{"id":29613,"date":"2022-06-25T15:26:08","date_gmt":"2022-06-25T11:26:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613"},"modified":"2022-06-25T16:29:40","modified_gmt":"2022-06-25T12:29:40","slug":"qeyri-t%c9%99yini-soz-birl%c9%99sm%c9%99l%c9%99ri-v%c9%99-onlarin-cuml%c9%99d%c9%99-rolu-dilcilik-elmimizd%c9%99-yeni-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613","title":{"rendered":"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu &#8211; Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma"},"content":{"rendered":"<p>T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f dil\u00e7ilik elmimiz zaman ke\u00e7dikc\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lsa da, h\u0259l\u0259 d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259qamlar var. Bel\u0259 m\u0259qamlardan biri d\u0259 qeyri-t\u0259yini adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ridir.<br \/>\nBildiyimiz kimi, s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sabit v\u0259 s\u0259rb\u0259st olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Sabit birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r frazeoloji birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, s\u0259rb\u0259st birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r is\u0259 ismi v\u0259 feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rdir.<br \/>\n\u0130smi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 birinci, ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri, feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 is\u0259 feili sif\u0259t, feili ba\u011flama v\u0259 m\u0259sd\u0259r t\u0259rkibl\u0259ri daxildir.<br \/>\nM\u0259lum oldu\u011fu kimi, feili v\u0259 ismi olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri s\u00f6z\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha konkret m\u0259fhumu bildirir, \u0259sas v\u0259 as\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri aras\u0131nda qrammatik ba\u011fl\u0131l\u0131q olur, sintaktik vahid kimi bir suala cavab ver\u0259r\u0259k bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrl\u0259r.<br \/>\nQeyri-t\u0259yini adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri d\u0259 bu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r kimi s\u00f6z\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha konkret m\u0259fhumu bildirm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, \u0259sas v\u0259 as\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259ri olur, sintaktik vahid kimi bir suala cavab ver\u0259r\u0259k bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrl\u0259r.<br \/>\nBirinci n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259fl\u0259ri, ad\u0259t\u0259n, m\u00fcst\u0259qil c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc, ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259fl\u0259ri is\u0259 birlikd\u0259 bir suala cavab ver\u0259r\u0259k bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc olurlar. S\u00f6zs\u00fcz ki, burada bir s\u0131ra istisnalar var.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n: B\u0259z\u0259n birinci n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259fl\u0259ri birlikd\u0259 bir c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc olurlar. Y\u0259ni yeni il, orta \u0259sr, q\u0259dim d\u00f6vr, bu saat, o g\u00fcn, h\u0259r il tipli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r birinci n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri olmas\u0131na baxmayaraq, t\u0259r\u0259fl\u0259ri sintaktik t\u0259hlil zaman\u0131 bir c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrl\u0259r.<br \/>\n\u0130kinci n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri is\u0259 konkret olaraq birinci t\u0259r\u0259fi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259n yiy\u0259lik hal, ikinci t\u0259r\u0259fi is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xsin t\u0259kinin m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isini q\u0259bul edir, aralar\u0131na he\u00e7 bir s\u00f6z v\u0259 \u015f\u0259kil\u00e7i art\u0131rmaq olmur (istisna hallarda lar \u015f\u0259kil\u00e7isi art\u0131rmaq olur: H\u0259mkarlar ittifaqlar\u0131, atalar s\u00f6zl\u0259ri, B\u0259st\u0259karlar \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 s.) sintaktik t\u0259hlil zaman\u0131 bir m\u00fcr\u0259kk\u0259b c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrl\u0259r.