{"id":4752,"date":"2012-09-20T15:51:26","date_gmt":"2012-09-20T10:51:26","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752"},"modified":"2012-09-20T15:52:48","modified_gmt":"2012-09-20T10:52:48","slug":"z%c9%99rdabi-ail%c9%99sinin-faci%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752","title":{"rendered":"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_4753\" aria-describedby=\"caption-attachment-4753\" style=\"width: 199px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-4753\" title=\"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m v\u0259 q\u0131z\u0131 P\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 (yanvar 1877)\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\" alt=\"\" width=\"199\" height=\"273\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-4753\" class=\"wp-caption-text\"><strong>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m v\u0259 q\u0131z\u0131 P\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 (yanvar 1877)<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u0259r d\u0259f\u0259 klassikl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 20-ci y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaratm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli elm, maarif, m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rimizin taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlayark\u0259n m\u0259ni bir sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. G\u00f6r\u0259s\u0259n biz niy\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259, ziyal\u0131lar\u0131m\u0131za, mill\u0259t, xalq yolunda h\u0259r \u015feyini f\u0259da ed\u0259n insanlara qar\u015f\u0131 bu q\u0259d\u0259r amans\u0131z olmu\u015fuq? Ax\u0131 yet\u0259rinc\u0259 bizi \u0259zibl\u0259r, qurban veribl\u0259r, t\u0259hqir edibl\u0259r&#8230; B\u0259y\u0259m bunlar laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz-\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 q\u0259nim k\u0259silmi\u015fik?!<br \/>\nBir ne\u00e7\u0259 ay bundan \u0259vv\u0259l dahi Mirz\u0259 C\u0259lilin ail\u0259si haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn AMEA-n\u0131n M.F\u00fczuli ad\u0131na \u018flyazmalar \u0130nstitutunun fondunda ara\u015fd\u0131rma aparark\u0259n, Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n, m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin korifeyl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda \u00f6n c\u0259rg\u0259d\u0259 duran maarifp\u0259rv\u0259r alim, m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoyan H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ail\u0259si haqq\u0131nda da maraql\u0131 v\u0259 olduqca da \u00fcz\u00fcc\u00fc faktlarla da rastla\u015fd\u0131m. B\u0259lli oldu ki, H\u0259s\u0259n b\u0259y \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dni \u00e7\u0131xaranda rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, t\u0259qibl\u0259r, t\u0259hqirl\u0259r, s\u00fcrg\u00fcnl\u0259r \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra da ail\u0259sinin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u201cpay\u0131na\u201d d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>&#8230;1907-ci il 28 noyabr. Tutqun, soyuq bir pay\u0131z g\u00fcn\u00fc. \u0130c\u0259ri\u015f\u0259h\u0259rin Qo\u015faqala divarlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda balaca, cad\u0259 bir evd\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. El\u0259 Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t d\u0259 d\u0259yi\u015fdi. Laqeyidlik, bigan\u0259lik, o\u011flu Midh\u0259tin 37-nin qurban\u0131 olmas\u0131, q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m\u0131n v\u0259 o\u011flu S\u0259ff\u0259tin q\u00fcrb\u0259td\u0259, V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259ti il\u0259 \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 qovu\u015fmas\u0131, ki\u00e7ik q\u0131z\u0131 Q\u0259rib Sultan\u0131n ruhi-x\u0259st\u0259 ad\u0131 il\u0259 t\u0259hqir edilib qap\u0131lardan qovulmas\u0131, H\u0259s\u0259n b\u0259yin m\u0259zar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si v\u0259 daha n\u0259l\u0259r, n\u0259l\u0259r&#8230;<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabiy\u0259 olan bigan\u0259lik