{"id":9435,"date":"2013-04-27T00:09:22","date_gmt":"2013-04-26T19:09:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435"},"modified":"2013-04-27T00:09:22","modified_gmt":"2013-04-26T19:09:22","slug":"insanin-s%c9%99ad%c9%99ti-m%c9%99rif%c9%99td%c9%99n-kecir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435","title":{"rendered":"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000080;\"><strong><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9436\" alt=\"kainat-d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/d\u00fcnya-kainat-d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259-fikir-sevgi-800x600.jpg\" width=\"800\" height=\"600\" \/>Q\u0259dim yunanlar deyibl\u0259r ki, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: f\u0259ls\u0259f\u0259. Yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn elml\u0259r bu elmin \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ridir. F\u0259ls\u0259f\u0259 haqq\u0131nda is\u0259 bel\u0259 deyibl\u0259r ki, bu elm h\u0259qiq\u0259ti axtarmaq t\u0259limidir. \u018fslin\u0259 qalanda elmin bu modeli il\u0259 raz\u0131la\u015fmaq olar. Amma bizim 1500 illik elmimiz, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131z f\u0259ls\u0259f\u0259nin yerin\u0259 ba\u015fqa ad yaz\u0131r: m\u0259rif\u0259tullah. B\u0259li, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: m\u0259rif\u0259tullah. Yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn elml\u0259r m\u0259rif\u0259tullah\u0131n \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ri, b\u00f6lm\u0259l\u0259ri, oxuyan\u0131, \u00f6yr\u0259n\u0259ni h\u0259qiq\u0259t\u0259 yetir\u0259n yollard\u0131r.\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Bizd\u0259 m\u0259rif\u0259t dey\u0259nd\u0259 \u0259xlaq, \u0259d\u0259b-\u0259rkan a\u011fla g\u0259lir. Halbuki m\u0259rif\u0259t daha y\u00fcks\u0259k bir anlay\u0131\u015fd\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 bizim bildiyimiz \u0259xlaq\u0131 da, m\u0259rif\u0259ti d\u0259 t\u0259nziml\u0259yir.<\/p>\n<p>\u201cM\u0259rif\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fc \u201ct\u0259rif\u201d s\u00f6z\u00fc il\u0259 eyni k\u00f6kd\u0259ndir. Biz \u201cm\u0259rif\u0259t\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u00fczg\u00fcn anlamda i\u015fl\u0259tm\u0259diyimiz kimi, he\u00e7 \u201ct\u0259rif\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259 \u00f6z yerin\u0259 oturtmuruq. M\u0259rif\u0259tin d\u0259, t\u0259rifin d\u0259 k\u00f6k\u00fcnd\u0259 arif var. Arif-bil\u0259n dem\u0259kdir, t\u0259rif bildirm\u0259k, \u00f6yr\u0259tm\u0259k, tan\u0131tmaq, m\u0259rif\u0259t is\u0259 bilm\u0259k, \u00f6yr\u0259nm\u0259k, tan\u0131maq t\u0259limi anlam\u0131ndad\u0131r. M\u0259rif\u0259tullah, y\u0259ni Allah\u0131 tan\u0131maq.