{"id":925,"date":"2012-03-07T14:40:19","date_gmt":"2012-03-07T10:40:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=925"},"modified":"2012-03-07T14:50:38","modified_gmt":"2012-03-07T10:50:38","slug":"%c9%99lim%c9%99rdan-b%c9%99y-topcubasovu-h%c9%99s%c9%99n-b%c9%99y-z%c9%99rdabi-ail%c9%99sin%c9%99-baglayan-sevgi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925","title":{"rendered":"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_939\" aria-describedby=\"caption-attachment-939\" style=\"width: 216px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-940\" title=\"Eldeniz Hesenov3\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg\" alt=\"\" width=\"216\" height=\"300\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-939\" class=\"wp-caption-text\">M\u00fc\u0259llif: Eld\u0259niz H\u0259s\u0259nov<\/figcaption><\/figure>\n<address>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Salman M\u00fcmtaz ad\u0131na D\u00f6vl\u0259t \u018fd\u0259biyyat v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t arxivind\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar aparark\u0259n bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fovan\u0131n anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayeva v\u0259 eyni zamanda onlar\u0131n k\u00fcr\u0259k\u0259ni \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayevaya yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublar\u0131n \u0259lyazmas\u0131 diqq\u0259timi c\u0259lb etdi (F. H 633, s.1, i\u015f 38).<br \/>\nRus dilind\u0259 yaz\u0131lan h\u0259min m\u0259ktublar\u0131n kserosur\u0259tl\u0259rinin tam m\u0259tnini v\u0259 Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259sini n\u0259\u015fr etdirm\u0259kl\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sind\u0259 t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259, t\u0259hsil, ataya-anaya d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t, sevgi, \u00fclvi m\u0259h\u0259bb\u0259t hissl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 faktlar\u0131 bir n\u00fcmun\u0259 olaraq oxucular\u0131n, g\u0259ncl\u0259rimizin diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259rdim.<\/address>\n<p>Q\u0131sa tan\u0131\u015fl\u0131q:<br \/>\n<strong>H\u0259nif\u0259 xan\u0131m M\u0259likova (Abayeva) kim idi?<\/strong><br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi 18 noyabr 1869-cu il tarixind\u0259n etibar\u0259n Bak\u0131 real gimnaziyas\u0131nda t\u0259bi\u0259t tarixi f\u0259nninin t\u0259drisin\u0259 ba\u015flay\u0131r. H\u0259s\u0259n b\u0259y burada\u00a0 m\u00fc\u0259llimlik f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, d\u0259rsd\u0259n sonra \u0259hali i\u00e7\u0259risind\u0259 olur, \u00e7ayxanalara, yem\u0259kxanalara, emalatxanalara, bir s\u0131ra obyektl\u0259r\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259kir, savadlanma\u011f\u0131n vacibliyini, onun \u0259h\u0259miyy\u0259tini k\u00fctl\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015fa salma\u011fa c\u0259hd edirdi. M\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 yoxsullar\u0131n balalar\u0131n\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131.<br \/>\nZ\u0259rdabi m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil alan kas\u0131b t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 yard\u0131m etm\u0259k, yetim, kims\u0259siz u\u015faqlar\u0131n t\u0259hsil\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 &#8220;xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259ti&#8221; yaratmaq\u00a0 ideyas\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr, c\u0259miyy\u0259tin nizamnam\u0259sinin t\u0259sdiqin\u0259 nail olur. Bel\u0259likl\u0259 d\u0259 o, 1872-ci ild\u0259n etibar\u0259n C\u0259miyy\u0259ti Xeyriyy\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyur. Qaytanlanm\u0131\u015f qeydiyyat d\u0259ft\u0259rc\u0259si d\u00fcz\u0259ld\u0259r\u0259k Bak\u0131n\u0131n say\u0131l\u0131b-se\u00e7il\u0259n adamlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr. Lakin onlardan etinas\u0131zl\u0131q g\u00f6r\u00fcr v\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259ti &#8220;C\u0259miyy\u0259ti-xeyriyy\u0259 binas\u0131&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 bel\u0259 ifad\u0259 edir. &#8220;M\u0259n d\u0259ft\u0259rl\u0259ri qoltu\u011fuma vurub m\u0259nzilim\u0259 ged\u0259nd\u0259n sonra bizim b\u0259db\u0259xt m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n fikrind\u0259n bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00e7\u00f6r\u0259k yey\u0259 bilm\u0259dim v\u0259 gec\u0259l\u0259r m\u0259n\u0259 yuxu haram oldu&#8230; B\u0259s deyilmi, biz ha\u00e7an ay\u0131lacay\u0131q&#8221;.<br \/>\nBuna baxmayaraq H\u0259s\u0259n b\u0259y xeyriyy\u0259\u00e7ilik f\u0259aliyy\u0259tini davam etdirm\u0259li olur. M\u0259kt\u0259blil\u0259rin t\u0259til m\u00f6vs\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 \u00fcz\u00fcn\u00fc \u015eamax\u0131, G\u0259nc\u0259, Tiflis, \u0130r\u0259van, Nax\u00e7\u0131van, Qaraba\u011f, D\u0259rb\u0259nd, Quba v\u0259 s. \u015f\u0259h\u0259rl\u0259r\u0259 tutur. Orada m\u0259s\u0259l\u0259nin mahiyy\u0259tini\u00a0 mill\u0259tin imkanl\u0131, savadl\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 izah edir. Bu i\u015f\u0259 \u00f6z m\u00fcsb\u0259t fikrini bildir\u0259nl\u0259r\u0259, z\u0259man\u0259t duranlara qeydiyyat d\u0259ft\u0259rc\u0259sin\u0259 imza etdirib Bak\u0131ya qay\u0131d\u0131r.\u00a0 Aradan xeyli vaxt ke\u00e7ir, n\u0259 pul g\u00f6nd\u0259r\u0259n olur, n\u0259d\u0259 ki, yetim, kims\u0259siz u\u015faq g\u00f6nd\u0259r\u0259n. O, yen\u0259 yerl\u0259r\u0259 m\u0259ktublarla m\u00fcraci\u0259t edir. Onun \u00e7oxsayl\u0131 m\u00fcraci\u0259tl\u0259rind\u0259n sonra D\u0259rb\u0259ndd\u0259n v\u0259 \u015eamax\u0131dan iki yetim u\u015faq v\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259 pul g\u00f6nd\u0259rilir ki, Z\u0259rdabi onlar\u0131n\u00a0 t\u0259hsil almalar\u0131n\u0131 t\u0259min etsin.<br \/>\nOxuma\u011fa g\u00f6nd\u0259ril\u0259n u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259tin hesab\u0131na m\u0259nzil tutmaq laz\u0131m idi. Pansionda yer yox idi. H\u0259s\u0259n b\u0259y d\u0259llallar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 kiray\u0259y\u0259 m\u0259nzil tap\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259 bununla bitmir, u\u015faqlar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k, rus dilini bilm\u0259y\u0259n \u015fagirdl\u0259r\u0259 h\u0259m rus dilind\u0259, h\u0259m d\u0259 ana dilind\u0259 t\u0259dris \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rbiy\u0259\u00e7i qad\u0131n\u0131n vacibliyi haqq\u0131nda fikirl\u0259\u015fir. Xo\u015fb\u0259xt bir t\u0259sad\u00fcf H\u0259s\u0259n b\u0259y\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olur. M\u0259tbuat s\u0259hif\u0259l\u0259rinin birind\u0259 Tiflisd\u0259ki q\u0131z m\u0259kt\u0259bini qurtaran m\u0259zunlar\u0131n siyah\u0131s\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olur. Siyah\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdikd\u0259 qeyri mill\u0259tl\u0259rin aras\u0131nda bir n\u0259f\u0259r m\u00fcs\u0259lman q\u0131z\u0131n\u0131n ad\u0131na\u00a0 t\u0259sad\u00fcf etm\u0259si\u00a0 onun b\u00f6y\u00fck sevincin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu birinci m\u00fcs\u0259lman q\u0131z\u0131 kimi t\u0259hsil alan H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayeva idi.