<br \/>\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259fl\u0259ri d\u0259 birlikd\u0259 bir c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrs\u0259 d\u0259, b\u0259z\u0259n onlar da bir-birind\u0259n ayr\u0131laraq t\u0259r\u0259fl\u0259rinin h\u0259r biri m\u00fcst\u0259qil c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi t\u0259hlil olunurlar. Bu fikir \u0259sas\u0259n birinci t\u0259r\u0259fi m\u00fc\u0259yy\u0259n yiy\u0259lik, ikinci t\u0259r\u0259fi is\u0259 m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isiz (1Ty-2To) i\u015fl\u0259n\u0259n bizim ev, sizin k\u0259nd kimi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 aiddir. Bu c\u00fcr birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin t\u0259r\u0259fl\u0259ri ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda t\u0259hlil olunur v\u0259 birinci t\u0259r\u0259fi, y\u0259ni m\u00fc\u0259yy\u0259n yiy\u0259lik hall\u0131 s\u00f6z t\u0259yin rolunda, \u0259sas t\u0259r\u0259fi is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<br \/>\nQeyri-t\u0259yini birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r ismi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin bir n\u00f6v\u00fc olmaqla yana\u015f\u0131, konkret, standart bir formaya malik deyill\u0259r. Bu n\u00f6v t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259r\u0259fl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259 m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v qrammatik \u015f\u0259kil\u00e7il\u0259r vasit\u0259sil\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. Y\u0259qin el\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 indiy\u0259 q\u0259d\u0259r dil\u00e7ilik elmind\u0259 bu n\u00f6v s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri geni\u015f ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, t\u0259dqiq olunmam\u0131\u015f, qrupla\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nM\u0259n bu yaz\u0131mda m\u0259hz bu c\u00fcr s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini ara\u015fd\u0131rma\u011fa, qrupla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faca\u011fam.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmalardan m\u0259lum olur ki, bu n\u00f6v birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin t\u0259r\u0259fl\u0259ri aras\u0131nda \u0259laq\u0259ni 4 qrupa b\u00f6lm\u0259k olar:<br \/>\n1. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi y\u00f6nl\u00fck hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f, \u0259sas t\u0259r\u0259fi isiml\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri:<br \/>\nQocaya h\u00f6rm\u0259t, v\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259t, elm\u0259 vur\u011funluq, deputatl\u0131\u011fa namiz\u0259d, v\u0259t\u0259n\u0259 sevgi v\u0259 s.<br \/>\n2. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi yerlik hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f, \u0259sas t\u0259r\u0259fi adl\u0131q hall\u0131 isiml\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri: \u018fld\u0259 silah, ba\u015fda papaq, d\u00f6\u015f\u00fcnd\u0259 orden, \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm, g\u00f6z\u00fcnd\u0259 eyn\u0259k, \u00e7iynind\u0259 paqon, yan\u0131nda u\u015faq, i\u00e7ind\u0259 q\u0259z\u0259b, \u00fcz\u00fcnd\u0259 k\u0259d\u0259r v\u0259 s.<br \/>\n3. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal, \u0259sas t\u0259r\u0259fi sif\u0259t v\u0259 sayla ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri: Da\u011flardan uca, q\u0131zlardan biri, \u015fagirdl\u0259rd\u0259n \u00e7oxu, ba\u015fdan xarab, \u00fczd\u0259n iraq, g\u00f6zd\u0259n uzaq, da\u011fdan a\u011f\u0131r, aydan ar\u0131, sudan duru, da\u015fdan yum\u015faq, \u0259ld\u0259n isti, \u00f6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131 v\u0259 s.<br \/>\n4. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7ili, \u0259sas t\u0259r\u0259fi sif\u0259tl\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri:<br \/>\nBa\u015f\u0131 uca, qan\u0131 qara, papa\u011f\u0131 \u0259yri, g\u00f6zl\u0259ri m\u0259rcan, pipiyi qan, ba\u015f\u0131 papaql\u0131, ba\u015f\u0131 qarl\u0131, \u0259li silahl\u0131, can\u0131 odlu, qula\u011f\u0131 kar, q\u0259lbi q\u0131r\u0131q, yana\u011f\u0131 q\u0131rm\u0131z\u0131, quyru\u011fu k\u0259sik, can\u0131 sulu v\u0259 s.<br \/>\n\u018fslind\u0259 bu c\u00fcr birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri qeyri-t\u0259yini birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r adland\u0131rmaq d\u00fczg\u00fcn deyil. \u00c7\u00fcnki bu c\u00fcr birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 olan as\u0131l\u0131 s\u00f6zl\u0259r dig\u0259r birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r (ismi v\u0259 feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r) kimi \u0259sas s\u00f6z\u00fc m\u00fcxt\u0259lif c\u0259h\u0259td\u0259n izah edir, t\u0259yin edir. Eyni zamanda \u0259sas s\u00f6zl\u0259r as\u0131l\u0131 s\u00f6zl\u0259ri idar\u0259 ed\u0259r\u0259k ismin m\u00fcxt\u0259lif hallar\u0131nda i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olurlar. M\u0259s\u0259l\u0259n: Da\u011fdan a\u011f\u0131r v\u0259 ya da\u015fdan yum\u015faq birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259ki as\u0131l\u0131 s\u00f6zl\u0259rin (da\u011fdan v\u0259 da\u015fdan) ismin \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal\u0131nda i\u015fl\u0259nm\u0259si, yaxud \u0259ld\u0259 silah, \u00fcz\u00fcnd\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259ki as\u0131l\u0131 s\u00f6zl\u0259rin (\u0259ld\u0259 v\u0259 \u00fcz\u00fcnd\u0259) ismin yerlik hal\u0131nda i\u015fl\u0259nm\u0259si idar\u0259 \u0259laq\u0259sinin \u0259lam\u0259ti v\u0259 g\u00f6st\u0259ricisidir.