{"id":6199,"date":"2013-01-01T11:12:19","date_gmt":"2013-01-01T07:12:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199"},"modified":"2013-01-01T11:47:17","modified_gmt":"2013-01-01T07:47:17","slug":"z%c9%99rdab-rayonunun-t%c9%99skili-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199","title":{"rendered":"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_6200\" aria-describedby=\"caption-attachment-6200\" style=\"width: 200px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-thumbnail wp-image-6200\" alt=\"Mira\u011fa Ba\u011f\u0131rov\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Mira\u011fa-Ba\u011f\u0131rov-200x194.jpg\" width=\"200\" height=\"194\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-6200\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Mira\u011fa Ba\u011f\u0131rov<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>\u018ftrafdak\u0131 k\u0259ndl\u0259r d\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k Z\u0259rdab inzibati \u0259razi m\u0259rk\u0259zi olmaqla 1935-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 Z\u0259rdab rayonu t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. O vaxta q\u0259d\u0259r Z\u0259rdab \u015eamax\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n k\u0259ndi hesab olunurdu. Z\u0259rdab rayonu Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 285 km, Bak\u0131 \u2013 Tblisi d\u0259miryolunun Ucar stansiyas\u0131ndan 35 km aral\u0131dad\u0131r.<\/strong> <\/span>Ucar, K\u00fcrd\u0259mir, \u0130mi\u015fli, Beyl\u0259qan, A\u011fcab\u0259di, B\u0259rd\u0259 v\u0259 A\u011fda\u015f rayonlar\u0131 il\u0259 h\u0259ms\u0259rh\u0259ddir. Z\u0259rdab rayonu \u015eirvan d\u00fcz\u00fcn\u00fcn c\u0259nub-q\u0259rbind\u0259dir. Az\u0259rbaycan Sovet Ensklopediyas\u0131nda (Bak\u0131 1980) yaz\u0131l\u0131b: rayonun s\u0259thi d\u00fcz\u0259nlikdir. \u018frazisinin \u00e7ox hiss\u0259si okean s\u0259viyy\u0259sind\u0259n al\u00e7aqd\u0131r. Antropogen \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259ri yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Gil yata\u011f\u0131 var. Yay\u0131 quraq ke\u00e7\u0259n m\u00fclayim isti v\u0259 quru \u00e7\u00f6l iqlimi hakimdir. Rayonun c\u0259nub v\u0259 c\u0259nub-q\u0259rb s\u0259rh\u0259ddind\u0259n K\u00fcr \u00e7ay\u0131 ax\u0131r. T\u00fcryan \u00e7ay\u0131n\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 axar\u0131 (Qarasu) Z\u0259rdab\u0131n \u0259razisind\u0259dir. Boz \u00e7\u0259m\u0259n torpaqlar\u0131 yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. K\u00fcr \u00e7ay\u0131 sahill\u0259rind\u0259 tuqay me\u015f\u0259l\u0259ri var. Bitkil\u0259r yar\u0131ms\u0259hra tiplidir.<\/p>\n<p>Rayon t\u0259\u015fkil edil\u0259rk\u0259n \u0130srafil Ataki\u015fi o\u011flu Ataki\u015fiyev Z\u0259rdab Rayon Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi se\u00e7ilmi\u015f, 1935 \u2013 1937-ci ill\u0259rd\u0259 bu v\u0259zif\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130. Ataki\u015fiyev Sovet hakimiyy\u0259ti u\u011frunda m\u00fcbarizl\u0259rd\u0259n biri idi. 1917-ci ild\u0259n Sov. \u0130KP \u00fczv\u00fc olan motros \u0130. Ataki\u015fiyev X\u0259z\u0259r d\u0259niz\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda gizli inqilabi i\u015f aparm\u0131\u015f, bol\u015fevik q\u0259zet v\u0259 intihabnam\u0259l\u0259rini yaym\u0131\u015fd\u0131r. Moskvada \u015e\u0259rq Xalqlar\u0131n\u0131n Kommunist Universitetind\u0259, Q\u0131rm\u0131z\u0131 Professura \u0130nstutunda oxumu\u015fdur. Z\u0259rdab Rayon Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi i\u015fl\u0259diyi ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan M\u0259rk\u0259zi \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur. \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f \u0130. Ataki\u015fiyev