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi H\u0259nif\u0259 xan\u0131mda &#8220;var-d\u00f6vl\u0259t, zahiri g\u00f6z\u0259llik olmas\u0131n, t\u0259ki onda el \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6y\u00fcn\u0259n sad\u0259, insanp\u0259rv\u0259r q\u0259lb, ayd\u0131n kamal olsun&#8221; fikri, x\u0259yal\u0131 il\u0259 Tiflis\u0259 yola d\u00fc\u015f\u00fcr. Fikirl\u0259\u015firdi ki, bel\u0259 olan halda onunla h\u0259yat qura bil\u0259r, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 il\u0259 \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 xalq\u0131n u\u015faqlar\u0131n\u0131 \u00f6z \u0259traf\u0131na toplayar, yeni-yeni m\u0259kt\u0259bl\u0259r a\u00e7ar, arzu v\u0259 ist\u0259kl\u0259rin\u0259 nail ola bil\u0259r.<br \/>\nK\u00fcbar q\u0131zlar m\u0259kt\u0259binin direktoru H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin n\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259 g\u0259ldiyini bildikd\u0259 sevinc\u0259k ona H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n q\u0131sa t\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131n\u0131 dan\u0131\u015f\u0131r. M\u0259kt\u0259bin direktoru H\u0259s\u0259n b\u0259yi burax\u0131l\u0131\u015f m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k\u00a0 gec\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t edir.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin bu t\u0259dbird\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m musiqi s\u0259dalar\u0131 alt\u0131nda H\u0259nif\u0259 xan\u0131mla tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131n rus dilind\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fma \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7ir. H\u0259yat yollar\u0131, fikirl\u0259ri, amallar\u0131 \u00fcst-\u00fcst\u0259\u00a0 d\u00fc\u015f\u0259n ideya, m\u0259sl\u0259k\u00a0 yolda\u015f\u0131 kimi Bak\u0131ya g\u0259lirl\u0259r. H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Bak\u0131ya g\u0259ldiyi ilk g\u00fcnd\u0259n q\u0131z\u011f\u0131n f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131r, H\u0259s\u0259n b\u0259yin oxutdu\u011fu yoxsul \u015fagirdl\u0259r onun simas\u0131nda \u00f6z do\u011fma analar\u0131n\u0131 tapm\u0131\u015f olurlar.<br \/>\nH\u0259nif\u0259 xan\u0131m M\u0259likova (Abayeva) 5 may 1856-c\u0131 ild\u0259 \u015eimali Qafqaz\u0131n\u00a0 Nal\u00e7ik \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 anadan olmu\u015fdur.<br \/>\nO, Tiflisd\u0259 &#8220;M\u00fcq\u0259dd\u0259s Nina&#8221; q\u0131z m\u0259kt\u0259bind\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f, h\u0259yat yolda\u015f\u0131\u00a0 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 birlikd\u0259 &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015frind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak etmi\u015fdir. H\u0259nif\u0259 xan\u0131m \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 malik, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk maarif\u00e7i\u00a0 qad\u0131nlar\u0131ndand\u0131r.<br \/>\nH\u0259nif\u0259 xan\u0131m M\u0259likova 1880-ci ild\u0259 \u00f6z m\u0259nzilind\u0259 m\u0259kt\u0259b a\u00e7araq kas\u0131blar\u0131n, kims\u0259sizl\u0259rin t\u0259hsili il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y d\u00f6vl\u0259t\u0259 m\u00fcraci\u0259t edib Az\u0259rbaycanl\u0131 q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259b a\u00e7ma\u011fa\u00a0 icaz\u0259 ist\u0259yir. H\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131mla birlikd\u0259\u00a0 layih\u0259\u00a0 t\u0259rtib edir. G\u0259l\u0259c\u0259k m\u0259kt\u0259bin nizamnam\u0259sini yaz\u0131r. \u0130ki ild\u0259n sonra, y\u0259ni 1901-ci ild\u0259\u00a0 Bak\u0131da q\u0131zlar \u00fc\u00e7\u00fcn birinci rus-m\u00fcs\u0259lman m\u0259kt\u0259binin\u00a0 a\u00e7\u0131lmas\u0131na nail olur. H\u0259nif\u0259 xan\u0131m bu m\u0259kt\u0259bin direktoru t\u0259yin edilir. H\u0259s\u0259n b\u0259y is\u0259 m\u0259kt\u0259b \u015furas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olur. Onlar yoxsul q\u0131zlar\u0131 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 m\u0259kt\u0259b d\u00fcz\u0259ldir. B\u0259zil\u0259rini is\u0259 \u00f6z hesablar\u0131na oxudurdular. H.Z.Ta\u011f\u0131yevin \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259ti say\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259\u00a0 ba\u015flayan bu n\u00fcmun\u0259vi m\u0259kt\u0259b\u0259 direktor H\u0259nif\u0259 xan\u0131m t\u0259yin edilir.<br \/>\nH\u0259nif\u0259 xan\u0131m eyni zamanda 1904-1908-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ya\u015fl\u0131lara d\u0259rs demi\u015fdir. Bak\u0131dak\u0131 &#8220;Nicat&#8221; c\u0259miyy\u0259ti qad\u0131n b\u00f6lm\u0259sinin yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan olmu\u015fdur.<br \/>\nH\u0259nif\u0259 xan\u0131m 1901-1905-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Bak\u0131ya ilk m\u00fcs\u0259lman q\u0131z m\u0259kt\u0259binin, 1909-1919-cu ill\u0259r \u0259rzind\u0259\u00a0 is\u0259 \u015f\u0259h\u0259r d\u00f6vl\u0259t\u00a0 birinci\u00a0 rus-tatar ( Rus-Az\u0259rbaycan) q\u0131z m\u0259kt\u0259binin m\u00fcdiri i\u015fl\u0259mi\u015fdir. 1929-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259fat etmi\u015fdir.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayeva (M\u0259likova) il\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurduqdan\u00a0 bir il sonra 1973-c\u00fc ild\u0259 onlar\u0131n Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 P\u0259ri adl\u0131 ilk \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/peri-xanim.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-929\" title=\"peri xanim\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/peri-xanim.jpg\" alt=\"\" width=\"113\" height=\"203\" \/><\/a>P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fova v\u0259 \u018flim\u0259rdan\u00a0 b\u0259y Top\u00e7uba\u015fov kim idi?<\/strong><br \/>\nBir m\u00fcdd\u0259t i\u015fsiz qalan H\u0259s\u0259n b\u0259y 1880-ci ild\u0259 ail\u0259si il\u0259 do\u011fma k\u0259ndi Z\u0259rdaba\u00a0 k\u00f6\u00e7d\u00fcy\u00fc vaxtda P\u0259ri art\u0131q 7 ya\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259 idi. H\u0259s\u0259n b\u0259yl\u0259 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n Z\u0259rdabda ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 art\u0131q onlar\u0131n Midh\u0259d, S\u0259ff\u0259t adl\u0131\u00a0 o\u011flullar\u0131, Q\u0259ribsoltan\u00a0 adl\u0131\u00a0 q\u0131z\u0131 da d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259yin m\u0259kt\u0259bl\u0259r a\u00e7\u0131lmas\u0131nda \u0259n b\u00f6y\u00fck arzular\u0131ndan biri d\u0259 qad\u0131nlar\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 idi. H\u0259s\u0259n b\u0259y Az\u0259rbaycanda o d\u00f6vrd\u0259 q\u0131z m\u0259kt\u0259bi a\u00e7\u0131lmas\u0131na nail olmad\u0131\u011f\u0131ndan q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m\u0131 Tiflis\u0259 apar\u0131r v\u0259 onu anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n vaxtil\u0259 t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 rus q\u0131z gimnaziyas\u0131na qoyur. P\u0259ri xan\u0131m burada anas\u0131n\u0131n sabiq\u00a0 m\u00fc\u0259lliml\u0259rinin yan\u0131nda ya\u015fay\u0131r v\u0259 t\u0259hsil al\u0131r.