<\/p>\n<p>B\u0259li, h\u0259r \u015feyin ba\u015f\u0131 Allah\u0131 tan\u0131maqd\u0131r. B\u0259nd\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bundan b\u00f6y\u00fck v\u0259zif\u0259 v\u0259 t\u0259slimiyy\u0259td\u0259n \u00fcst\u00fcn d\u0259r\u0259c\u0259 yoxdur. Allah\u0131 tan\u0131yan, Onun buyurduqlar\u0131n\u0131 ya\u015fayan t\u0259slimiyy\u0259ti \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn azadl\u0131q, \u015f\u0259r\u0259f v\u0259 s\u0259ad\u0259t bilir. Xo\u015fb\u0259xtliyin s\u00f6zl\u0259 ifad\u0259 edilm\u0259y\u0259c\u0259k z\u00f6vq\u00fcn\u00fc, l\u0259zz\u0259tini d\u0259 o t\u0259slimiyy\u0259td\u0259 tap\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>H\u0259r bir \u015fey sistemli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259dildikd\u0259 n\u0259tic\u0259 verir. \u0130slam dinini \u0259sas\u0259n \u00fc\u00e7 \u0259sas \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00f6yr\u0259dirl\u0259r: iman, ibad\u0259t, \u0259xlaq. \u0130man h\u0259r \u015feyin ba\u015f\u0131d\u0131r. Bu anlay\u0131\u015f haqq\u0131nda bel\u0259 t\u0259rif verirl\u0259r ki, iman Allah\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, birliyini, \u015f\u0259riki-orta\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, he\u00e7 bir \u015feyin, he\u00e7 bir k\u0259sin Ona r\u0259qib v\u0259 ya b\u0259nz\u0259r ola bilm\u0259diyini q\u0259lb\u0259n v\u0259 dili il\u0259 t\u0259sdiq etm\u0259kdir.<\/p>\n<p>La-\u0130lah\u0259-\u0130ll\u0259llah, y\u0259ni \u201cAllahdan ba\u015fqa ibad\u0259t edil\u0259c\u0259k kims\u0259 yoxdur\u201d h\u0259qiq\u0259ti b\u0259\u015f\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ali ger\u00e7\u0259kdir. T\u0259bii ki, bu inam\u0131n ard\u0131nca iman\u0131n dig\u0259r \u015f\u0259rtl\u0259ri d\u0259 s\u0131ralan\u0131r. Amma h\u0259r xeyrin ba\u015f\u0131, h\u0259r m\u0259ntiqin mahiyy\u0259ti La-\u0130lah\u0259-\u0130ll\u0259llahd\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Allah\u0131 biz\u0259 tan\u0131dan yen\u0259 Allah\u0131n \u00d6z\u00fcd\u00fcr. G\u00f6nd\u0259rdiyi Qurani-K\u0259riml\u0259 Allah-T\u0259ala biz\u0259 bizim ehtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011fu q\u0259d\u0259r \u00d6z\u00fcn\u00fc tan\u0131d\u0131r. Quranda zikr edil\u0259n Allah-T\u0259alan\u0131n \u018fsmail-H\u00fcsnas\u0131, y\u0259ni g\u00f6z\u0259l adlar\u0131 \u0259slind\u0259 b\u00fct\u00fcn kainat\u0131n, b\u00fct\u00fcn yarad\u0131lm\u0131\u015flar\u0131n \u00fcz tutdu\u011fu aynalar kimidir.<\/p>\n<p>Deyirl\u0259r ki, Allah-T\u0259alan\u0131n doxsan doqquz ad\u0131 var. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, Allah-T\u0259ala biz\u0259 doxsan doqquz ad\u0131n\u0131 bildirm\u0259yi murad edib. \u00c7\u00fcnki bizim b\u00fct\u00fcn m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rimiz o \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 \u00f6z h\u0259llini tapa bilir. Yoxsa, Allah-T\u0259alan\u0131n \u00f6z\u0259llikl\u0259rini, g\u00f6z\u0259llikl\u0259rini doxsan doqquz ada s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rmaq, m\u00fc\u0259yy\u0259n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq bizim insan olaraq h\u0259ddimiz v\u0259 haqq\u0131m\u0131z deyil. Allah-T\u0259ala o q\u0259d\u0259r m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcb, o q\u0259d\u0259rini d\u0259 bildirib. H\u0259r \u015feyin do\u011frusunu Allah bilir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Bizi x\u0259lq ed\u0259n, yaradan Odur, bizi ya\u015fadan Odur, bizi yedir\u0259n Odur, bizim h\u0259r hal\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6r\u0259n, bil\u0259n, e\u015fid\u0259n