<br \/>\nYaxud qocaya h\u00f6rm\u0259t, v\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rind\u0259ki \u0259sas s\u00f6zl\u0259r (h\u00f6rm\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t) as\u0131l\u0131 s\u00f6zl\u0259rin ismin y\u00f6nl\u00fck hal\u0131nda (qocaya v\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259) i\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bunlar dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin d\u0259 aras\u0131nda dig\u0259r ismi v\u0259 feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi qrammatik v\u0259 sintaktik \u0259laq\u0259l\u0259r var v\u0259 bu tip birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259 as\u0131l\u0131 s\u00f6z \u0259sas s\u00f6z\u00fc m\u00fcxt\u0259lif c\u0259h\u0259td\u0259n izah edir, ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 d\u0259qiql\u0259\u015fdirilir.<br \/>\nQeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin h\u0259r bir n\u00f6v\u00fc m\u00fcxt\u0259lif suallara cavab ver\u0259r\u0259k m\u00fcxt\u0259lif c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc yerind\u0259 i\u015fl\u0259nir:<br \/>\n1. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi ismin y\u00f6nl\u00fck hal \u015f\u0259kil\u00e7isini q\u0259bul etmi\u015f, \u0259sas t\u0259r\u0259fi isiml\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri (d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 nifr\u0259t, qocaya h\u00f6rm\u0259t, v\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 s.) \u0259sas\u0259n -n\u0259? sual\u0131na cavab verirl\u0259r, c\u00fcml\u0259d\u0259 m\u00fcbt\u0259da, hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k tamaml\u0131q, x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\n1) Qocaya h\u00f6rm\u0259t ham\u0131m\u0131z\u0131n borcudur, \u2013 c\u00fcml\u0259sind\u0259 qocaya h\u00f6rm\u0259t ifad\u0259si \u2013n\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k bu c\u00fcml\u0259d\u0259 m\u00fcbt\u0259da rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n2) V\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s hissdir, \u2013 c\u00fcml\u0259sind\u0259 v\u0259t\u0259n\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259t qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si d\u0259 -n\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k m\u00fcbt\u0259da rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n3) Anaya m\u0259h\u0259bb\u0259td\u0259n uca bir hiss ola bilm\u0259z, \u2013 c\u00fcml\u0259sind\u0259ki anaya m\u0259h\u0259bb\u0259t qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u2013n\u0259d\u0259n? sual\u0131na cavab vermi\u015f v\u0259 tamaml\u0131q rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n4) \u018fn m\u00fcq\u0259dd\u0259s hissl\u0259rd\u0259n biri V\u0259t\u0259n\u0259 sevgidir, \u2013 c\u00fcml\u0259sind\u0259ki qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si olan v\u0259t\u0259n\u0259 sevgi ifad\u0259si x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u2013n\u0259dir? sual\u0131na cavab vermi\u015f v\u0259 x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n2. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi yerlik hal \u015f\u0259kil\u00e7isi, \u0259sas t\u0259r\u0259fi isiml\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri \u2013nec\u0259?, -n\u0259 c\u00fcr? suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259nin feill\u0259 ifad\u0259 olunan x\u0259b\u0259rin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas\u0259n t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rfliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\n1) \u018fsg\u0259rl\u0259rimiz \u0259ld\u0259 silah, q\u0259lbl\u0259rind\u0259 v\u0259t\u0259n m\u0259h\u0259bb\u0259ti c\u0259sar\u0259tl\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r,-c\u00fcml\u0259sini t\u0259hlil ed\u0259rk\u0259n \u0259ld\u0259 silah birl\u0259\u015fm\u0259sinin qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si oldu\u011fu v\u0259 sintaktik t\u0259hlil zaman\u0131 \u2013nec\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k dayanm\u0131\u015fd\u0131r feilin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rfliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259si ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<br \/>\n2) M\u00fcharib\u0259 veteranlar\u0131 \u00fczl\u0259rind\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm, q\u0259lbl\u0259rind\u0259 q\u00fcrur, d\u00f6\u015fl\u0259rind\u0259 orden izdiham\u0131n \u00f6n\u00fcnd\u0259 v\u00fcqarla add\u0131mlay\u0131rd\u0131lar,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 \u00fczl\u0259rind\u0259 t\u0259b\u0259ss\u00fcm, q\u0259lbl\u0259rind\u0259 q\u00fcrur, d\u00f6\u015fl\u0259rind\u0259 orden birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri d\u0259 qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ridir v\u0259 add\u0131mlay\u0131rd\u0131lar feilin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u2013nec\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k h\u0259r\u0259k\u0259tin t\u0259rzini bildirirl\u0259r v\u0259 c\u00fcml\u0259d\u0259 t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rifliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fl\u0259r.