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi oca\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xan, Tiflisd\u0259 rus q\u0131z gimnaziyas\u0131nda ilk t\u0259hsil alan Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131 P\u0259ri xan\u0131m M\u0259likova (Top\u00e7uba\u015fova) (1873-1947), Az\u0259rbaycan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, 1889-cu ild\u0259 Peterburq Universitetinin h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015f, Tiflisd\u0259 v\u0259 Bak\u0131da m\u0259hk\u0259m\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi, dair\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259sinin katibi, v\u0259kil v\u0259 s. i\u015fl\u0259mi\u015f, 1897-1917-ci ill\u0259rd\u0259 &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zetinin redaktoru, D\u00f6vl\u0259t Dumas\u0131n\u0131n deputat\u0131 v\u0259 orada &#8220;M\u00fcs\u0259lman qrupunun&#8221; ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, Rusiya\u00a0 m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n 1-4-c\u00fc qurultay\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, &#8220;\u0130ttifaqi M\u00fcslimin&#8221; partiyas\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan v\u0259 MK-n\u0131n daimi b\u00fcrosunun \u00fczv\u00fc, 1917-1920-ci ill\u0259rd\u0259 Bak\u0131 M\u00fcs\u0259lman \u015euras\u0131 M\u00fcv\u0259qq\u0259ti \u0130craiyy\u0259 Komit\u0259sinin s\u0259dri, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk parlamentinin s\u0259dri, Paris s\u00fclh konfrans\u0131nda m\u00fcsavat n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun (1865-1934) h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olmu\u015fdur.<br \/>\nBel\u0259 bir dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin, ictimai-siyasi xadimin \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 olmaqla, onun h\u0259yat\u0131 boyu birlikd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi, xo\u015fb\u0259xt g\u0259l\u0259c\u0259yi u\u011frunda \u0259zabl\u0131 yollar\u0131 ke\u00e7\u0259n P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fovan\u0131n kim olmas\u0131 biz\u0259 \u00e7ox \u015feyl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<br \/>\nP\u0259ri xan\u0131m v\u0259 onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u018flim\u0259rdan b\u0259y Tiflis v\u0259 Bak\u0131 h\u0259yat\u0131ndan sonra Fransada m\u00fchacir\u0259td\u0259 olmu\u015f v\u0259 orada d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fl\u0259r.<br \/>\nAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti H. \u018fliyev c\u0259nablar\u0131 1993-c\u00fc ild\u0259 Fransada s\u0259f\u0259rd\u0259 olark\u0259n \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun, P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fovan\u0131n v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin d\u0259fn olunduqlar\u0131 xiyabana ged\u0259r\u0259k bu ail\u0259nin m\u0259zar\u0131 \u00fcst\u00fcn\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z ad\u0131ndan \u0259klil qoymas\u0131 tarixi bir \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb etm\u0259kl\u0259, \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u0259 veril\u0259n d\u0259rin h\u00f6rm\u0259tin t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Eyni zamanda H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin yetirm\u0259l\u0259rin\u0259, onun \u00f6vladlar\u0131na veril\u0259n bu qiym\u0259t d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 uyuyan,\u00a0 ya\u015fayan yerl\u0259ri\u00a0 g\u0259z\u0259n Z\u0259rdabi\u00a0 ruhunun \u015fad olmas\u0131 dem\u0259kdir.<br \/>\nP\u0259ri xan\u0131m\u0131n v\u0259 \u018flim\u0259rdan b\u0259yin Tiflis h\u0259yat\u0131, oradan H\u0259nif\u0259 xan\u0131ma yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublar maraql\u0131\u00a0 bir vaxta t\u0259sad\u00fcf edir. 14 ild\u0259n art\u0131q bir m\u00fcdd\u0259t idi ki, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi v\u0259fal\u0131\u00a0 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131mla birlikd\u0259\u00a0 do\u011fma k\u0259ndi Z\u0259rdabda ya\u015fay\u0131rd\u0131.<br \/>\nBunun da ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi ondan ibar\u0259t idi ki, Z\u0259rdabinin ictimai-siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n raz\u0131 qalmayan Bak\u0131 qubernatoru onu m\u00fct\u0259madi izl\u0259y\u0259r\u0259k &#8220;siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259 etibars\u0131z&#8221; hesab etmi\u015fdir. N\u0259tic\u0259d\u0259, 1877-ci ilin sentyabr ay\u0131nda &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zeti \u00e7ar h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u011flan\u0131l\u0131r, 1878-ci ild\u0259 is\u0259 Z\u0259rdabi gimnaziyadan-m\u00fc\u0259llimlikd\u0259n azad edilir. \u00c7ar h\u00f6kum\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li\u00a0 hesab edil\u0259n Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n banisi Z\u0259rdabinin Bak\u0131da qalmas\u0131 laz\u0131m bilinmir. Yekaterinodar (Krasnodar) \u015f\u0259h\u0259r gimnaziyas\u0131na m\u00fc\u0259llim g\u00f6nd\u0259rm\u0259k ad\u0131 il\u0259 o, Bak\u0131\u00a0 gimnaziyas\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Z\u0259rdabinin getdiyini e\u015fid\u0259n \u015fagirdl\u0259r\u0259 bu hal \u00e7ox pis t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Onlar tez-tez, d\u0259st\u0259-d\u0259st\u0259 sevimli m\u00fc\u0259lliml\u0259ri gil\u0259 g\u0259lir v\u0259 onu yad etm\u0259kl\u0259, d\u0259rin h\u00f6rm\u0259t v\u0259 r\u0259\u011fb\u0259tl\u0259rini bildirirl\u0259r. H\u0259s\u0259n b\u0259y hara gedirdis\u0259, kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirdis\u0259 ona i\u015f ver\u0259n yox idi. Bu zaman onun h\u0259yat\u0131nda faci\u0259 ba\u015f verir-\u00fc\u00e7 ya\u015fl\u0131 Fatma v\u0259 bunun dal\u0131nca bir ya\u015f\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc q\u0131z\u0131 da v\u0259fat edir. H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n t\u0259klifi il\u0259 raz\u0131la\u015fan H\u0259s\u0259n b\u0259y 1880-ci ild\u0259 ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 \u00f6z do\u011fma k\u0259ndi Z\u0259rdaba k\u00f6\u00e7\u00fcr. Lakin \u00e7ar h\u00f6kum\u0259tinin bu add\u0131m\u0131 b\u00f6y\u00fck maarifp\u0259rv\u0259r, demokrat v\u0259 ictimai-siyasi xadim, torpaq islahat\u00e7\u0131s\u0131 H.Z\u0259rdabini \u00f6z m\u0259qs\u0259dind\u0259n uzaqla\u015fd\u0131ra bilmir. O, burada m\u0259kt\u0259b a\u00e7maq, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatla m\u0259\u015f\u011ful olmaq fikrin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, lakin\u00a0 orada da ona mane olurlar, h\u0259r add\u0131m\u0131n\u0131 izl\u0259yirl\u0259r. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 S.\u018f.