haqq\u0131nda h\u0259l\u0259 o vaxt d\u00f6vr\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f jurnalisti, publisisti Ceyhun Hac\u0131b\u0259yli \u201cKaspi\u201d q\u0259zetinin 1912-ci il tarixli 269-cu say\u0131nda t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cm\u0259n bu m\u0259qal\u0259md\u0259 m\u0259rhum H\u0259s\u0259n b\u0259yin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131na aid keyfiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fmayaca\u011fam; m\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259tinin bu insan\u0131n xatir\u0259sin\u0259 v\u0259 ondan sonra qalan ail\u0259sin\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbdo\u011furan m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n d\u0259 dan\u0131\u015fmayaca\u011fam. H\u0259s\u0259n b\u0259yin xatir\u0259sini adi q\u0259bir da\u015f\u0131 il\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k fikrini d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259krarlayan ziyal\u0131lar\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n soru\u015fmayaca\u011fam ki, b\u0259s fikirl\u0259riniz\u0259, ideyalar\u0131n\u0131za n\u0259 oldu, niy\u0259 onlar s\u00f6nd\u00fc?\u201d<\/p>\n<p>Bu sualla m\u00fcraci\u0259t ed\u0259n m\u00fc\u0259llif iki il sonra y\u0259ni 1914-c\u00fc ild\u0259 he\u00e7 n\u0259yin d\u0259yi\u015fm\u0259diyind\u0259n t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259n\u0259r\u0259k \u201cKaspi\u201dnin 267-ci say\u0131nda \u201cYeddi il\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cdig\u0259r xalqlar ona xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n \u00f6vladlar\u0131n\u0131n xatir\u0259sini \u0259ziz tutur, ona abid\u0259 qoyur, ad\u0131n\u0131 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirir, ail\u0259sin\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Biz n\u0259inki H\u0259s\u0259n b\u0259y\u0259 abid\u0259 ucaltmaq, he\u00e7 adi q\u0259bir\u00fcst\u00fc da\u015f qoymaq \u00fc\u00e7\u00fcn onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259dik, biz n\u0259inki H\u0259s\u0259n b\u0259yin ad\u0131n\u0131 v\u0259 xatir\u0259sini \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirm\u0259k, h\u0259tta onun tamamil\u0259 unudulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fd\u0131q, n\u0259inki onun ail\u0259sin\u0259 qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259dik, \u0259ksin\u0259 el\u0259 bil ona \u0259lav\u0259 d\u0259rd, k\u0259d\u0259r g\u0259tirm\u0259k prinsipi il\u0259 b\u0259hs\u0259 girdik. M\u0259n bizim \u015f\u0259h\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcidar\u0259sini, onun \u00dc\u00e7ili\u015f Komissiyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturam\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/z\u0259rdabi34-350x222.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-4754\" title=\"Z\u0259rdabi\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/z\u0259rdabi34-350x222.jpg\" alt=\"\" width=\"304\" height=\"197\" \/><\/a>C. Hac\u0131b\u0259yli bunlar\u0131 yazanda h\u0259l\u0259 dem\u0259k olar ki, Z\u0259rdabi ail\u0259si o q\u0259d\u0259r d\u0259 \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rini ya\u015fam\u0131rd\u0131. (Ail\u0259nin qara g\u00fcnl\u0259ri \u0259sas\u0259n 1920-ci ilin ax\u0131rlar\u0131ndan sonra ba\u015flay\u0131r). Bu zaman H\u0259nif\u0259 xan\u0131m \u015f\u0259h\u0259r d\u00f6vl\u0259t birinci rus-tatar (Rus-Az\u0259rbaycan) q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 i\u015fl\u0259yirdi.(H\u0259nif\u0259 xan\u0131m 1909-1919-cu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bu m\u0259kt\u0259bin m\u00fcdiri olmu\u015fdur). Ail\u0259nin b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovla ail\u0259 quraraq, Bak\u0131da m\u0259hk\u0259m\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi i\u015fl\u0259yirdi. (P\u0259ri xan\u0131m 1889-cu ild\u0259 Peterburq Universitetinin h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015fdi. N\u00f6vb\u0259ti sayda P\u0259ri xan\u0131m haqq\u0131nda geni\u015f, \u00e7ox maraql\u0131 m\u0259qal\u0259 oxucular\u0131n ixtiyar\u0131na ver\u0259c\u0259yik). Ki\u00e7ik q\u0131z\u0131 Q\u0259ribsoltan xan\u0131m da anas\u0131 kimi rus-tatar m\u0259kt\u0259bind\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful idi. Ail\u0259nin h\u0259r iki o\u011flu Midh\u0259d v\u0259 S\u0259ff\u0259t Bak\u0131 real gimnaziyas\u0131n\u0131 qurtarm\u0131\u015flar. Midh\u0259b 1915-1925-ci ill\u0259rd\u0259 Qazanda ya\u015fam\u0131\u015f, S\u0259ff\u0259t is\u0259 1915-1917-ci ill\u0259rd\u0259 Riqa Politexnik \u0130nstitutunda t\u0259hsil alm\u0131\u015f, Rusiyada inqilab ba\u015f verdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsili yar\u0131m\u00e7\u0131q qalm\u0131\u015f, T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 getmi\u015fdir.