m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra sovet v\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, 1962-ci ild\u0259 Bak\u0131da v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>H\u0259r yerd\u0259 oldu\u011fu kimi, Z\u0259rdab\u0131n da b\u00fct\u00fcn k\u0259ndl\u0259rind\u0259 kolxozlar t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu. \u0130ll\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 bu ictimai t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar geni\u015fl\u0259nir, iqtisadi c\u0259h\u0259tc\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir, m\u0259hsul istehsal\u0131 t\u0259k t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 xeyli \u00e7oxal\u0131rd\u0131. K\u0259ndlil\u0259rin kolxoz t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t m\u00fcxt\u0259lif g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r edir, \u015firnikl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irirdi. Kolxoza yeni daxil olanlara b\u0259zi s\u0259naye v\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u2013 q\u0259nd, \u00e7ay, \u00e7it par\u00e7a g\u00fcz\u0259\u015ftli qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 sat\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Kolxozlar getdikc\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nir, k\u0259ndl\u0259rd\u0259 m\u0259d\u0259ni s\u0259viyy\u0259nin artmas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n rol oynay\u0131rd\u0131. K\u0259ndl\u0259rd\u0259 klublar, idar\u0259 binalar\u0131, m\u0259kt\u0259bl\u0259r, tibb ocaqlar\u0131 tikilir, ictimai binalar\u0131n say\u0131 art\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>1950-ci ild\u0259 \u00dcmumittifaq Kommunist (bol\u015fevikl\u0259r) Partiyas\u0131n\u0131n M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259si v\u0259 Sovet Sosialist Respublikalar\u0131 \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Soveti x\u0131rda kolxozlar\u0131n birl\u0259\u015fdirilib iri kolxoz t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na \u00e7evrilm\u0259si bar\u0259d\u0259 birg\u0259 q\u0259rar q\u0259bul etdil\u0259r. O vaxt indiki Z\u0259rdab rayonu \u0259razisind\u0259 41 kolxoz vard\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn kolxozlarda q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u2013 1950-ci ilin sentyabr-dekabr aylar\u0131nda \u2013 kolxoz\u00e7ular\u0131n \u00fcmumi iclaslar\u0131 ke\u00e7irildi, \u00dc\u0130K (b) MK-N\u0130N v\u0259 SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz q\u0259rar\u0131 m\u00fczakir\u0259 olundu. X\u0131rda kolxozlar\u0131n 3-5-i birl\u0259\u015fm\u0259k haqq\u0131nda q\u0259rar q\u0259bul etdil\u0259r, birl\u0259\u015fdirilmi\u015f kolxozun y\u0131\u011f\u0131nca\u011f\u0131na n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r se\u00e7dil\u0259r, h\u0259min iclasda onlar\u0131 t\u0259msil etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7dikl\u0259ri n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259lahiyy\u0259t verdil\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, Z\u0259rdab rayonunda 12 kolxoz yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015f\u0259n kolxozlar\u0131n \u0259mlak\u0131 yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f iril\u0259\u015fmi\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda c\u0259ml\u0259\u015firdi. Bu birl\u0259\u015fm\u0259nin h\u0259m xeyirli, h\u0259m d\u0259 z\u0259r\u0259rli t\u0259r\u0259fl\u0259ri oldu. \u018fvv\u0259la, kolxozlar\u0131n \u0259mlaklar\u0131 birl\u0259\u015fdirildi, g\u00fcc\u00fc artd\u0131, istehsal imkanlar\u0131 artd\u0131, l\u00fczumsuz x\u0259rcl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131na imkan yarand\u0131. \u0130stehsalla