\u015eirvaninin v\u0259fat\u0131 x\u0259b\u0259ri onu sars\u0131d\u0131r. Sadiq dostun \u00f6l\u00fcm\u00fc Z\u0259rdabini qocald\u0131r. M\u0259qs\u0259din\u0259 nail ola bilm\u0259y\u0259n\u00a0 Z\u0259rdabi <a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/zerdabi-ailesi.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-928\" title=\"zerdabi ailesi\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/zerdabi-ailesi.jpg\" alt=\"\" width=\"247\" height=\"376\" \/><\/a>Ucarda m\u0259hk\u0259m\u0259d\u0259 v\u0259killik etm\u0259li olur. 1896-c\u0131 il\u0259 kimi Z\u0259rdabda ya\u015fay\u0131r v\u0259 16 il \u0259rzind\u0259 burada k\u0259ndl\u0259rd\u0259ki ictimai-siyasi haqs\u0131zl\u0131qlara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259sini davam etdirir.<br \/>\nG\u0259rgin f\u0259aliyy\u0259t, a\u011f\u0131r \u0259m\u0259k v\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ke\u00e7\u0259n h\u0259yat t\u0259rzi Z\u0259rdabinin s\u0259hh\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259y\u0259 bilm\u0259zdi. Odur ki, 1896-c\u0131 ild\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y iflic olur v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t x\u0259st\u0259 yat\u0131r.<br \/>\nAtas\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259yin, anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n himay\u0259sind\u0259n, n\u0259vazi\u015find\u0259n k\u0259narda q\u00fcrb\u0259td\u0259 ya\u015fayan, h\u0259r vaxt\u0131\u00a0 onlar\u0131n isti\u00a0 n\u0259f\u0259sini, maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ehtiyac\u0131n\u0131\u00a0 hiss ed\u0259n P\u0259ri xan\u0131m\u0131n anas\u0131na\u00a0 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubla tan\u0131\u015f olduqda, zaman\u0131n, tarixin h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc\u00a0 ke\u015fm\u0259ke\u015fli \u015f\u0259raitd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq Tiflis rus q\u0131z gimnaziyas\u0131n\u0131n son kursunda t\u0259hsilini davam etdir\u0259n Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xt h\u0259yat, azadl\u0131q, m\u0259h\u0259bb\u0259t u\u011frunda, sevgi yolunda m\u00fcbariz\u0259sind\u0259 Koro\u011flunun Nigar\u0131n\u0131, N\u0259binin H\u0259c\u0259rini, M\u0259cnunun Leylisini g\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz kimi g\u00f6z\u00fcm\u00fcz \u00f6n\u00fcnd\u0259 \u018flim\u0259rdan b\u0259yin P\u0259risinin obraz\u0131 canlan\u0131r.<br \/>\nH\u0259min m\u0259ktublar\u0131n Az\u0259rbaycan dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdiyim m\u0259tni il\u0259 oxucular\u0131m\u0131z\u0131\u00a0 tan\u0131\u015f etm\u0259k maraql\u0131 olard\u0131.<\/p>\n<p>P\u0259ri xan\u0131m\u0131n anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131ma m\u0259ktubu<br \/>\n&#8220;M\u0259nim \u00fcnvan\u0131m: K\u00f6hn\u0259 Tamojnaya k\u00fc\u00e7\u0259si, Vlasovun evi, P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fova.<br \/>\n\u018fziz \u0259rimi siz\u0259 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq qonaq g\u00f6nd\u0259rir\u0259m. Baxarsan ki, o sizd\u0259 hans\u0131 t\u0259\u0259ss\u00fcratlar yaradacaq. Bil ki, onun n\u0259 atas\u0131, n\u0259 d\u0259 anas\u0131 yoxdur v\u0259 \u00fcmid edir ki, Siz onlar\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259rsiniz.<br \/>\n\u018fziz sevimli ana!<br \/>\nM\u0259n s\u0259nin qar\u015f\u0131nda \u00e7ox g\u00fcnahkar oldu\u011fum \u00fc\u00e7\u00fcn indiy\u0259 q\u0259d\u0259r s\u0259n\u0259 m\u0259ktub yazmam\u0131\u015fam.<br \/>\n\u00d6z g\u00fcnah\u0131m\u0131 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259 d\u0259rk edir\u0259m v\u0259 s\u0259nin m\u00fchakim\u0259n\u0259 burax\u0131ram. D\u00fcn\u0259n 21 dekabrda k\u0259bin akt\u0131 ba\u011fland\u0131 v\u0259 ax\u015fam m\u0259n M\u0259rdan b\u0259ygil\u0259 k\u00f6\u00e7d\u00fcm. H\u0259r \u015fey yax\u015f\u0131 v\u0259 \u015f\u0259n oldu, yaln\u0131z s\u0259n \u00e7at\u0131\u015fm\u0131rd\u0131n. M\u0259n y\u0259qin bilir\u0259m, \u0259ziz ana, \u0259g\u0259r s\u0259n burda olsayd\u0131n, ham\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u015f\u0259nl\u0259n\u0259rdin v\u0259 m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 xo\u015fb\u0259xt olard\u0131n. H\u0259, h\u0259qiq\u0259t\u0259n dem\u0259k olar ki, burada tale b\u00f6y\u00fck rol oynad\u0131. Onda fikirl\u0259\u015firdim ki, tezlikl\u0259 kursu bitirdikd\u0259n sonra bir yax\u015f\u0131 adam tap\u0131lacaq, h\u0259m m\u0259ni sevsin, h\u0259m d\u0259 m\u0259n \u00f6z\u00fcm sevim. Bel\u0259 ki, onun m\u0259ni d\u0259lic\u0259sin\u0259 sevdiyin\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur v\u0259 bunu onu \u015f\u0259xs\u0259n\u00a0 g\u00f6r\u0259n xalam t\u0259sdiq ed\u0259 bil\u0259r.<br \/>\nK\u0259bin akt\u0131n ba\u011flanmas\u0131na q\u0259d\u0259r x\u0131rda bir anla\u015f\u0131lmazl\u0131q oldu, m\u0259n ax\u0131r\u0131nc\u0131 g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r yem\u0259k yem\u0259dim. Atam is\u0259, m\u0259lum oldu ki, 10 min pul t\u0259l\u0259b edib, M\u0259rdan is\u0259 bu pulu n\u0259\u011fd ver\u0259 bilm\u0259yib. Bel\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259bl\u0259\u011fi m\u0259n h\u0259r d\u0259qiq\u0259 t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259rdim, onda is\u0259 bu pul olmazd\u0131. M\u0259n\u0259 is\u0259 k\u0259bin \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 m\u0259bl\u0259\u011fin \u00f6d\u0259nilm\u0259sinin q\u0259tiyy\u0259n f\u0259rqi yox idi. M\u0259n ona dedim ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r bacar\u0131r \u00f6d\u0259sin. Ata \u00f6z\u00fc d\u0259 m\u0259niml\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131 ki, bel\u0259 \u015feyd\u0259n \u00f6tr\u00fc biz toyu poza bilm\u0259rik.<br \/>\nM\u0259nim \u0259zizim, m\u0259n\u0259 \u00e7ox k\u0259d\u0259rli v\u0259 a\u011f\u0131r g\u0259lir ki, s\u0259n yox idin, amma ola bil\u0259rdin, biz ona g\u00f6r\u0259 t\u0259l\u0259sdik ki, k\u0259bin ba\u011fland\u0131qdan sonra ayr\u0131-ayr\u0131 yana\u015fmaq\u00a0 a\u011f\u0131ls\u0131zl\u0131q olard\u0131, s\u0259n is\u0259 bel\u0259 tez g\u0259l\u0259 bilm\u0259zdin. Amma, inan\u0131ram ki, \u0259zizim, s\u0259n imkan d\u00fc\u015f\u0259n kimi y\u0131\u011f\u0131\u015f\u0131b g\u0259l\u0259c\u0259ks\u0259n, ona g\u00f6r\u0259 ki, M\u0259rdan\u0131n yerqurulu\u015fu (yer\u00f6l\u00e7m\u0259) m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u0259rsl\u0259ri var v\u0259 m\u0259zuniyy\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259k asan deyil. Bel\u0259 ki, biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz bayrama (maslennitsa) q\u0259d\u0259r ancaq g\u0259l\u0259 bil\u0259rik. H\u0259, \u0259zizim g\u00f6zl\u0259mirdim ki, s\u0259nd\u0259n bel\u0259 tez ayr\u0131lma\u011fa m\u0259cbur qalaca\u011fam, raz\u0131la\u015f ki, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr tale bel\u0259 imi\u015f. F\u0259rqi yoxdur, tez ya gec m\u0259n \u0259r\u0259 ged\u0259c\u0259kdim, m\u0259n\u0259 sevdiyim adama \u0259r\u0259 getm\u0259k ba\u015fqas\u0131na \u0259r\u0259 getm\u0259kd\u0259n daha yax\u015f\u0131d\u0131r. M\u0259rdan xahi\u015f edir ki, s\u0259ni m\u00f6hk\u0259m \u00f6p\u00fcm v\u0259 deyim ki, s\u0259nin arzun yerin\u0259 yetdi v\u0259 o s\u0259nin sevimli q\u0131z\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 \u0259r olacaq. Burada m\u0259n\u0259 onun (M\u0259rdan b\u0259yin) tan\u0131\u015flar\u0131n\u0131n t\u0259n\u0259sind\u0259n qurtaran m\u0259l\u0259k kimi bax\u0131rlar. Bel\u0259 ki, onlar\u0131n maddi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri siz\u0259 m\u0259lumdur v\u0259 m\u0259lumdur ki, o 10 min \u00f6d\u0259m\u0259k iqtidar\u0131nda deyil, m\u0259n is\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r pul \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259yini onun \u00f6z ixtiyar\u0131na buraxd\u0131m. Xahi\u015f edir\u0259m, \u0259zizim, cecim v\u0259 xal\u00e7alar\u0131m\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259nd\u0259 m\u0259nim albom, portfelimi, \u015f\u0259kil qrupumu v\u0259 \u00f6z \u015f\u0259xsi evim olaca\u011f\u0131 zaman m\u0259n\u0259 ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131na s\u00f6z verdiyin m\u00fcr\u0259kk\u0259bqab\u0131n\u0131 da g\u00f6nd\u0259r.