<br \/>\nO\u011flunun t\u0259hsilinin yar\u0131m\u00e7\u0131q qalmas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131 \u00e7ox narahat edirdi. Nec\u0259 olursa-olsun S\u0259ff\u0259tin xaricd\u0259 t\u0259hsilini davam etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 1919-cu ild\u0259 Maarif Nazirliyin\u0259 \u0259riz\u0259 il\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir:<br \/>\n\u201cM\u0259nim o\u011flum S\u0259ff\u0259t b\u0259y M\u0259likzad\u0259 Z\u0259rdabi Riqa Politexnik \u0130nstitutunun d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kurs t\u0259l\u0259b\u0259sidir. Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq, o, t\u0259hsilini davam etdir\u0259 bilmir. Siz, \u018flah\u0259zr\u0259t C\u0259nablar\u0131, 100 n\u0259f\u0259r g\u0259ncin ali t\u0259hsil almaq \u00fc\u00e7\u00fcn xaric\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259yinizi b\u0259yan ed\u0259r\u0259k bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259yi bildirmi\u015fsiniz. Ali t\u0259hsilini ba\u015fa vurmaq arzusunda olan o\u011flum S\u0259ff\u0259t b\u0259y hal-haz\u0131rda Konstantinopolda Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirliyind\u0259 xidm\u0259ti i\u015fd\u0259dir. T\u0259biidir ki, o, tezlikl\u0259 Siz\u0259 yaz\u0131l\u0131 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k imkan\u0131ndan m\u0259hrumdur. Ona g\u00f6r\u0259, o\u011flumun \u0259v\u0259zin\u0259 m\u0259n, onun anas\u0131 Sizd\u0259n xahi\u015f edir\u0259m ki, S\u0259ff\u0259t b\u0259yi d\u0259 xaric\u0259 ali t\u0259hsil alma\u011fa g\u00f6nd\u0259r\u0259siniz. M\u0259n m\u00f6hk\u0259m \u0259min\u0259m ki, xahi\u015fimi yerin\u0259 yetir\u0259c\u0259ksiniz. Bunu da n\u0259z\u0259riniz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram ki, 4-c\u00fc kurs t\u0259l\u0259b\u0259si olmu\u015f o\u011flum yax\u015f\u0131-yax\u015f\u0131 qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 oxumu\u015f v\u0259 d\u0259rs ald\u0131\u011f\u0131 professorlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcsb\u0259t r\u0259y alm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259n buna da b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131mla \u0259min\u0259m ki, o\u011flum da atas\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y M\u0259likzad\u0259 kimi, ali t\u0259hsil ald\u0131qdan sonra b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu Az\u0259rbaycana l\u0259yaq\u0259tl\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir.<br \/>\nH\u0259nif\u0259 xan\u0131m M\u0259likzad\u0259 Z\u0259rdabi.<br \/>\n16 avqust 1919-cu il, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri&#8221;.<br \/>\nArxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan b\u0259lli olur ki, S\u0259ff\u0259t b\u0259yi Az\u0259rbaycan Parlamentinin s\u0259dri \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov Paris S\u00fclh konfrans\u0131na ged\u0259c\u0259k Az\u0259rbaycan n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin t\u0259rkibin\u0259 katib kimi daxil etmi\u015fdir. Lakin 1919-cu il mart\u0131n 9-da \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun F\u0259t\u0259li xan Xoyskiy\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktubdan b\u0259lli olur ki, S\u0259ff\u0259t b\u0259y Paris\u0259 yola d\u00fc\u015fm\u0259mi\u015f, \u0130stanbulda konsulluqda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nS\u0259ff\u0259t b\u0259y \u0130stanbuldan Bak\u0131ya qay\u0131danda art\u0131q Az\u0259rbaycan bol\u015fevikl\u0259rin hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda idi. Yenid\u0259n xaricd\u0259 t\u0259hsil almaq arzusu il\u0259 S\u0259ff\u0259t