Odur, bizi qoruyan Odur. Bizim \u201cbizim\u201d dediyimiz h\u0259r \u015feyin ger\u00e7\u0259k Sahibi Odur. Bizim ehtiyaclar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259n Odur, bizim g\u00fcnahlar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6rt\u0259n Odur, bizi hifz ed\u0259n, qoruyan Odur, bizim dualar\u0131m\u0131za qar\u015f\u0131l\u0131q ver\u0259n Odur, bizim t\u00f6vb\u0259l\u0259rimizi q\u0259bul ed\u0259n Odur, bizi ba\u011f\u0131\u015flayan Odur, biz\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259rh\u0259m\u0259ti, q\u0259z\u0259bini ke\u00e7mi\u015f olan Odur. B\u00fct\u00fcn al\u0259ml\u0259rin yarad\u0131c\u0131s\u0131 Odur, bizi \u00f6ld\u00fcr\u0259c\u0259k olan da Odur, bizi \u00f6ld\u00fcr\u0259nd\u0259n sonra bizi dirildib, sor\u011fu-suala \u00e7\u0259k\u0259c\u0259k olan da Odur. O, sonsuz \u0259vv\u0259l, sonsuz ax\u0131rd\u0131r, Onun \u0259vv\u0259li-ax\u0131r\u0131 yoxdur, t\u0259k \u0259b\u0259di olan Odur. O daim diridir, daim yarad\u0131r. G\u00f6r\u00fcn\u0259n, g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n h\u0259r \u015fey &#8211; yerd\u0259kil\u0259r, g\u00f6yd\u0259kil\u0259r, k\u00fclli-kainat Onun \u0259s\u0259ridir. O \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr, O t\u0259kdir, b\u0259nz\u0259ri, orta\u011f\u0131, \u015f\u0259riki, r\u0259qibi olmayand\u0131r. O \u0259n \u0259dal\u0259tlidir, \u0259n m\u0259rh\u0259m\u0259tlidir. O \u0259n b\u00f6y\u00fck, \u0259n ulu, \u0259n g\u00f6z\u0259ldir. O bizim Allah\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u0259sas qay\u0259si Allah\u0131 tan\u0131maq, Onun varl\u0131\u011f\u0131na iman etm\u0259k, ibad\u0259t etm\u0259kdir. Bu ger\u00e7\u0259yi Allah-T\u0259ala Qurani-K\u0259rimd\u0259 bildirir. \u0130nsan\u0131 imana yeti\u015fdir\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm yollardan biri Allah\u0131 tan\u0131maqd\u0131r v\u0259 tan\u0131d\u0131qdan sonra da xalis bir t\u0259slimiyy\u0259t ruhu il\u0259 buyurdu\u011fu yolu tutmaqd\u0131r. \u0130xlas ruhu, y\u0259ni xalis bir t\u0259slimiyy\u0259t ruhu il\u0259 Allah\u0131n yolunu tutmayanlar n\u0259 m\u0259rif\u0259t\u0259 yeti\u015f\u0259 bil\u0259rl\u0259r, n\u0259 d\u0259 m\u0259rif\u0259tin, y\u0259ni Allah\u0131 tan\u0131ma\u011f\u0131n verdiyi z\u00f6vq\u00fc, s\u0259fan\u0131 \u00f6z ruhlar\u0131nda hiss ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Allaha iman ed\u0259nl\u0259r h\u0259r c\u00fcr \u015f\u00fcbh\u0259ni, etiraz\u0131 yax\u0131n buraxmaz, o \u0130lahi nurun feyzind\u0259 \u0259riyib Allaha qovu\u015farlar.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>M\u00f6minl\u0259r c\u0259nn\u0259td\u0259 C\u0259nabi-Haqq\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259r. R\u0259sulullah (s.\u0259.s.) bu m\u0259nz\u0259r\u0259ni t\u0259svir ed\u0259rk\u0259n, \u201cBuludsuz bir gec\u0259d\u0259 14 gec\u0259lik Ay\u0131 g\u00f6r\u00fcrm\u00fc\u015f kimi\u201d t\u0259birini i\u015fl\u0259dir. T\u0259bii ki, m\u00f6minin c\u0259nn\u0259td\u0259 Allah-T\u0259alan\u0131 g\u00f6rm\u0259si Allah\u0131 bir m\u0259kana s\u0131\u011fd\u0131rmaq anlam\u0131na g\u0259lm\u0259z. \u00c7\u00fcnki Allah-T\u0259ala h\u0259r c\u00fcr zaman v\u0259 m\u0259kan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259dir, Onun \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kan m\u0259hdudiyy\u0259ti olmad\u0131\u011f\u0131 kimi, zaman m\u0259hdudiyy\u0259ti d\u0259 yoxdur.