<br \/>\n3) O, \u00fcz\u00fcnd\u0259 k\u0259d\u0259r, g\u00f6zl\u0259rind\u0259 q\u0259m k\u0259d\u0259rli halda dayanm\u0131\u015fd\u0131r,-c\u00fcml\u0259sind\u0259ki \u00fcz\u00fcnd\u0259 k\u0259d\u0259r, g\u00f6zl\u0259rind\u0259 q\u0259m birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri d\u0259 qeyri-t\u0259yini birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rdir v\u0259 bu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r dayanm\u0131\u015fd\u0131r feilin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn \u2013nec\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k t\u0259rzi-h\u0259r\u0259k\u0259t z\u0259rifliyi rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fl\u0259r.<br \/>\n3. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi ismin \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal \u015f\u0259kil\u00e7isini q\u0259bul etmi\u015f, \u0259sas t\u0259r\u0259fi sif\u0259t v\u0259 sayla ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin bir qrupu, daha d\u0259qiq des\u0259k, \u0259sas t\u0259r\u0259fi sayla ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri \u2013kim?, -n\u0259?, -hara? suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab ver\u0259r\u0259k c\u00fcml\u0259d\u0259 m\u00fcbt\u0259da, hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k tamaml\u0131q v\u0259 z\u0259rflik, x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\n1) \u015eagirdl\u0259rd\u0259n \u00e7oxu d\u0259rs\u0259 g\u0259lm\u0259mi\u015fdi,-c\u00fcml\u0259sind\u0259ki \u015fagirdl\u0259rd\u0259n \u00e7oxu birl\u0259\u015fm\u0259si \u2013kim? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k m\u00fcbt\u0259da;<br \/>\n2) \u015eagirdl\u0259rd\u0259n \u00e7oxuna m\u00fckafat verildi,-c\u00fcml\u0259sind\u0259ki qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si \u2013 kim\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k tamaml\u0131q;<\/p>\n<p>3) Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, Qa\u00e7aq N\u0259bi H\u0259c\u0259rl\u0259 birlikd\u0259 bu da\u011flardan birind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r, \u2013 c\u00fcml\u0259sind\u0259 da\u011flardan biri qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si yerlik hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k \u2013 harada? sual\u0131na cavab vermi\u015f v\u0259 yer z\u0259rfliyi;<\/p>\n<p>4) M\u00fckafat alan q\u0131zlardan biridir,-c\u00fcml\u0259sind\u0259ki qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\nAs\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi \u00e7\u0131x\u0131\u015fl\u0131q hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f isim v\u0259 isiml\u0259\u015fmi\u015f s\u00f6zl\u0259rl\u0259, \u0259sas t\u0259r\u0259fi sif\u0259tl\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri is\u0259 -nec\u0259?, -n\u0259 c\u00fcr?, -hans\u0131? suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab ver\u0259r\u0259k \u0259sas\u0259n t\u0259yin v\u0259zif\u0259sind\u0259, isiml\u0259\u015fib hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k tamaml\u0131q, x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\n1) Ke\u00e7mi\u015fd\u0259 da\u011fdan a\u011f\u0131r ki\u015fil\u0259r var idi,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 da\u011fdan a\u011f\u0131r birl\u0259\u015fm\u0259si \u2013nec\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k ki\u015fil\u0259r ismin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n2) \u00dczd\u0259n iraq qon\u015fular\u0131m\u0131z tez-tez s\u0259rh\u0259dd\u0259 at\u0259\u015fk\u0259si pozurlar,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00fczd\u0259niraq qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si qon\u015fular\u0131m\u0131z ismin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n3) \u00d6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131lar\u0131 insanlar sevmirl\u0259r,-c\u00fcml\u0259sind\u0259ki \u00f6z\u00fcnd\u0259n raz\u0131lar\u0131 ifad\u0259si qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259sidir v\u0259 isiml\u0259\u015f\u0259r\u0259k hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul etmi\u015f, tamaml\u0131q rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fdir.<br \/>\n4) M\u0259n bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 aydan ar\u0131, sudan duruyam,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 d\u0259 aydan ar\u0131 v\u0259 sudan duru birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ridir v\u0259 c\u00fcml\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015fl\u0259r.