b\u0259y 1921-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 7-d\u0259 Az\u0259rbaycan SSR Maarif komissar\u0131 Dada\u015f B\u00fcnyadzad\u0259y\u0259 m\u0259ktubla m\u00fcraci\u0259t edir:<br \/>\n<em>&#8220;Xalq Maarif Komissar\u0131na Arxitektura t\u0259l\u0259b\u0259si S\u0259fa\u0259t H\u0259s\u0259n o\u011flu M\u0259likovdan<br \/>\n<strong>\u018friz\u0259<\/strong><br \/>\nD\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kursun t\u0259l\u0259b\u0259-arxitektoru olan m\u0259nim inqilab n\u0259tic\u0259sind\u0259 t\u0259hsilimi qurtarmaq imkan\u0131m olmad\u0131. M\u0259n t\u0259l\u0259b\u0259 olark\u0259n, politexnikum \u00f6z\u00fcn\u00fcn istedadl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi m\u0259ni t\u0259hsilimi ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Almaniyaya g\u00f6nd\u0259rm\u0259k ist\u0259yirdi. Lakin 1917-ci ilin fevral inqilab\u0131 n\u0259inki m\u0259nim xarici s\u0259f\u0259rim\u0259 \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 t\u0259hsilimi ba\u015fa vurma\u011fa mane oldu.<br \/>\n\u0130ndi texniki m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 nec\u0259 b\u00f6y\u00fck ehtiyac yarand\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycan Sovet h\u00f6kum\u0259tinin t\u0259cr\u00fcb\u0259sind\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259 ezam etm\u0259k hallar\u0131n\u0131n oldu\u011funu bil\u0259r\u0259k, sizin k\u00f6m\u0259yiniz\u0259 arxalanaraq xahi\u015f edir\u0259m ki, m\u0259ni Almaniyaya ezam ed\u0259siniz. T\u0259hsilimi tamamlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n\u0259 ilyar\u0131m \u2013 iki il vaxt kifay\u0259tdir. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra m\u0259n haz\u0131rl\u0131ql\u0131 arxitektor-m\u00fct\u0259x\u0259ssis kimi geri qay\u0131daca\u011fam.<br \/>\nM\u0259ktubuma Bak\u0131 \u015e\u0259h\u0259r \u0130dar\u0259si yan\u0131nda m\u0259kt\u0259b komissiyas\u0131n\u0131n 2 aprel 1915-ci il tarixli protokolunun sur\u0259tini \u0259lav\u0259 edir\u0259m.<br \/>\n<strong>7 fevral 1921-ci il, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri<\/strong>&#8220;.<\/em><br \/>\nS\u0259ff\u0259t M\u0259likovun m\u0259ktubu Az\u0259rbaycan SSR Xalq Maarif Komissarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 1921-ci il 1 mart tarixli iclas\u0131nda m\u00fczakir\u0259 olunaraq q\u0259rar \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r. \u0130clas\u0131n q\u0259rar\u0131nda oxuyuruq: &#8220;T\u0259l\u0259b\u0259 M\u0259likovun 4-c\u00fc kursun dinl\u0259yicisi oldu\u011funu, t\u0259hsilini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131qdan sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, t\u0259hsilini davam etdirm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 xaric\u0259 ezam olunsun&#8221;.<br \/>\nQ\u0259rar\u0131 Dada\u015f B\u00fcnyadzad\u0259 imzalam\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nUzun \u2013uzad\u0131 yaz\u0131\u015fmalardan sonra bol\u015fevik h\u00f6kum\u0259ti onu xaric\u0259 oxuma\u011fa g\u00f6nd\u0259rir. Lakin, bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 onun t\u0259qa\u00fcd\u00fcn\u00fc k\u0259sir. Maddi imkan\u0131 olmayan H\u0259nif\u0259 xan\u0131m d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 h\u00f6kum\u0259t dair\u0259l\u0259rin\u0259 yaz\u0131l\u0131 v\u0259 \u015fifahi m\u00fcraci\u0259t edir. \u00c7ox get-g\u0259ld\u0259n sonra n\u0259hay\u0259t Az\u0259rbaycan Xalq Komissarlar\u0131 Soveti t\u0259qa\u00fcd\u00fc b\u0259rpa edir.<br \/>\nS\u0259ff\u0259t b\u0259y t\u0259hsilini ba\u015fa vuraraq, m\u00fch\u0259ndis-arxitektor diplomunu al\u0131r ancaq v\u0259t\u0259n\u0259 qay\u0131tm\u0131r. \u00c7\u00fcnki, qarda\u015f\u0131 Midh\u0259tin ac\u0131nacaql\u0131 taleyi onu da g\u00f6zl\u0259yirdi. V\u0259 unutmaq olmaz ki, o, c\u00fcmhuriyy\u0259tin liderl\u0259rind\u0259n biri olan \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun qohumudur. (O, bol\u015fevikl\u0259rin c\u00fcmhuriyy\u0259t liderl\u0259rinin qohumlar\u0131na m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n x\u0259b\u0259rdar idi). Birba\u015fa gedir bac\u0131s\u0131gil\u0259-Paris\u0259, oradan da T\u00fcrkiy\u0259y\u0259. Uzun ill\u0259r orada ya\u015fay\u0131r v\u0259 i\u015fl\u0259yir. Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 1970-ci ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259r ed\u0259n Z\u0259rdabi\u015f\u00fcnas, alim professor Ziy\u0259ddin G\u00f6y\u00fc\u015fov S\u0259ff\u0259t b\u0259yl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. G\u00f6r\u00fc\u015f zaman\u0131 S\u0259ff\u0259t b\u0259y bildirmi\u015fdir ki, bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 he\u00e7 olmasa birc\u0259 d\u0259f\u0259 d\u0259 olsa do\u011fma v\u0259t\u0259nini g\u00f6rm\u0259k arzusu il\u0259 ya\u015fay\u0131b v\u0259 bu ona qism\u0259t olmam\u0131\u015f, 1986-c\u0131 ild\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir.<br \/>\nS\u0259ff\u0259t b\u0259yd\u0259n f\u0259rqli olaraq Midh\u0259t v\u0259t\u0259nind\u0259 ya\u015fasa da qism\u0259tin\u0259 qara g\u00fcnl\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130lk t\u0259hsilini Bak\u0131 real m\u0259kt\u0259bind\u0259 alan Midh\u0259t b\u0259y sonra Almaniyada (K\u00f6ln) B\u00f6y\u00fck Hersoq Politexnik Texnikumunda elektrik m\u00fch\u0259ndisi ixtisas\u0131na yiy\u0259l\u0259nir. 1915-1924-ci ill\u0259rd\u0259 Qazanda ya\u015fay\u0131r, 1925-ci ild\u0259 anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n t\u0259kidil\u0259 Bak\u0131ya g\u0259lir. T\u0259bii bol\u015fevik h\u00f6kum\u0259ti Midh\u0259td\u0259n xaricd\u0259 ya\u015fayan qarda\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 yezn\u0259sinin heyfini \u00e7\u0131xmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u00fcrs\u0259t g\u00f6zl\u0259yirdi. Bunu hiss ed\u0259n Midh\u0259t g\u00f6zd\u0259n uzaq olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 1928-ci ild\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 k\u00f6c\u00fcr v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015e\u0259h\u0259r Kommunal T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0130dar\u0259sinin torpaq-plan \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r.<br \/>\nYeni h\u00f6kum\u0259tin Midh\u0259t\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259ti H\u0259mid\u0259 xan\u0131m\u0131 \u00e7ox narahat edirdi. \u018ftrafada ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bu ziyal\u0131 xan\u0131m\u0131n diqq\u0259tind\u0259n yay\u0131nm\u0131r, onu t\u0259dbirli olma\u011fa vadar edirdi. \u0130lk \u00f6vlad\u0131 olan P\u0259ri xan\u0131m\u0131n v\u0259 sonbe\u015fiyi S\u0259ff\u0259t b\u0259yin \u00fcz\u00fcn\u0259 h\u0259sr\u0259t qalm\u0131\u015fd\u0131r. S\u0259daq\u0259tli \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259yd\u0259n sonra H\u0259nif\u0259 xan\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tin idi, ail\u0259ni idar\u0259 etm\u0259k, i\u015fl\u0259m\u0259k. Art\u0131q t\u00fck\u0259nmi\u015fdir g\u00fcc\u00fc. \u00d6vladlar\u0131n\u0131n taleyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox narahat idi. Bel\u0259 bir vaxtda 1929-cu ild\u0259 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi. 1931-ci ilin may ay\u0131nda Midh\u0259ti h\u0259bs etdil\u0259r. Hec bir s\u0259b\u0259b olmasa da 1932-ci ilin aprel ay\u0131na kimi h\u0259bsd\u0259 qald\u0131. Aprelin ax\u0131rlar\u0131nda azad ets\u0259l\u0259r d\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t Midh\u0259t i\u015fsiz qald\u0131. Ail\u0259y\u0259 yenid\u0259n n\u0259zar\u0259t g\u00fccl\u0259nir. Bel\u0259 bir zamanda yaln\u0131z k\u00f6m\u0259y\u0259 \u00dczeyir b\u0259y g\u0259lir. (O \u00e7\u0259tin ill\u0259rd\u0259 \u00dczeyir b\u0259y bir \u00e7ox ail\u0259l\u0259r\u0259 dayaq olub. Cavidin, M\u00fc\u015ffiqin ail\u0259sin\u0259 h\u0259m maddi h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rib). \u00dczeyir b\u0259yin Paris\u0259 qarda\u015f\u0131 Ceyhun b\u0259y\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 7 dekabr 1931-ci il tarixli m\u0259ktubdan: \u201cQ\u0259ribsoltana h\u0259r ay \u0259lli manat pul verir\u0259m. \u0130ndiy\u0259 kimi iki y\u00fcz manata q\u0259d\u0259r pul vermi\u015f\u0259m. Anas\u0131n\u0131n q\u0259brin\u0259 da\u015f d\u00fcz\u0259ltm\u0259k istiyor\u201d.