<br \/>\nBa\u011f\u0131\u015fla, \u0259zizim, biz h\u0259r \u015feyi s\u0259nsiz h\u0259ll etdik, amma m\u0259n y\u0259qin bilirdim ki, s\u0259n biz\u0259 qar\u015f\u0131 olmazsan. \u0130ndi is\u0259 xahi\u015f edir\u0259m ki, sakit ol v\u0259 \u00f6z q\u0131z\u0131n\u0131n xo\u015fb\u0259xtliyin\u0259 sevin. Bil ki, m\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r xo\u015fb\u0259xt olsam da, s\u0259ni he\u00e7 vaxt unutmaram v\u0259 \u00f6z \u0259ziz v\u0259 yax\u015f\u0131 anam\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 sev\u0259c\u0259y\u0259m. \u00dcmidvaram ki, s\u0259n M\u0259rdan\u0131 da bel\u0259 sev\u0259c\u0259ks\u0259n, ona g\u00f6r\u0259 ki, o buna layiqdir.<br \/>\nB\u0259rk-b\u0259rk \u00f6p\u00fcr\u0259m s\u0259ni, Q\u0259ri\u015fi v\u0259 S\u0259fi\u015fi. Ba\u015f \u0259yir\u0259m, yaz.<br \/>\nS\u0259ni daima sev\u0259n q\u0131z\u0131n&#8221;.<\/p>\n<p><strong><a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Topcubasov2.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-935\" title=\"Topcubasov\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Topcubasov2.jpg\" alt=\"\" width=\"182\" height=\"269\" \/><\/a>\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun H\u0259nif\u0259 xan\u0131ma m\u0259ktubu.<\/strong><br \/>\n&#8220;\u00c7ox h\u00f6rm\u0259tli v\u0259 \u0259ziz ana!<br \/>\n&#8220;Ana&#8221; k\u0259lm\u0259si m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn o q\u0259d\u0259r \u0259ziz s\u0259sl\u0259nir v\u0259 h\u0259yat\u0131mda ilk d\u0259f\u0259 el\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u00f6vql\u0259 \u00e7ox d\u0259rin m\u0259nas\u0131 olan v\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn izah edilm\u0259z\u00a0 qalan bu s\u00f6zl\u0259 Siz\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir\u0259m!<br \/>\n\u0130ndi ilk d\u0259f\u0259 m\u0259n bu s\u00f6z\u00fc \u015f\u00fcurlu sur\u0259td\u0259 v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259 ifad\u0259 edir\u0259m ki, m\u0259n Sizin ana \u00fcr\u0259yinizd\u0259 h\u00fcznl\u00fc bir s\u0259da tapaca\u011fam, hans\u0131 ki, bu g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n (\u00f6z\u00fcm\u0259 inam tapmaq \u00fcmidi il\u0259) m\u0259nim \u00e7ox sevimli P\u0259rim il\u0259 birlikd\u0259 Sizin \u00f6vladlar\u0131n\u0131z aras\u0131nda m\u0259n\u0259 d\u0259 laz\u0131mi yer ayr\u0131la bil\u0259r .<br \/>\nM\u0259n bel\u0259 c\u0259sar\u0259t v\u0259 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 dan\u0131\u015f\u0131ram, halbuki Sizd\u0259 olan n\u0259vazi\u015fi h\u0259l\u0259 g\u00f6rm\u0259mi\u015f\u0259m, Sizi g\u00f6r\u00fcb, Sizi \u00f6pm\u0259mi\u015f\u0259m, amma bilir\u0259m Sizin m\u00fcnasib\u0259tinizi qazanacaq v\u0259 ya Sizin \u0259sas \u015f\u0259rt v\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rinizi qane ed\u0259c\u0259y\u0259m, dediyiniz kimi, kim Sizin k\u00fcr\u0259k\u0259niniz olmaq xo\u015fb\u0259xtliyini qazanmaq ist\u0259yirs\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Sizin q\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 sevm\u0259lidir.<br \/>\nB\u0259li, \u0259ziz ana, m\u0259n Sizin t\u0259l\u0259bl\u0259riniz\u0259 cavab verir\u0259m, ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259 m\u0259n m\u0259nim \u0259v\u0259zsiz P\u0259rimi sevir\u0259m, onu \u015f\u0259r\u0259fli v\u0259 n\u0259cab\u0259tli bir m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sevir\u0259m, h\u0259yat yolda\u015f\u0131m kimi, \u00f6z\u00fcm\u0259 b\u0259rab\u0259r bir yolda\u015f kimi sevir\u0259m.<br \/>\nHans\u0131 ki, bundan\u00a0 sonra m\u0259nim sevincimi v\u0259 k\u0259d\u0259rimi b\u00f6lm\u0259k taleyi d\u00fc\u015f\u00fcr, bel\u0259 ki, m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn huri m\u0259l\u0259k rolu oynay\u0131r ki, bu g\u00fcnd\u0259n o, m\u0259nim ideyalar\u0131m\u0131n qay\u0259sini, z\u0259hm\u0259t v\u0259 m\u0259qs\u0259dini t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k m\u0259nim h\u0259yat\u0131m\u0131 b\u0259z\u0259y\u0259c\u0259k, bizim m\u00fcq\u0259dd\u0259s amallar\u0131m\u0131z\u0131n birg\u0259 h\u0259lli yolunda ona daha \u00e7ox enerji v\u0259 g\u00fcc ver\u0259c\u0259k, h\u0259m d\u0259 c\u0259hal\u0259t qaranl\u0131\u011f\u0131nda \u00e7apalayan bizim b\u0259db\u0259xt m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131m\u0131z\u0131n\u00a0 maarifl\u0259ndirilm\u0259si kimi \u015f\u0259r\u0259fli bir i\u015fin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn xeyir ver\u0259c\u0259k.<br \/>\nBir s\u00f6zl\u0259 m\u0259n Sizin q\u0131z\u0131n\u0131z\u0131 sevir\u0259m, bir h\u0259yat yolda\u015f\u0131 kimi is\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, h\u0259qiq\u0259t\u0259n h\u0259rar\u0259tl\u0259 inan\u0131ram ki, m\u0259nim ona olan\u00a0 m\u00fcnasib\u0259timi bu g\u00fcnd\u0259n he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bilm\u0259z, \u0259ksin\u0259, ail\u0259 h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259r g\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 m\u0259nim \u0259ziz P\u0259rim\u0259 qar\u015f\u0131 olan\u00a0 m\u0259h\u0259bb\u0259timi art\u0131r\u0131r. Bel\u0259 ki, m\u0259nim b\u00f6y\u00fck xo\u015fb\u0259xtliyim namin\u0259 o da m\u0259n\u0259 eyni qaydada m\u0259rh\u0259m\u0259t g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\nBuna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259g\u0259r m\u0259nim P\u0259riy\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259timin m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyin\u0259 v\u0259 s\u0259mimiliyin\u0259 dair s\u00f6zl\u0259rim Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f deyils\u0259 onda bundan sonra\u00a0 m\u0259n\u0259 g\u00f6zl\u0259m\u0259k qal\u0131r, o vaxta kimi ki, P\u0259rim \u00f6z d\u0259lil v\u0259 s\u00fcbutlar\u0131 il\u0259 Sizi \u015f\u0259xs\u0259n inand\u0131rs\u0131n, hans\u0131 ki, Sizd\u0259n he\u00e7 n\u0259 gizl\u0259d\u0259 bilm\u0259z v\u0259 \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259 Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 m\u0259nim s\u00f6zl\u0259rimin h\u0259qiqiliyin\u0259 inanana q\u0259d\u0259r t\u0259s\u0259lli olar ki, bu haqda m\u0259n Siz\u0259 yaz\u0131ram.