bilavasit\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmay\u0131b, inzibat\u00e7\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rtutan \u015ftatlar xeyli azald\u0131, onlara s\u0259rf olunan x\u0259rcl\u0259r aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131. Kolxoz m\u0259rk\u0259zi olan k\u0259ndl\u0259rd\u0259 tikinti-abadl\u0131q i\u015fl\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnbit \u015f\u0259rait yarand\u0131, daha geni\u015f, yara\u015f\u0131ql\u0131 klublar, inzibati binalar in\u015fa edildi. M\u0259d\u0259ni-maarif obyektl\u0259ri istifad\u0259y\u0259 verilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bunlar yaln\u0131z kolxozun m\u0259rk\u0259zi malikan\u0259si yerl\u0259\u015f\u0259n k\u0259ndl\u0259rd\u0259 ba\u015f verirdi. M\u0259rk\u0259zi malikan\u0259d\u0259n uzaq olan k\u0259ndl\u0259r is\u0259 n\u0259inki inki\u015faf etmir, h\u0259tta \u0259vv\u0259lki g\u00f6rk\u0259mini d\u0259 itirirdi. Bu s\u0259trl\u0259rin m\u00fc\u0259llifinin yax\u015f\u0131 yad\u0131ndad\u0131r, 1950-ci ild\u0259 Pu\u015fkin ad\u0131na kolxozda \u00e7iy k\u0259rpicd\u0259n klub binas\u0131 tikilirdi. Binan\u0131n bar\u0131s\u0131nda h\u00f6rg\u00fc i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Pu\u015fkin ad\u0131na kolxoz K. Marks ad\u0131na kolxozla birl\u0259\u015fdirildikd\u0259n sonra h\u0259min bina s\u00f6k\u00fcld\u00fc, k\u0259rpicl\u0259ri K. Marks ad\u0131na kolxozun m\u0259rk\u0259zi malikan\u0259si olan G\u0259lm\u0259 k\u0259ndin\u0259 da\u015f\u0131nd\u0131. H\u0259min vaxtdan 30 il sonra da ke\u00e7mi\u015f Pu\u015fkin ad\u0131na kolxozun yerl\u0259\u015fdiyi k\u0259ndd\u0259 bir \u0259d\u0259d d\u0259 olsun ictimai bina, m\u0259d\u0259ni-maarif obyekti in\u015fa edilm\u0259di. Bu v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 dem\u0259k olar ki, iril\u0259\u015fmi\u015f kolxozlarda birl\u0259\u015fmi\u015f b\u00fct\u00fcn x\u0131rda k\u0259ndl\u0259r \u00fczl\u0259\u015fm\u0259li oldular. Planl\u0131 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat adland\u0131r\u0131lan Sovetl\u0259r birliyind\u0259 b\u0259zi hallarda plans\u0131z i\u015fl\u0259r ba\u015f verirdi. Kolxoz m\u0259rk\u0259zi olan kolxozda m\u0259kt\u0259b, klub, po\u00e7t \u015f\u00f6b\u0259si, h\u0259kim amblatoriyas\u0131, h\u0259tta bir ne\u00e7\u0259 kitabxana (m\u0259d\u0259niyy\u0259t \u015f\u00f6b\u0259sinin, kolxozun v\u0259 m\u0259kt\u0259bin kitabxanas\u0131) oldu\u011fu halda h\u0259min kolxozda birl\u0259\u015fmi\u015f dig\u0259r k\u0259ndl\u0259rd\u0259 he\u00e7 bir xidm\u0259t v\u0259 m\u0259d\u0259ni-m\u0259i\u015f\u0259t obyekti olmurdu. Bu da k\u0259ndl\u0259rin qeyri-b\u0259rab\u0259r inki\u015faf\u0131na s\u0259b\u0259b olur, intellektual b\u0259rab\u0259rsizlik yarad\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 h\u0259min k\u0259ndl\u0259rd\u0259n \u0259halinin k\u00f6\u00e7m\u0259sin\u0259, k\u0259ndl\u0259rin bo\u015fad\u0131lmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131rd\u0131. D\u00fczd\u00fcr, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 kolxoz inzibati t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 bu k\u00f6\u00e7m\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r alma\u011fa nail olurdular. Buna baxmayaraq, k\u0259ndl\u0259r bo\u015falmaqda davam edir, \u00fcmumi inki\u015faf l\u0259ngiyirdi.