<br \/>\n&#8230;Midh\u0259t is\u0259 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 onlar\u0131n ail\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 anla\u015f\u0131lmazl\u0131q kimi q\u0259bul ed\u0259r\u0259k h\u0259r \u015feyd\u0259n x\u0259b\u0259rsiz halda L\u0259nk\u0259randa su elektrik stansiyas\u0131nda i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131r. Atas\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259yin vaxtik\u0259n deyirdi ki: \u201cMirg\u0259\u00e7evir \u0259razisind\u0259, k\u00f6hn\u0259 po\u00e7tun yerind\u0259 su elektrik stansiyas\u0131 qurulsa Milin Mu\u011fan\u0131n susuzluqdan cadar-cadar olmu\u015f d\u00fcz\u0259nlikl\u0259ri, \u015foranl\u0131qlar\u0131 g\u00fcl\u00fcstana \u00e7evril\u0259r\u201d. H\u0259s\u0259n b\u0259yin b\u00f6y\u00fck o\u011flu Midh\u0259t b\u0259y d\u0259 L\u0259nk\u0259rana bu arzu ist\u0259kl\u0259 g\u0259lmi\u015f v\u0259 \u00f6z hesab\u0131na Xanbulaq\u00e7ay \u00fcz\u0259rind\u0259 su elektrik stansiyas\u0131 qurmaq ist\u0259yini h\u00f6kum\u0259t\u0259 bildirir. Bu zaman art\u0131q 1935-ci ilin \u015faxtal\u0131-boranl\u0131 q\u0131\u015f\u0131 idi. Midh\u0259t h\u0259min il fevral\u0131n 22-d\u0259 h\u0259bs edil\u0259r\u0259k, qollar\u0131 qandall\u0131 Bak\u0131ya g\u0259trilir v\u0259 sor\u011fusus-suals\u0131z g\u00fcll\u0259l\u0259nir.<br \/>\nArt\u0131q H\u0259s\u0259n b\u0259yin ail\u0259sind\u0259 t\u0259k-t\u0259nha Q\u0259ribsoltan xan\u0131m qalm\u0131\u015fd\u0131r. Sevimli qarda\u015f\u0131 Midh\u0259tin faci\u0259li h\u0259yat\u0131, anas\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc onu yaman sars\u0131tm\u0131\u015fd\u0131r. (Bu \u00e7\u0259tin g\u00fcnd\u0259 \u0259traf\u0131nda bir do\u011fmas\u0131 yox idi ki, ona t\u0259s\u0259lli versin, qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rsin, d\u0259rdin\u0259 \u015f\u0259rik olsun. Q\u0259ribsoltan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi bu ail\u0259nin faci\u0259si il\u0259 ya\u015fad\u0131, ail\u0259 d\u0259 qurmad\u0131). Bu olanlardan h\u0259l\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 g\u0259lm\u0259mi\u015f Q\u0259ribsoltan xan\u0131ma daha bir d\u0259h\u015f\u0259tli x\u0259b\u0259r verildi. \u201cSalyan \u015fosesi Bibiheyb\u0259t m\u0259scidinin yerind\u0259n ke\u00e7diyi \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259biristanl\u0131q da\u011f\u0131d\u0131l\u0131r. Kim ist\u0259yir \u0259zizl\u0259rinin m\u0259zar\u0131n\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb apars\u0131n. Yoxsa da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, yolun alt\u0131nda qalacaq\u201d.<br \/>\nBu x\u0259b\u0259r Q\u0259ribsoltan\u0131n b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sars\u0131td\u0131. N\u0259 etm\u0259li. Ail\u0259d\u0259 bir ba\u015f\u0131papaql\u0131 yox idi ki, q\u0259bri \u00e7\u0131xar\u0131b g\u0259tirsin. \u00c7\u0259tinlikl\u0259 iki n\u0259f\u0259r tap\u0131b c\u0259naz\u0259nin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xar\u0131b bir ye\u015fiy\u0259 y\u0131\u011f\u0131b \u015f\u0259h\u0259r q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n yan\u0131nda basd\u0131r\u0131l\u0131r. N\u0259 bir ba\u015f da\u015f\u0131 qoyulur, n\u0259 d\u0259 bir ni\u015fan\u0259&#8230;<br \/>\n1984-c\u00fc ild\u0259 BDU-nun Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 q\u0259bul oldum. \u0130lk d\u0259rs g\u00fcn\u00fc F\u0259xri Xiyabana H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin m\u0259zar\u0131n\u0131 yad etm\u0259y\u0259 getdik. Burada m\u00fc\u0259lliml\u0259rimizd\u0259n biri professor Abbas Zamanov (Allah ona q\u0259ni-q\u0259ni r\u0259hm\u0259t el\u0259sin, q\u0259bri nurla dolsun) bird\u0259n dedi: \u201cSiz bilirsinizmi Z\u0259rdabinin q\u0259bri bura nec\u0259 olub g\u0259trilib? He\u00e7 k\u0259sd\u0259n s\u0259s \u00e7\u0131xmad\u0131. Abbas m\u00fc\u0259llimin g\u00f6zl\u0259ri doldu, s\u0259si titr\u0259di. Sakitc\u0259 s\u00f6z\u0259 ba\u015flad\u0131:\u201c\u0130ndi m\u0259n deyim siz d\u0259 bilin. Bunu bilm\u0259yiniz \u00e7ox vacibdir. 