<br \/>\nP\u0259rini m\u0259n o q\u0259d\u0259r sevir\u0259m ki, \u0259lb\u0259tt\u0259 ona yax\u0131n olan \u015f\u0259xsl\u0259ri o q\u0259d\u0259r sevm\u0259y\u0259 bilm\u0259r\u0259m, hans\u0131 ki, bu g\u00fcnd\u0259n m\u0259nim \u00fcr\u0259yim\u0259 yax\u0131n olurlar. D\u00fczd\u00fcr, h\u0259l\u0259lik m\u0259n yaln\u0131z \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli atan\u0131 v\u0259 sevimli Midh\u0259d qarda\u015f\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m, lakin m\u0259n t\u0259kc\u0259 onlar\u0131 sevm\u0259dim, qiyabi sur\u0259td\u0259 d\u0259 olsa m\u0259nim \u0259ziz anam\u0131 v\u0259 balaca bac\u0131 v\u0259\u00a0 qarda\u015f\u0131m\u0131 sevdim v\u0259 \u00fcmidvaram ki, bunu \u00f6z keyfiyy\u0259tl\u0259riml\u0259 onlarda \u00f6z\u00fcm\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00f6rm\u0259t hissi qazana bilm\u0259s\u0259m d\u0259, yen\u0259 d\u0259 P\u0259riy\u0259 olan m\u0259h\u0259bb\u0259timl\u0259 onlar\u0131n h\u00f6rm\u0259tini qazanaca\u011fam.<br \/>\nYaln\u0131z m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn yegan\u0259 &#8220;son \u00fcmid&#8221; yeri olmas\u0131na \u0259saslanaraq v\u0259 b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u0259\u00a0 b\u0259ra\u0259t qazanaraq, \u00fcmidvar oldu\u011fumu bildirir\u0259m ki, Siz m\u0259ni ba\u011f\u0131\u015flayacaqs\u0131n\u0131z, \u0259g\u0259r m\u0259n bu d\u0259f\u0259\u00a0 birc\u0259 ona g\u00f6r\u0259 susuram ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259n indiy\u0259 q\u0259d\u0259r Siz\u0259 yazmam\u0131\u015fam, ikincisi ona g\u00f6r\u0259 ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0 bizim toyumuz ba\u015fqa c\u00fcr yox m\u0259hz bel\u0259 quruldu: bu izahata v\u0259 suallara cavablar\u0131 Sizinl\u0259\u00a0 \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r saxlama\u011f\u0131 laz\u0131m bildim, hans\u0131 ki, P\u0259ri il\u0259 m\u0259n birlikd\u0259 h\u0259sr\u0259tl\u0259 v\u0259 s\u0259birsizlikl\u0259 ba\u015fqa daha m\u00fcnasib vaxtda qohum kimi \u00fcr\u0259kd\u0259n dan\u0131\u015fa bil\u0259rik. H\u0259l\u0259lik is\u0259, Siz\u0259 P\u0259rinin v\u0259 Midh\u0259din sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 x\u0259b\u0259r verir\u0259m, Sizin qar\u015f\u0131n\u0131zda ba\u015f \u0259yir\u0259m, Sizi v\u0259 u\u015faqlar\u0131 qiyabi \u00f6p\u00fcr\u0259m, Siz\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n v\u0259 sev\u0259n<br \/>\nSizin k\u00fcr\u0259k\u0259niniz, \u018flim\u0259rdan Top\u00e7uba\u015fov,<br \/>\n29 yanvar 1984-c\u00fc il Tiflis \u015f.&#8221;.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/zerdabiiiiiii.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-937\" title=\"zerdabiiiiiii\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/zerdabiiiiiii.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" \/><\/a>H\u0259s\u0259n b\u0259yin h\u0259yat\u0131nda ba\u015f ver\u0259n ac\u0131nacaql\u0131, k\u0259\u015fm\u0259ke\u015fli v\u0259ziyy\u0259t\u0259 baxmayaraq o, mill\u0259tinin bir \u00e7ox n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin, \u00f6vladlar\u0131n\u0131n \u0259sl Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131, t\u0259hsilli, t\u0259lim-t\u0259rbiy\u0259li, xeyirxah bir \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi yeti\u015fm\u0259sin\u0259, xo\u015fb\u0259xt ail\u0259 h\u0259yat\u0131\u00a0 qurmalar\u0131na nail olmu\u015fdur.<br \/>\nP\u0259ri xan\u0131m\u0131n anas\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 bu m\u0259ktubdan ayd\u0131n olur ki, 1893-c\u00fc ilin 31 dekabr\u0131nda toy m\u0259rasimi ke\u00e7irilir, h\u0259min g\u00fcn\u00fc k\u0259bin akt\u0131 ba\u011flan\u0131r v\u0259 o, ax\u015fam g\u0259lin k\u00f6\u00e7\u00fcr. P\u0259ri xan\u0131m m\u0259ktubunda bel\u0259 bir maraql\u0131 fakt\u0131 qeyd edir ki, x\u0131rda anla\u015f\u0131lmamazl\u0131q ucbat\u0131ndan ax\u0131r\u0131nc\u0131 g\u00fcn\u0259 kimi yem\u0259k yem\u0259dim. S\u0259b\u0259b is\u0259 bu olmu\u015fdur ki, ad\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 onun atas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u018flim\u0259rdan b\u0259yd\u0259n 10 min k\u0259bin\u00a0 haqq\u0131-ba\u015fl\u0131q\u00a0 t\u0259l\u0259b olunub. \u018flim\u0259rdan b\u0259y is\u0259 bu pulu n\u0259\u011fd verm\u0259k imkan\u0131nda\u00a0 olmam\u0131\u015fd\u0131r. P\u0259ri xan\u0131m \u018flim\u0259rdan b\u0259yin n\u0259 q\u0259d\u0259r k\u0259bin haqq\u0131 verm\u0259y\u0259 imkan\u0131 varsa o q\u0259d\u0259r \u00f6d\u0259m\u0259yi laz\u0131m bilir. H\u0259s\u0259n b\u0259y d\u0259 q\u0131z\u0131n\u0131n t\u0259klifi il\u0259 raz\u0131la\u015faraq bel\u0259 \u015feyd\u0259n\u00a0 \u00f6tr\u00fc toyu poza bilm\u0259rik deyir.<br \/>\nM\u0259ktubdan m\u0259lum oldu\u011fu kimi, P\u0259ri xan\u0131mla \u018flim\u0259rdan b\u0259yin Tiflisd\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmas\u0131 zaman\u0131 onun atas\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y, b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 Midh\u0259t b\u0259y\u00a0 v\u0259 xalas\u0131 (bibisi) onun yan\u0131nda olmu\u015flar. (s\u00f6hb\u0259tin xaladan, yaxud bibid\u0259n getdiyi qaranl\u0131q qal\u0131r). Onun\u00a0 ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na ehtiyac duyulur). Onlar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 k\u0259bin akt\u0131 ba\u011flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, lakin bu zaman P\u0259rinin sevimli anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n burada olmamas\u0131 ona \u00e7ox pis t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. P\u0259ri xan\u0131m\u0131n m\u0259ktubda anas\u0131n\u0131n toy m\u0259rasimin\u0259 tez bir vaxtda g\u0259lm\u0259sinin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc bildirir v\u0259 k\u0259bin k\u0259sildikd\u0259n sonra, anas\u0131n\u0131n yolunu g\u00f6zl\u0259m\u0259k v\u0259 o g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r ayr\u0131 ya\u015famaq\u00a0 a\u011f\u0131ls\u0131zl\u0131q olard\u0131\u00a0 dey\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Apard\u0131\u011f\u0131m ara\u015fd\u0131rmalar dem\u0259y\u0259 imkan verir ki, do\u011frudan da bel\u0259dir. \u00c7\u00fcnki o zaman H\u0259s\u0259n b\u0259yin ail\u0259si Z\u0259rdabda ya\u015fay\u0131rd\u0131. H\u0259s\u0259n b\u0259y v\u0259 b\u00f6y\u00fck o\u011flu Midh\u0259t b\u0259y Tiflisd\u0259 olduqlar\u0131 zaman H\u0259nif\u0259 xan\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn az ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131 Q\u0259ribsoltan xan\u0131mla v\u0259 S\u0259ff\u0259t b\u0259yl\u0259 birlikd\u0259 ucqar Z\u0259rdab\u00a0 k\u0259ndind\u0259n Tiflis\u0259 g\u0259lm\u0259k \u00e7\u0259tin olard\u0131 v\u0259 eyni zamanda o zaman ev, m\u0259nzil, m\u0259i\u015f\u0259t, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259rinin\u00a0 bir an bel\u0259 yiy\u0259siz-ba\u015fs\u0131z qalmas\u0131 m\u00fc\u015fkil m\u0259s\u0259l\u0259 idi.