<\/p>\n<p>Hans\u0131 m\u00f6minin m\u0259rif\u0259ti, y\u0259ni Allah\u0131n m\u00fcbar\u0259k camal\u0131n\u0131 tan\u0131mas\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259rdirs\u0259, Allah\u0131 g\u00f6rm\u0259si d\u0259 o nisb\u0259td\u0259 olacaq. \u00c7\u00fcnki m\u0259rif\u0259t el\u0259 bir nem\u0259tdir ki, n\u0259 q\u0259d\u0259r olsa, insan\u0131n g\u00f6z\u00fcnd\u0259ki p\u0259rd\u0259ni o q\u0259d\u0259r qald\u0131rm\u0131\u015f olar. Onun \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr ki, bir pey\u011f\u0259mb\u0259rin, bir \u00f6vliyan\u0131n v\u0259 ya s\u0131radan bir insan\u0131n c\u0259nn\u0259td\u0259ki m\u00fc\u015fahid\u0259si, y\u0259ni Allah-T\u0259alan\u0131 g\u00f6rm\u0259si eyni d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 olmayacaq. Dem\u0259k, insan\u0131n Allah haqq\u0131nda bilgisi, Onu daha yax\u0131ndan tan\u0131mas\u0131 \u00e7ox \u00f6n\u0259mli m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki insan Allah\u0131 tan\u0131d\u0131qca Ona daha \u00e7ox ibad\u0259t, ita\u0259t edir. Bu m\u0259nada Allahdan \u0259n \u00e7ox qorxan, Allaha \u0259n \u00e7ox ibad\u0259t ed\u0259n b\u0259nd\u0259l\u0259r pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki pey\u011f\u0259mb\u0259rl\u0259r Allah\u0131 dig\u0259r insanlardan daha \u00e7ox tan\u0131y\u0131rlar.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rimd\u0259 Allah-T\u0259ala d\u00f6n\u0259-d\u00f6n\u0259 soru\u015fur: \u201cHe\u00e7 t\u0259f\u0259kk\u00fcr etm\u0259zsinizmi?\u201d<\/p>\n<p>H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, do\u011fru istiqam\u0259td\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k, Allah\u0131 tan\u0131ma\u011fa s\u0259y g\u00f6st\u0259rm\u0259k ibad\u0259tdir. \u0130nsan a\u011f\u0131lla, irad\u0259 il\u0259, t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259 Allah\u0131n\u0131 tap\u0131r.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, onu da s\u00f6yl\u0259y\u0259k ki, insan yarad\u0131l\u0131\u015f etibaril\u0259 el\u0259 yarad\u0131l\u0131b ki, a\u011fl\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 Allah\u0131n\u0131 axtarma\u011fa y\u00f6n\u0259lm\u0259lidir. H\u0259r c\u00fcr c\u0259hal\u0259tin, az\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131n hakim oldu\u011fu bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 do\u011fulan \u0130brahim \u0259traf\u0131ndak\u0131lar kimi a\u011facdan, da\u015fdan d\u00fcz\u0259lmi\u015f b\u00fctl\u0259r\u0259 boyun \u0259ymir. \u0130nan\u0131r ki, insan \u0259li il\u0259 d\u00fcz\u0259lmi\u015f bir heyk\u0259l Allah ola bilm\u0259z. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Allah\u0131 axtarma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259zr\u0259ti M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 (s.