<\/p>\n<p>Rayon m\u0259rk\u0259zi olduqdan sonra Z\u0259rdab k\u0259ndi ild\u0259n-il\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcr, inki\u015faf edir, \u00f6z simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015firdi. Z\u0259rdab\u0131n p\u0259rak\u0259nd\u0259, plans\u0131z tikilmi\u015f evl\u0259ri s\u00f6k\u00fcl\u00fcr, \u015f\u0259h\u0259rsaya\u011f\u0131 planla\u015fma apar\u0131l\u0131r, evl\u0259r k\u00fc\u00e7\u0259 boyunca s\u0131ralan\u0131rd\u0131 . Z\u0259rdab\u0131n \u015f\u0259h\u0259rsalma qaydalar\u0131na uy\u011fun planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, evl\u0259rin k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r boyunca s\u0131ralanmas\u0131 Z\u0259rdab Rayon Partiya Komit\u0259sinin birinci katibi i\u015fl\u0259mi\u015f, k\u0259ndlil\u0259rin r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259 \u00abbabacan\u00bb adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 &#8211; Mirz\u0259zad\u0259nin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. M\u0259hz onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Z\u0259rdab k\u0259nd simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 m\u0259xsus planl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 qurulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>1935-1940-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 ictimai t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar yarad\u0131l\u0131rd\u0131. Bu t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar \u0259vv\u0259lc\u0259 t\u0259k t\u0259s\u0259rr\u00fcfatda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib, yeti\u015fdirdikl\u0259ri m\u0259hsulun bir hiss\u0259sini d\u00f6vl\u0259t\u0259 t\u0259hvil ver\u0259n k\u0259ndli t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 hesab\u0131na t\u0259\u015fkil olunurdu. \u018fhalinin mal-qaras\u0131, k\u0259li, \u00f6k\u00fcz\u00fc, arabas\u0131, dig\u0259r varidat\u0131 \u00fcmumi istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 artell\u0259r, kommunalar, sonralar is\u0259 kolxoz t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131 hal\u0131nda birl\u0259\u015fdirildi. \u018flb\u0259tt\u0259, bu c\u00fcr \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 he\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 \u0259halinin varl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259si h\u0259v\u0259s g\u00f6st\u0259rmirdi. Bel\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 ciddi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, \u00e7oxlar\u0131na \u00abkulak\u00bb dam\u011fas\u0131 vurularaq s\u00fcrg\u00fcnl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir, onlara qar\u015f\u0131 \u00abs\u0259sk\u0259sdi\u00bbl\u0259r (s\u0259sverm\u0259 h\u00fcququndan, se\u00e7ib-se\u00e7ilm\u0259k h\u00fcququndan m\u0259hrum etm\u0259k) t\u0259tbiq olunur, daha sonralar is\u0259 onlar h\u0259tta \u00abxalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\u00bb adland\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>Onsuz da qarag\u00fcnl\u00fc olan \u0259hali \u00fc\u00e7\u00fcn daha bir d\u0259h\u015f\u0259tli qara g\u00fcnl\u0259r 1941-ci ilin yay\u0131nda ba\u015flad\u0131. Alman fa\u015fistl\u0259rinin Sovet Sosialist Respublikalar\u0131 \u0130ttifaq\u0131na qar\u015f\u0131 1941-ci ilin iyunun 21-d\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcharib\u0259 bu b\u00f6y\u00fck \u00f6lk\u0259nin t\u0259rkibind\u0259 olan Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn yeni-yeni f\u0259lak\u0259tl\u0259r g\u0259tirdi. Acl\u0131q, s\u0259fal\u0259t h\u0259r yerd\u0259 oldu\u011fu kimi Z\u0259rdabdan da yan ke\u00e7m\u0259di. B\u00fct\u00fcn q\u00fcvv\u0259l\u0259r alman fa\u015fistl\u0259rinin d\u0259f edilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir. O vaxt deyildiyi kimi: \u00abH\u0259r \u015fey c\u0259bh\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259r \u015fey q\u0259l\u0259b\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00bb s\u0259f\u0259rb\u0259r edilmi\u015fdi. \u018fli kotan d\u0259st\u0259yind\u0259n tutma\u011fa, yer \u015fumlama\u011fa, \u0259kin \u0259km\u0259y\u0259, bir s\u00f6zl\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 qadir olan ki\u015fil\u0259rin ham\u0131s\u0131 s\u0259f\u0259rb\u0259rliy\u0259 al\u0131n\u0131b c\u0259bh\u0259y\u0259, d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rilmi\u015fdi. Onlar\u0131 yerl\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar v\u0259 u\u015faqlar \u0259v\u0259z edirdil\u0259r. Bu talesizl\u0259r h\u0259m c\u0259bh\u0259ni \u0259rzaqla, h\u0259rbi sursatla t\u0259min etm\u0259li, h\u0259m d\u0259 \u00f6z evl\u0259rin\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k aparmal\u0131 idil\u0259r.