<br \/>\nP\u0259ri xan\u0131m anas\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubunda \u018flim\u0259rdan b\u0259yin onu d\u0259lic\u0259sin\u0259 sevdiyini v\u0259 xalas\u0131n\u0131n da bunu t\u0259sdiq etdiyini anas\u0131na \u00e7atd\u0131r\u0131r. \u018flim\u0259rdan b\u0259yi d\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 sev\u0259n P\u0259ri xan\u0131m m\u0259ktubunu sona yetirdikd\u0259n sonra m\u0259ktubun\u00a0 ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131na, birinci s\u0259hif\u0259y\u0259 qay\u0131daraq ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n sa\u011f k\u00fcnc\u00fcnd\u0259ki a\u011f yer\u0259 k\u00f6nd\u0259l\u0259n\u00a0 sur\u0259td\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131r. &#8220;Bil ki, onun n\u0259 atas\u0131, n\u0259 d\u0259 anas\u0131 yoxdur v\u0259 o \u00fcmid edir ki, Siz onlar\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259rsiniz&#8221;.<br \/>\nP\u0259ri xan\u0131m anas\u0131n\u0131n yolunu s\u0259birsizlikl\u0259 g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 eyni zamanda tezlikl\u0259 \u018flim\u0259rdan b\u0259yl\u0259 birlikd\u0259 anas\u0131n\u0131n yan\u0131na yeti\u015f\u0259c\u0259yini bildirir. Amma obyektiv s\u0259b\u0259bd\u0259n tez bir zaman \u0259rzind\u0259 sevimli anas\u0131na qovu\u015fmas\u0131n\u0131n\u00a0 m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc b\u0259yan edir. Bunun is\u0259 M\u0259rdan b\u0259yin Tiflisd\u0259 yerqurulu\u015fu (yer\u00f6l\u00e7m\u0259)\u00a0 m\u0259kt\u0259bind\u0259 d\u0259rsl\u0259rinin olmas\u0131 v\u0259 m\u0259zuniyy\u0259t g\u00f6t\u00fcrm\u0259sinin \u00e7\u0259tinliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. Yaln\u0131z Z\u0259rdaba ata oca\u011f\u0131na g\u0259li\u015fl\u0259rinin bayrama (maslennitsa) q\u0259d\u0259r m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu bildirir (maslennitsa &#8211; xristianlarda p\u0259hriz bayram\u0131 kimi qeyd olunur &#8211; E. H\u0259s\u0259nov).<br \/>\nBurada bir m\u0259qama diqq\u0259t yetir\u0259k, 1889-cu ild\u0259 Peterburq Universitetinin h\u00fcquq fak\u00fclt\u0259sini bitirmi\u015f \u018flim\u0259rdan b\u0259yin Tiflis yerqurulu\u015fu m\u0259kt\u0259bind\u0259 (zemlemernoye u\u00e7ili\u015fe) d\u0259rs dem\u0259si t\u0259sad\u00fcf\u00fc deyildir. \u00c7\u00fcnki H\u0259s\u0259n b\u0259yin \u00f6z\u00fc h\u0259l\u0259 1865-ci ild\u0259 Moskva Universitetini bitirdikd\u0259n sonra Tiflisd\u0259 ilk \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 &#8220;Majevaya palata&#8221; (Torpaq s\u0259rh\u0259d h\u00fcdudlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n, torpaq b\u00f6lg\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan idar\u0259) adl\u0131 idar\u0259d\u0259 yer\u00f6l\u00e7\u0259n-m\u00fcf\u0259tti\u015f (zemlemer-revizor), eyni zamanda burada &#8220;8-ci\u00a0 majevaya&#8221; (m\u0259rz\u00e7\u0259km\u0259) komissiyas\u0131nda m\u0259hk\u0259m\u0259 \u00fczv\u00fc kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. H\u0259s\u0259n b\u0259y harada, hans\u0131 sah\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 baxmayaraq, torpaq\u00a0 i\u015f\u00e7isi kimi ona do\u011fma olan bu s\u0259n\u0259tin \u0259sl m\u00fct\u0259x\u0259ssisi olaraq ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259rin\u0259, \u0259kin\u00e7ilik-bitki\u00e7ilik sah\u0259l\u0259rinin elmi \u0259saslarla inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f v\u0259 bir yer qurulu\u015f\u00e7usu kimi torpaq m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7il\u0259ri, istifad\u0259\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda torpaqlar\u0131n naturada (yerd\u0259) b\u00f6lg\u00fcs\u00fc i\u015fini aparm\u0131\u015f, s\u0259rh\u0259d h\u00fcdudlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 h\u00fcquqi bax\u0131mdan t\u0259nziml\u0259nm\u0259si yolunda b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\nHe\u00e7 t\u0259sad\u00fcfi deyildir ki,\u00a0 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin torpaq-yerqurulu\u015fu (yer\u00f6l\u00e7m\u0259) s\u0259n\u0259tin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 onun o\u011fullar\u0131 Almaniyada v\u0259 Fransada ali m\u00fch\u0259ndislik t\u0259hsili alan Midh\u0259t v\u0259 S\u0259ff\u0259t b\u0259yd\u0259n yan ke\u00e7m\u0259diyi kimi\u00a0 k\u00fcr\u0259k\u0259ni \u018flim\u0259rdan b\u0259yd\u0259n d\u0259 yan ke\u00e7m\u0259mi\u015fdir. \u018flb\u0259tt\u0259, \u018flim\u0259rdan b\u0259yin d\u0259 Tiflisd\u0259 yer\u00f6l\u00e7m\u0259\u00a0 m\u0259kt\u0259bind\u0259\u00a0 bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 d\u0259rs dem\u0259sin\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259yin t\u0259siri olmaya bilm\u0259zdi. \u018flim\u0259rdan b\u0259yin sonrak\u0131 h\u0259yat yolunun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 v\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 u\u011furlarda da H\u0259s\u0259n b\u0259yin b\u00f6y\u00fck rolu olmu\u015fdur.<br \/>\nM\u0259ktubdan m\u0259lum olur ki, \u0259r\u0259 ged\u0259n P\u0259ri xan\u0131m ev \u00fcnvanlar\u0131n\u0131 &#8220;K\u00f6hn\u0259 Tamojnaya k\u00fc\u00e7\u0259si, Vlasovun evi, P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fova&#8221; kimi g\u00f6st\u0259rir v\u0259 anas\u0131ndan xahi\u015f edir ki, onun ad\u0131na saxlad\u0131\u011f\u0131 cecim v\u0259 xal\u00e7alar\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259nd\u0259 ona m\u0259xsus olan albom, portfeli, \u015f\u0259kil qrupunu v\u0259 \u00f6z \u015f\u0259xsi evi olanda ona ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131na s\u00f6z verdiyi m\u00fcr\u0259kk\u0259bqab\u0131n\u0131 da g\u00f6nd\u0259rsin.<br \/>\nBurada H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131ma ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ceciml\u0259 ba\u011fl\u0131 tarixi bir fakt\u0131 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim.<br \/>\nH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131mla ip\u0259kqurdu yeti\u015fdirmi\u015f v\u0259 ondan ip\u0259k istehsal\u0131 etmi\u015fdir. He\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil ki, H\u0259s\u0259n b\u0259yin \u015f\u0259xsi t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259saslanan v\u0259 toplad\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxsah\u0259li s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 ip\u0259k m\u0259mulat\u0131n\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131mla birlikd\u0259 1889-cu ild\u0259 Tiflisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Qafqaz K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 S\u0259naye s\u0259rgisind\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirmi\u015fdir. Yerli \u00fcsullarla ip\u0259kqurdu yeti\u015fdirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y s\u0259rginin g\u00fcm\u00fc\u015f medal\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. S\u0259rginin kataloqunda g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir ki, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ip\u0259k\u00e7iliy\u0259 dair d\u00fcz\u0259ltdiyi model herbaril\u0259r s\u0259rginin gir\u0259c\u0259yind\u0259 sa\u011f t\u0259r\u0259fd\u0259 yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<br \/>\nEyni zamanda H\u0259s\u0259n b\u0259y s\u0259rgiy\u0259 qiym\u0259ti 29 manat 70 q\u0259pik v\u0259 34 manat\u00a0 olan iki \u0259d\u0259d ip\u0259k cecim t\u0259qdim etmi\u015fdir. Bel\u0259 m\u0259lum olur ki, Z\u0259rdabi \u0259slind\u0259 bu s\u0259rgid\u0259 pe\u015f\u0259kar s\u0259n\u0259tkar toxucu kimi i\u015ftirak etmi\u015fdir. H\u0259nif\u0259 xan\u0131m is\u0259 s\u0259rgiy\u0259\u00a0 bir ne\u00e7\u0259 ip\u0259k par\u00e7a v\u0259 b\u0259dii tikm\u0259 n\u00fcmun\u0259si vermi\u015fdir. Kataloqda bununla \u0259laq\u0259dar qeyd olunmu\u015fdur ki, G\u00f6y\u00e7ay mahal\u0131ndan Xan\u0131m M\u0259likova Z\u0259rdabi s\u0259rgiy\u0259 ip\u0259k par\u00e7a t\u0259qdim etmi\u015fdir. Bu t\u0259qdim olunan par\u00e7alar q\u0259dim n\u00fcmun\u0259l\u0259r \u0259sas\u0131nda toxunulmu\u015fdur. Bunlara baxanda toxucular\u0131n ustal\u0131\u011f\u0131na, s\u0259n\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131na heyran qalmaya bilm\u0259zs\u0259n.