\u0259.s.) h\u0259l\u0259 pey\u011f\u0259mb\u0259rlik v\u0259zif\u0259si verilm\u0259mi\u015fdi, amma d\u00f6vr\u00fcn az\u011f\u0131n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 ba\u015f \u0259ym\u0259y\u0259n insanlar K\u0259b\u0259y\u0259 doldurulmu\u015f b\u00fctl\u0259r\u0259 ita\u0259t etm\u0259dil\u0259r. Onlar Allah\u0131 axtar\u0131r, Onun g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259yi son pey\u011f\u0259mb\u0259ri g\u00f6zl\u0259yirdil\u0259r, Kus bin S\u0259id\u0259, Zeyd bin \u00d6m\u0259r kimi.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Qurani-K\u0259rim: \u201cAllah g\u00f6yl\u0259rin v\u0259 yerin nurudur\u201d buyurmaqdad\u0131r. Al\u0259md\u0259 h\u0259r \u015fey O nur say\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>K\u00f6nl\u00fcn\u00fc d\u00fcnyaya ba\u011flayanlar Allah\u0131 g\u00f6r\u0259, tan\u0131ya, sev\u0259 bilm\u0259zl\u0259r. Allah\u0131 sev\u0259nl\u0259r d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn naz-nem\u0259tini \u0259linin arxas\u0131 il\u0259 geri it\u0259nl\u0259rdir. Allah\u0131 fiziki \u015f\u0259kli il\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k insan\u0131n t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fc, t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fc xaricind\u0259dir. Allah dey\u0259nd\u0259 a\u011fl\u0131n\u0131za hans\u0131 \u015f\u0259kil g\u0259lirs\u0259, bilin ki, o Allah deyil. Qurani-K\u0259rimd\u0259 bildiril\u0259n \u018fsmai-H\u00fcsna, y\u0259ni o g\u00f6z\u0259l adlar insana Allah\u0131 tan\u0131dan sif\u0259tl\u0259rdir. Buyurulur ki, \u00f6z\u00fcn\u00fc tan\u0131yan Allah\u0131n\u0131 da tan\u0131yar. Dem\u0259k, Allah\u0131n\u0131 tan\u0131mayanlar \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011fru-d\u00fczg\u00fcn tan\u0131mayanlard\u0131r. \u0130nsan \u00f6z\u00fcn\u00fcn fiziki, m\u0259n\u0259vi ehtiyaclar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259ndikc\u0259 anlay\u0131r ki, o ehtiyaclar\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k t\u0259k varl\u0131q, q\u00fcvv\u0259 Allahd\u0131r. Bizim x\u0259st\u0259likl\u0259rimiz, acizliyimiz \u0259slind\u0259 biz\u0259 Allah-T\u0259alan\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259n g\u00f6z\u0259l vasit\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Biz x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259liyik ki, Allah-T\u0259alan\u0131n \u015f\u0259fi, y\u0259ni \u015f\u0259fa ver\u0259n oldu\u011funu bil\u0259k. Biz g\u00fcnah etm\u0259liyik ki, Allah-T\u0259alan\u0131n Qafur, y\u0259ni g\u00fcnahlar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayan oldu\u011funu \u00f6yr\u0259n\u0259k. Biz ac qalmal\u0131y\u0131q ki, Allah-T\u0259alan\u0131n R\u0259zzaq, y\u0259ni ruzi ver\u0259n oldu\u011funu d\u0259rk ed\u0259k, y\u0259ni hans\u0131 y\u00f6nd\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u0259 baxsaq, o n\u00f6qt\u0259d\u0259n bizim \u0259limizd\u0259n tutub Allah\u0131n \u018fsma\u00fcl-H\u00fcsnas\u0131na aparan bir qap\u0131 var v\u0259 borcumuz o qap\u0131n\u0131 tapmaq v\u0259 oradan ke\u00e7m\u0259kdir.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da dedik ki, h\u0259r \u015feyin ba\u015f\u0131 imand\u0131r. Allah\u0131n ger\u00e7\u0259k iman ed\u0259n birisi \u00fc\u00e7\u00fcn ibad\u0259t m\u0259n\u0259vi ehtiyac hal\u0131na g\u0259lir. \u0130man v\u0259 ibad\u0259t insanda \u0259xlaq\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r. Pey\u011f\u0259mb\u0259rimiz (s.