1957-ci ilin el\u0259 bu v\u0259d\u0259l\u0259ri idi. M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259d\u0259 \u015f\u00f6b\u0259 m\u00fcdiri i\u015fl\u0259y\u0259n \u015e\u0131x\u0259li Qurbanovun yan\u0131na getdim. R\u0259hm\u0259tlik \u00e7ox mill\u0259tsev\u0259r, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r o\u011ful idi. H.Z\u0259rdabinin \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u0259lli illiyini qeyd etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6m\u0259klik etm\u0259sini xahi\u015f etdim. El\u0259 oradaca plan haz\u0131rlad\u0131q. Plana m\u0259rhumun m\u0259zar\u0131n\u0131n abadla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sini d\u0259 salark\u0259n m\u0259lum oldu ki, Z\u0259rdabinin m\u0259zar\u0131n\u0131n yerini he\u00e7 k\u0259s bilmir. Ba\u015flad\u0131q Z\u0259rdabinin qohum-\u0259qrabas\u0131n\u0131 axtarma\u011fa. \u00d6yr\u0259ndim ki, 1935-ci ild\u0259 onun m\u0259zar\u0131n\u0131 ilk d\u0259f\u0259 d\u0259fin olundu\u011fu Bibiheyb\u0259t q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131b kicik bir ye\u015fiy\u0259 y\u0131\u011faraq apar\u0131blar. B\u0259s hara apar\u0131blar? \u00c7ox \u00e7\u0259tinlikl\u0259 q\u0131z\u0131 Q\u0259ribsoltan\u0131 tapd\u0131q. Haqs\u0131zl\u0131qlardan bezmi\u015f, do\u011fmalar\u0131n\u0131 itirmi\u015f Q\u0259ribsultan \u201cm\u0259zar\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc e\u015fid\u0259n kimi q\u0131\u015fq\u0131ra-q\u0131\u015fq\u0131ra dedi: \u201cH\u0259r \u015feyi, ham\u0131n\u0131 m\u0259hv el\u0259diniz, indi n\u00f6vb\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259rin\u0259 \u00e7at\u0131b. N\u0259 ist\u0259yirsiniz bizd\u0259n?\u201d. Sakitc\u0259 oradan uzaqla\u015fd\u0131q. Onu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k laz\u0131m idi. Q\u0259ribsultan xan\u0131m art\u0131q ham\u0131ya inam\u0131n\u0131 itirmi\u015fdir, icind\u0259ki qorxu hissi onun \u0259s\u0259bl\u0259rini d\u0259 pozmu\u015fdur. Bir nec\u0259 g\u00fcn sonra Q\u0259ribsoltan xan\u0131m bildirdi ki, Z\u0259rdabinin m\u0259zar\u0131 \u015f\u0259h\u0259r q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n q\u0259brinin yan\u0131nda basd\u0131r\u0131l\u0131b. Bir nec\u0259 jurnalist, filoloq t\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 ni\u015fan veril\u0259n yer\u0259 g\u0259ldik. H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n q\u0259brinin \u0259traf\u0131n\u0131 ehmalca qazd\u0131q. Bird\u0259n bu ye\u015fiyi tapd\u0131q. Misilsiz bir d\u0259fin\u0259 tapm\u0131\u015f kimi ham\u0131m\u0131z sevincd\u0259n a\u011flay\u0131rd\u0131q. Sonra onun c\u0259naz\u0259sinin qal\u0131qlar\u0131n\u0131 burada F\u0259xri Xiyabanda d\u0259fn etdik. \u015e\u00fck\u00fcrl\u0259r olsun indi Z\u0259rdabi Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck ziyar\u0259tgah\u0131nda uyuyur\u201d.<br \/>\nBu yaz\u0131n\u0131 tamamlayark\u0259n H.Z\u0259rdabi haqq\u0131nda yaz\u0131lan m\u0259qal\u0259l\u0259rin birind\u0259 sonda yaz\u0131lan bir c\u00fcml\u0259 diqq\u0259timi c\u0259lb etdi: \u201cH.Z\u0259rdabi indi bizim fikirl\u0259\u015fdiyimiz kimi, q\u0259zet buraxmaq xatirin\u0259 q\u0259zet buraxmaq ist\u0259yind\u0259 deyildir, o sad\u0259c\u0259 sevdiyi do\u011fma xalq\u0131n\u0131 azac\u0131q savadland\u0131rmaq niyy\u0259ti g\u00fcd\u00fcrd\u00fc\u201d.<br \/>\nBu g\u00fcn is\u0259 q\u0259zet \u00e7\u0131xaranlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti n\u0259yin xatirin\u0259 q\u0259zet \u00e7\u0131xar\u0131rsa h\u0259r birimiz\u0259 b\u0259llidir\u201d. Heyfl\u0259r olsun!<\/p>\n<p><strong>Q\u0259r\u0259nfil D\u00fcnyamin q\u0131z\u0131<br \/>\nBDU-nun M\u0259tbuat tarixi kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru <\/strong> (Kaspi q\u0259zeti).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r d\u0259f\u0259 klassikl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 20-ci y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaratm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli elm, maarif, m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rimizin taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlayark\u0259n m\u0259ni bir sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. G\u00f6r\u0259s\u0259n biz niy\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259, ziyal\u0131lar\u0131m\u0131za, mill\u0259t, xalq yolunda h\u0259r \u015feyini f\u0259da ed\u0259n insanlara qar\u015f\u0131 bu q\u0259d\u0259r amans\u0131z olmu\u015fuq? Ax\u0131 yet\u0259rinc\u0259 bizi \u0259zibl\u0259r, qurban veribl\u0259r, t\u0259hqir edibl\u0259r&#8230; B\u0259y\u0259m