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259nin d\u0259h\u015f\u0259tl\u0259ri Z\u0259rdabdan da yan ke\u00e7m\u0259di. Baxmayaraq ki, c\u0259bh\u0259 x\u0259tti, d\u00f6y\u00fc\u015f zonas\u0131 Z\u0259rdabdan \u00e7ox-\u00e7ox uzaqlarda idi, burada acl\u0131qdan \u00f6l\u0259nl\u0259r d\u0259 az olmad\u0131. Z\u0259rdab\u0131n 3000 min\u0259 q\u0259d\u0259r say-se\u00e7m\u0259 o\u011fullar\u0131 Alman fa\u015fizimi il\u0259 \u00f6l\u00fcm-dirim vuru\u015funa yola sal\u0131nd\u0131 v\u0259 onlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 1500 n\u0259f\u0259ri h\u0259min m\u00fcdhi\u015f d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n geri d\u00f6nm\u0259di. 1500-\u0259 q\u0259d\u0259r ail\u0259nin g\u00f6z\u00fc yollarda qald\u0131. H\u0259l\u0259 d\u0259 ata nisgili, \u0259r sora\u011f\u0131, qarda\u015f h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015fayanlar var\u2026<\/p>\n<p>D\u00f6y\u00fc\u015f c\u0259bh\u0259l\u0259rind\u0259 z\u0259rdabl\u0131lar da \u00f6z s\u00f6zl\u0259rini silahla, s\u00fcng\u00fc il\u0259 tarixin qanl\u0131 s\u0259hif\u0259sin\u0259 yaza bildil\u0259r. B\u0131\u00e7aq\u00e7\u0131 k\u0259ndinin yetirm\u0259si M\u0259lik M\u0259h\u0259rr\u0259mov ikinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259sini yazanlar\u0131n \u00f6n s\u0131ras\u0131nda dayan\u0131r. O, \u0259n y\u00fcks\u0259k ada \u2013 S\u00f6vet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u0259mm\u0259dqas\u0131ml\u0131 k\u0259nd sakini Muradal\u0131 Heyd\u0259rov \u015f\u00f6hr\u0259t ordeninin h\u0259r \u00fc\u00e7 d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr ki, bu da S\u00f6vet \u0130ttifaq\u0131 Q\u0259hr\u0259man\u0131 statusuna b\u0259rab\u0259r tutulur. M. Heyd\u0259rov bu g\u00fcn d\u0259 M\u0259mm\u0259dqas\u0131ml\u0131 k\u0259ndind\u0259 ya\u015fay\u0131r, z\u0259rdabl\u0131 g\u0259ncl\u0259rin v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhunda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z xidm\u0259tl\u0259rini \u0259sirg\u0259mir.<\/p>\n<p>Qanl\u0131-qadal\u0131 represiya ill\u0259ri n\u0259hay\u0259t ki, arxada qald\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259 1945-ci ilin may\u0131n 9-da SSR\u0130-nin q\u0259l\u0259b\u0259si il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Sa\u011f qalanlar \u00f6z elin\u0259 obas\u0131na qay\u0131td\u0131. Qolunu, q\u0131\u00e7\u0131n\u0131 d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda qoyub g\u0259l\u0259nl\u0259r, b\u0259d\u0259nind\u0259, sin\u0259sind\u0259 q\u0259lp\u0259 il\u0259 qay\u0131danlar \u00f6z evl\u0259rin\u0259 sevinc, \u00fcmidl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, probleml\u0259r d\u0259 g\u0259tirirdil\u0259r. N\u0259 yaz\u0131q ki, izsiz-soraqs\u0131z it\u0259nl\u0259r d\u0259 oldu. <b><i>(<\/i><\/b><strong><i>ard\u0131 var&#8230;<\/i><i>)<\/i><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018ftrafdak\u0131 k\u0259ndl\u0259r d\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k Z\u0259rdab inzibati \u0259razi m\u0259rk\u0259zi olmaqla 1935-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 Z\u0259rdab rayonu t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. O vaxta q\u0259d\u0259r Z\u0259rdab \u015eamax\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n k\u0259ndi hesab olunurdu. Z\u0259rdab