<br \/>\nS\u00f6zs\u00fcz ki, H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131ma ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 cecim v\u0259 xal\u00e7alar h\u0259min qiym\u0259tli\u00a0 n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259n olmu\u015fdur.<br \/>\nP\u0259ri xan\u0131m\u0131n anas\u0131na yazd\u0131\u011f\u0131 k\u00f6vr\u0259k hisl\u0259rl\u0259 dolu m\u0259ktubla b\u0259rab\u0259r \u018flim\u0259rdan b\u0259yin H\u0259nif\u0259 xan\u0131ma yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub daha inc\u0259, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 onun ail\u0259sin\u0259 d\u0259rin sevgi v\u0259 qay\u011f\u0131 ruhunda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck alilik v\u0259 ziyal\u0131l\u0131qla yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nM\u0259ktubda h\u0259yat yolda\u015f\u0131\u00a0 P\u0259ri xan\u0131m\u0131 &#8220;son \u00fcmid&#8221; yeri adland\u0131rmas\u0131, ona qar\u015f\u0131\u00a0 m\u0259h\u0259bb\u0259tinin s\u0259mimiliyini qeyd etm\u0259si, H\u0259s\u0259n b\u0259yi \u00e7ox h\u00f6rm\u0259tli, n\u00fcfuzlu ata adland\u0131rmas\u0131, onun \u00fc\u00e7\u00fcn izah edilm\u0259z qalan &#8220;Ana&#8221; k\u0259lm\u0259si il\u0259 H\u0259nif\u0259 xan\u0131ma m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si v\u0259 sair ifad\u0259l\u0259r \u018flim\u0259rdan\u00a0 b\u0259yin \u00e7ox b\u00f6y\u00fck amal, ideya, m\u0259sl\u0259k, d\u0259rin insani keyfiyy\u0259tl\u0259rin sahibi oldu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir. Onlar haqq\u0131nda\u00a0 yuxar\u0131dak\u0131 q\u0131sa bilgini ona g\u00f6r\u0259 verdim ki, \u018flim\u0259rdan b\u0259yin v\u0259 sevimli P\u0259risinin\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n xo\u015f g\u0259l\u0259c\u0259yi v\u0259 azadl\u0131\u011f\u0131 namin\u0259 hans\u0131 yollardan ke\u00e7dikl\u0259ri oxuculara\u00a0 ayd\u0131n olsun.<br \/>\nRuhun \u015fad olsun H\u0259s\u0259n b\u0259y!<\/p>\n<p><strong>Eld\u0259niz H\u0259s\u0259nov, K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, Beyn\u0259lxalq Ekoenergetika Akademiyas\u0131n\u0131n professoru, z\u0259rdabi\u015f\u00fcnas<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Salman M\u00fcmtaz ad\u0131na D\u00f6vl\u0259t \u018fd\u0259biyyat v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t arxivind\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar aparark\u0259n bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fovan\u0131n anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayeva v\u0259 eyni zamanda onlar\u0131n k\u00fcr\u0259k\u0259ni \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayevaya yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublar\u0131n \u0259lyazmas\u0131 diqq\u0259timi c\u0259lb etdi (F. H 633, s.1, i\u015f 38). Rus dilind\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-925","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kinci-zrdab-ziyali-qzet-tbitsunas"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Salman M\u00fcmtaz ad\u0131na D\u00f6vl\u0259t \u018fd\u0259biyyat v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t arxivind\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar aparark\u0259n bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fovan\u0131n anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayeva v\u0259 eyni zamanda onlar\u0131n k\u00fcr\u0259k\u0259ni \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayevaya yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublar\u0131n \u0259lyazmas\u0131 diqq\u0259timi c\u0259lb etdi (F. H 633, s.1, i\u015f 38). Rus dilind\u0259 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-03-07T10:40:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2012-03-07T10:50:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"31 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi\",\"datePublished\":\"2012-03-07T10:40:19+00:00\",\"dateModified\":\"2012-03-07T10:50:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\"},\"wordCount\":6249,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg\",\"articleSection\":[\"H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\",\"name\":\"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg\",\"datePublished\":\"2012-03-07T10:40:19+00:00\",\"dateModified\":\"2012-03-07T10:50:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi - Z\u0259rdab.com","og_description":"Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Salman M\u00fcmtaz ad\u0131na D\u00f6vl\u0259t \u018fd\u0259biyyat v\u0259 \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t arxivind\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar aparark\u0259n bu dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 P\u0259ri xan\u0131m Top\u00e7uba\u015fovan\u0131n anas\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayeva v\u0259 eyni zamanda onlar\u0131n k\u00fcr\u0259k\u0259ni \u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovun H\u0259nif\u0259 xan\u0131m Abayevaya yazd\u0131qlar\u0131 m\u0259ktublar\u0131n \u0259lyazmas\u0131 diqq\u0259timi c\u0259lb etdi (F. H 633, s.1, i\u015f 38). Rus dilind\u0259 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2012-03-07T10:40:19+00:00","article_modified_time":"2012-03-07T10:50:38+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"31 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi","datePublished":"2012-03-07T10:40:19+00:00","dateModified":"2012-03-07T10:50:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925"},"wordCount":6249,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg","articleSection":["H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925","name":"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/Eldeniz-Hesenov32-216x300.jpg","datePublished":"2012-03-07T10:40:19+00:00","dateModified":"2012-03-07T10:50:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=925#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u018flim\u0259rdan b\u0259y Top\u00e7uba\u015fovu H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi ail\u0259sin\u0259 ba\u011flayan sevgi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=925"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":941,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions\/941"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}