bunlar laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz-\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4752","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kinci-zrdab-ziyali-qzet-tbitsunas"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"H\u0259r d\u0259f\u0259 klassikl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 20-ci y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaratm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli elm, maarif, m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rimizin taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlayark\u0259n m\u0259ni bir sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. G\u00f6r\u0259s\u0259n biz niy\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259, ziyal\u0131lar\u0131m\u0131za, mill\u0259t, xalq yolunda h\u0259r \u015feyini f\u0259da ed\u0259n insanlara qar\u015f\u0131 bu q\u0259d\u0259r amans\u0131z olmu\u015fuq? Ax\u0131 yet\u0259rinc\u0259 bizi \u0259zibl\u0259r, qurban veribl\u0259r, t\u0259hqir edibl\u0259r&#8230; B\u0259y\u0259m bunlar laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz-\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-09-20T10:51:26+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2012-09-20T10:52:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si\",\"datePublished\":\"2012-09-20T10:51:26+00:00\",\"dateModified\":\"2012-09-20T10:52:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\"},\"wordCount\":3379,\"commentCount\":3,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\",\"articleSection\":[\"H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\",\"name\":\"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\",\"datePublished\":\"2012-09-20T10:51:26+00:00\",\"dateModified\":\"2012-09-20T10:52:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si - Z\u0259rdab.com","og_description":"H\u0259r d\u0259f\u0259 klassikl\u0259rimizin, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 20-ci y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131b-yaratm\u0131\u015f g\u00f6rk\u0259mli elm, maarif, m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rimizin taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259 haz\u0131rlayark\u0259n m\u0259ni bir sual d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. G\u00f6r\u0259s\u0259n biz niy\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259, ziyal\u0131lar\u0131m\u0131za, mill\u0259t, xalq yolunda h\u0259r \u015feyini f\u0259da ed\u0259n insanlara qar\u015f\u0131 bu q\u0259d\u0259r amans\u0131z olmu\u015fuq? Ax\u0131 yet\u0259rinc\u0259 bizi \u0259zibl\u0259r, qurban veribl\u0259r, t\u0259hqir edibl\u0259r&#8230; B\u0259y\u0259m bunlar laz\u0131md\u0131r ki, \u00f6z\u00fcm\u00fcz-\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 bel\u0259 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2012-09-20T10:51:26+00:00","article_modified_time":"2012-09-20T10:52:48+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si","datePublished":"2012-09-20T10:51:26+00:00","dateModified":"2012-09-20T10:52:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752"},"wordCount":3379,"commentCount":3,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg","articleSection":["H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752","name":"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg","datePublished":"2012-09-20T10:51:26+00:00","dateModified":"2012-09-20T10:52:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#primaryimage","url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/35-256x350.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=4752#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Z\u0259rdabi ail\u0259sinin faci\u0259si"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4752","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4752"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4752\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4757,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4752\/revisions\/4757"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4752"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4752"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4752"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}