\u0259sinin geni\u015f qrammatik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 malik olan v\u0259 \u00e7ox istifad\u0259 olunan m\u00f6vzular\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>Dil\u00e7ilik elmini \u00f6yr\u0259n\u0259nl\u0259r hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f s\u00f6zl\u0259rin b\u00fct\u00fcn x\u0131rdal\u0131qlar\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n d\u0259rk ed\u0259r\u0259k qrupla\u015fd\u0131rmaqda, ismin h\u0259r bir hal\u0131n\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolunu v\u0259 dig\u0259r x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini tam t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259kd\u0259 \u00e7\u0259tinlik \u00e7\u0259kirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu yaz\u0131mda ismin h\u0259r bir hal\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn qrammatik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini, c\u00fcml\u0259d\u0259ki rolunu qrupla\u015fd\u0131rma\u011fa, bununla da bu sah\u0259ni \u00f6yr\u0259n\u0259n h\u0259r bir k\u0259s\u0259 daha konkret, daha ayd\u0131n m\u0259lumat verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m.<\/p>\n<p><strong>\u0130ntiqam \u0130smay\u0131lov,<\/strong><strong><br \/>\n<\/strong><strong>Z<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rdab rayonu, M. Rahim ad\u0131na P<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rvanl\u0131 k<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>nd tam orta m<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>kt<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>bin dil-<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>d<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>biyyat m\u00fc<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>llimi\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dil\u00e7ilik elminin \u0259sas b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259n biri qrammatika b\u00f6lm\u0259sidir. Bu b\u00f6lm\u0259nin bir hiss\u0259si olan morfologiya b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00f6yr\u0259nil\u0259n nitq hiss\u0259l\u0259ri leksik m\u0259na ifad\u0259 edib-etm\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259sas v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i nitq hiss\u0259l\u0259ri olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u018fsas nitq hiss\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00f6z daxilind\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: Adlar (isim) qrupu Feil qrupu Adlar qrupuna isim, sif\u0259t, say, \u0259v\u0259zlik, z\u0259rf, ismi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r (birinci, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25631,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29525","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-manset","8":"category-knd"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 - ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 - ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dil\u00e7ilik elminin \u0259sas b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259n biri qrammatika b\u00f6lm\u0259sidir. Bu b\u00f6lm\u0259nin bir hiss\u0259si olan morfologiya b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00f6yr\u0259nil\u0259n nitq hiss\u0259l\u0259ri leksik m\u0259na ifad\u0259 edib-etm\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259sas v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i nitq hiss\u0259l\u0259ri olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u018fsas nitq hiss\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00f6z daxilind\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: Adlar (isim) qrupu Feil qrupu Adlar qrupuna isim, sif\u0259t, say, \u0259v\u0259zlik, z\u0259rf, ismi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r (birinci, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-10T12:04:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-03-10T12:05:34+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 &#8211; ARA\u015eDIRMA\",\"datePublished\":\"2022-03-10T12:04:03+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-10T12:05:34+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\"},\"wordCount\":4553,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"articleSection\":[\"MAN\u015eET\",\"X\u018fB\u018fRL\u018fR\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\",\"name\":\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 - ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-10T12:04:03+00:00\",\"dateModified\":\"2022-03-10T12:05:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"width\":1280,\"height\":960,\"caption\":\"Z\u0259rdab-muellim-\u0130ntiqam \u0130smayilov\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 &#8211; ARA\u015eDIRMA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 - ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 - ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com","og_description":"Dil\u00e7ilik elminin \u0259sas b\u00f6lm\u0259l\u0259rind\u0259n biri qrammatika b\u00f6lm\u0259sidir. Bu b\u00f6lm\u0259nin bir hiss\u0259si olan morfologiya b\u00f6lm\u0259sind\u0259 \u00f6yr\u0259nil\u0259n nitq hiss\u0259l\u0259ri leksik m\u0259na ifad\u0259 edib-etm\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan \u0259sas v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i nitq hiss\u0259l\u0259ri olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrl\u0259r. \u018fsas nitq hiss\u0259l\u0259ri d\u0259 \u00f6z daxilind\u0259 iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr: Adlar (isim) qrupu Feil qrupu Adlar qrupuna isim, sif\u0259t, say, \u0259v\u0259zlik, z\u0259rf, ismi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r (birinci, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2022-03-10T12:04:03+00:00","article_modified_time":"2022-03-10T12:05:34+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":960,"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"23 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 &#8211; ARA\u015eDIRMA","datePublished":"2022-03-10T12:04:03+00:00","dateModified":"2022-03-10T12:05:34+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525"},"wordCount":4553,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","articleSection":["MAN\u015eET","X\u018fB\u018fRL\u018fR"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525","name":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 - ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","datePublished":"2022-03-10T12:04:03+00:00","dateModified":"2022-03-10T12:05:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#primaryimage","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","width":1280,"height":960,"caption":"Z\u0259rdab-muellim-\u0130ntiqam \u0130smayilov"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29525#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ismin qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n hallar\u0131n\u0131n yeni t\u0259snifat\u0131 &#8211; ARA\u015eDIRMA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29525","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29525"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29525\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29527,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29525\/revisions\/29527"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29525"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29525"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29525"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}