<br \/>\n4. As\u0131l\u0131 t\u0259r\u0259fi m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7ili, \u0259sas t\u0259r\u0259fi sif\u0259tl\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri -nec\u0259?, -n\u0259 c\u00fcr?, -hans\u0131? suallar\u0131ndan birin\u0259 cavab verir, \u0259sas\u0259n ism\u0259 aid olur v\u0259 c\u00fcml\u0259d\u0259 t\u0259yin rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Bu tip s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri hal \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k tamaml\u0131q, x\u0259b\u0259rlik \u015f\u0259kil\u00e7isi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k x\u0259b\u0259r rolunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n:<br \/>\n1) Ba\u015f\u0131 qarl\u0131 da\u011flar h\u0259sr\u0259tl\u0259 \u00f6z sakinl\u0259rini g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 ba\u015f\u0131 qarl\u0131 qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si \u2013hans\u0131? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k da\u011flar ismin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin rolunda;<br \/>\n2) Q\u0259lbi q\u0131r\u0131q insanlarla h\u0259ssas davranmaq laz\u0131md\u0131r,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 d\u0259 qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si \u2013nec\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k insanlar ismin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin rolunda;<br \/>\n3) \u018fli silahl\u0131 \u0259sg\u0259rl\u0259r h\u0259y\u0259t\u0259 daxil oldular,-c\u00fcml\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259li silahl\u0131 ifad\u0259si qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259sidir v\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259r ismin\u0259 aid oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259yin rolunda;<br \/>\n4) Qula\u011f\u0131 karlara ma\u015f\u0131n s\u00fcrm\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilmir,-c\u00fcml\u0259sind\u0259ki qula\u011f\u0131 kar ifad\u0259si isiml\u0259\u015f\u0259r\u0259k \u2013kim\u0259? sual\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k tamaml\u0131q;<br \/>\n5) Bel\u0259 danadan qurbanl\u0131q olmaz, \u00e7\u00fcnki quyru\u011fu k\u0259sikdir,-c\u00fcml\u0259sinin d\u0259 x\u0259b\u0259ri qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 ifad\u0259 olunmu\u015fdur.<br \/>\nDilimizd\u0259 birinci t\u0259r\u0259fi m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7ili, ikinci t\u0259r\u0259fi sif\u0259t olan v\u0259 biti\u015fik yaz\u0131lan m\u00fcr\u0259kk\u0259b sif\u0259tl\u0259r \u00e7oxdur. Bu tip qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini, y\u0259ni birinci t\u0259r\u0259fi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015f\u0259xsin t\u0259kinin m\u0259nsubiyy\u0259t \u015f\u0259kil\u00e7isi il\u0259, ikinci t\u0259r\u0259fi is\u0259 sif\u0259tl\u0259 ifad\u0259 olunan qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini istisnas\u0131z olaraq biti\u015fik yaz\u0131lan m\u00fcr\u0259kk\u0259b sif\u0259t kimi g\u00f6t\u00fcrm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<br \/>\nDig\u0259r qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rini is\u0259 yuxar\u0131da g\u00f6st\u0259rildiyi kimi, ayr\u0131 yazaraq m\u00fcr\u0259kk\u0259b c\u00fcml\u0259 \u00fczv\u00fc kimi g\u00f6t\u00fcrm\u0259k daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur.<\/p>\n<p>Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri forma v\u0259 m\u0259zmunca qeyri-h\u0259mcins t\u0259yinl\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259yir. Lakin bu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r aras\u0131nda bir s\u0131ra f\u0259rqli x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r vard\u0131r. Bu bar\u0259d\u0259 n\u00f6vb\u0259ti yaz\u0131da.<\/p>\n<p><strong>\u0130ntiqam \u0130smay\u0131lov,<br \/>\nZ\u0259rdab rayonu, M. Rahim ad\u0131na P\u0259rvanl\u0131 k\u0259nd tam orta m\u0259kt\u0259bin m\u00fc\u0259llimi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f dil\u00e7ilik elmimiz zaman ke\u00e7dikc\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lsa da, h\u0259l\u0259 d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259qamlar var. Bel\u0259 m\u0259qamlardan biri d\u0259 qeyri-t\u0259yini adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ridir. Bildiyimiz kimi, s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sabit v\u0259 s\u0259rb\u0259st olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Sabit birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r frazeoloji birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, s\u0259rb\u0259st birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r is\u0259 ismi v\u0259 feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rdir. \u0130smi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 birinci, ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25631,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29613","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-manset","8":"category-knd"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu - Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu - Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f dil\u00e7ilik elmimiz zaman ke\u00e7dikc\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lsa