rayonu Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 285 km, Bak\u0131 \u2013 Tblisi d\u0259miryolunun Ucar stansiyas\u0131ndan 35 km aral\u0131dad\u0131r. Ucar, K\u00fcrd\u0259mir, \u0130mi\u015fli, Beyl\u0259qan, A\u011fcab\u0259di, B\u0259rd\u0259 v\u0259 A\u011fda\u015f [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[17,1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6199","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kos","7":"category-tarix"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u018ftrafdak\u0131 k\u0259ndl\u0259r d\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k Z\u0259rdab inzibati \u0259razi m\u0259rk\u0259zi olmaqla 1935-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 Z\u0259rdab rayonu t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. O vaxta q\u0259d\u0259r Z\u0259rdab \u015eamax\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n k\u0259ndi hesab olunurdu. Z\u0259rdab rayonu Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 285 km, Bak\u0131 \u2013 Tblisi d\u0259miryolunun Ucar stansiyas\u0131ndan 35 km aral\u0131dad\u0131r. Ucar, K\u00fcrd\u0259mir, \u0130mi\u015fli, Beyl\u0259qan, A\u011fcab\u0259di, B\u0259rd\u0259 v\u0259 A\u011fda\u015f [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-01-01T07:12:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-01-01T07:47:17+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259\",\"datePublished\":\"2013-01-01T07:12:19+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-01T07:47:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\"},\"wordCount\":2066,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"YAZARLAR\",\"Z\u018fRDABIN TAR\u0130X\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\",\"name\":\"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-01-01T07:12:19+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-01T07:47:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 - Z\u0259rdab.com","og_description":"\u018ftrafdak\u0131 k\u0259ndl\u0259r d\u0259 birl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k Z\u0259rdab inzibati \u0259razi m\u0259rk\u0259zi olmaqla 1935-ci il fevral ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 Z\u0259rdab rayonu t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. O vaxta q\u0259d\u0259r Z\u0259rdab \u015eamax\u0131 quberniyas\u0131n\u0131n G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n k\u0259ndi hesab olunurdu. Z\u0259rdab rayonu Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n 285 km, Bak\u0131 \u2013 Tblisi d\u0259miryolunun Ucar stansiyas\u0131ndan 35 km aral\u0131dad\u0131r. Ucar, K\u00fcrd\u0259mir, \u0130mi\u015fli, Beyl\u0259qan, A\u011fcab\u0259di, B\u0259rd\u0259 v\u0259 A\u011fda\u015f [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2013-01-01T07:12:19+00:00","article_modified_time":"2013-01-01T07:47:17+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259","datePublished":"2013-01-01T07:12:19+00:00","dateModified":"2013-01-01T07:47:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199"},"wordCount":2066,"commentCount":0,"articleSection":["YAZARLAR","Z\u018fRDABIN TAR\u0130X\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199","name":"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"datePublished":"2013-01-01T07:12:19+00:00","dateModified":"2013-01-01T07:47:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=6199#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Z\u0259rdab rayonunun t\u0259\u015fkili v\u0259 ya insanlar\u0131m\u0131z a\u011f\u0131r m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6199"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6202,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6199\/revisions\/6202"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}