da, h\u0259l\u0259 d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259qamlar var. Bel\u0259 m\u0259qamlardan biri d\u0259 qeyri-t\u0259yini adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ridir. Bildiyimiz kimi, s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sabit v\u0259 s\u0259rb\u0259st olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Sabit birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r frazeoloji birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, s\u0259rb\u0259st birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r is\u0259 ismi v\u0259 feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rdir. \u0130smi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 birinci, ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-06-25T11:26:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-06-25T12:29:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"960\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu &#8211; Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma\",\"datePublished\":\"2022-06-25T11:26:08+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-25T12:29:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\"},\"wordCount\":3005,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"articleSection\":[\"MAN\u015eET\",\"X\u018fB\u018fRL\u018fR\"],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\",\"name\":\"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu - Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"datePublished\":\"2022-06-25T11:26:08+00:00\",\"dateModified\":\"2022-06-25T12:29:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg\",\"width\":1280,\"height\":960,\"caption\":\"Z\u0259rdab-muellim-\u0130ntiqam \u0130smayilov\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu &#8211; Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu - Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu - Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma - Z\u0259rdab.com","og_description":"T\u0259m\u0259li Mahmud Ka\u015f\u011fari t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f dil\u00e7ilik elmimiz zaman ke\u00e7dikc\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lsa da, h\u0259l\u0259 d\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, a\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f m\u0259qamlar var. Bel\u0259 m\u0259qamlardan biri d\u0259 qeyri-t\u0259yini adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ridir. Bildiyimiz kimi, s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri sabit v\u0259 s\u0259rb\u0259st olmaqla iki yer\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Sabit birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r frazeoloji birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, s\u0259rb\u0259st birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r is\u0259 ismi v\u0259 feili birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rdir. \u0130smi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 birinci, ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc n\u00f6v t\u0259yini [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2022-06-25T11:26:08+00:00","article_modified_time":"2022-06-25T12:29:40+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":960,"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu &#8211; Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma","datePublished":"2022-06-25T11:26:08+00:00","dateModified":"2022-06-25T12:29:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613"},"wordCount":3005,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","articleSection":["MAN\u015eET","X\u018fB\u018fRL\u018fR"],"inLanguage":"az"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613","name":"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu - Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","datePublished":"2022-06-25T11:26:08+00:00","dateModified":"2022-06-25T12:29:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#primaryimage","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/muellim-mekteb.jpg","width":1280,"height":960,"caption":"Z\u0259rdab-muellim-\u0130ntiqam \u0130smayilov"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=29613#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Qeyri-t\u0259yini s\u00f6z birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n c\u00fcml\u0259d\u0259 rolu &#8211; Dil\u00e7ilik elmimizd\u0259 yeni ara\u015fd\u0131rma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29613","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29613"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29613\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29614,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29613\/revisions\/29614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/25631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29613"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29613"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29613"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}