\u0259.s.) buyurur ki, \u0130slam \u0259n g\u00f6z\u0259l \u0259xlaqd\u0131r. Ba\u015fqa bir yerd\u0259 is\u0259: \u201cM\u0259n g\u00f6z\u0259l \u0259xlaq\u0131 tamamlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6nd\u0259rildim\u201d buyurmaqdad\u0131r. Y\u0259ni bu \u00fc\u00e7 \u0259sas insan\u0131 insan ed\u0259n amill\u0259rdir. \u018fxlaq n\u0259dir, bilirsinizmi? &#8211; Xaliqin (Allah\u0131n) x\u0259lq etdiyi (yaratd\u0131\u011f\u0131) m\u0259xluq \u00fc\u00e7\u00fcn se\u00e7diyi xilq\u0259t qanunlar\u0131d\u0131r (yarad\u0131l\u0131\u015f v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f normalar\u0131).<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Bir sava\u015fdan sonra R\u0259sulullah (s.\u0259.s.) s\u0259hab\u0259l\u0259rl\u0259 meydan\u0131 g\u0259z\u0259rk\u0259n anan\u0131n itirdiyi v\u0259 yenic\u0259 tapd\u0131\u011f\u0131 \u00f6vlad\u0131n\u0131 ba\u011fr\u0131na basaraq nec\u0259 \u00f6pd\u00fcy\u00fcn\u00fc, sevdiyini g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k bel\u0259 buyurur: \u201cO ana \u00f6vlad\u0131n\u0131 oda atarm\u0131?\u201d H\u0259r k\u0259s bir a\u011f\u0131zdan: \u201c\u018fsla atmaz, ya R\u0259sulullah\u201d, &#8211; dey\u0259 cavab verir. R\u0259sulullah qiyam\u0259t\u0259 q\u0259d\u0259r vicdan sahibi olan b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n k\u00f6nl\u00fcn\u00fc isid\u0259c\u0259k bu m\u00fcjd\u0259ni verir: \u201cBilin ki, o ana \u00f6z \u00f6vlad\u0131n\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox sevirs\u0259, Allah-T\u0259ala da \u00f6z b\u0259nd\u0259l\u0259rini o anan\u0131n \u00f6z \u00f6vlad\u0131n\u0131 sevdiyind\u0259n daha \u00e7ox sevir\u201d.<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n Allah haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131 v\u0259 m\u0259rif\u0259ti, y\u0259ni bilgisi n\u0259 q\u0259d\u0259rdirs\u0259, Allaha qar\u015f\u0131 o q\u0259d\u0259r etimadl\u0131, \u0259d\u0259bli b\u0259nd\u0259 olacaq. \u018fn dindar m\u00fcs\u0259lmandan \u0259n qat\u0131 kafir\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259r k\u0259sin Allah\u0131 tan\u0131ma\u011fa ehtiyac\u0131 var. Ancaq m\u0259rif\u0259t yolu il\u0259 kafir iman ed\u0259r\u0259k z\u0259lal\u0259td\u0259n, az\u011f\u0131nl\u0131qdan qurtaracaq, m\u00f6minl\u0259r d\u0259 ibad\u0259t v\u0259 ita\u0259tl\u0259rin d\u0259rinliyin\u0259, ger\u00e7\u0259k mahiyy\u0259tin\u0259 vara bil\u0259c\u0259kl\u0259r. \u0130nsanlara qar\u015f\u0131 haqs\u0131zl\u0131q ed\u0259nl\u0259rin, az\u011f\u0131nlar\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n z\u00f6vq\u00fcn\u0259 dalm\u0131\u015flar, m\u0259nf\u0259\u0259tp\u0259r\u0259stl\u0259rin, axir\u0259tini d\u00fcnyaya satanlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u0259las\u0131 ondad\u0131r ki, onlar Allah\u0131 tan\u0131m\u0131rlar, Onun haqq\u0131nda yet\u0259rli m\u0259lumata, biliy\u0259 sahib deyill\u0259r.<\/p>\n<p>\u201cBiz Allah\u0131 bilirik v\u0259 tan\u0131y\u0131r\u0131q. M\u0259scid\u0259 gedir, ibad\u0259t edir, oruc tuturuq. Bunlar onu tan\u0131ma\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0259lam\u0259tl\u0259ridir\u201d dedikl\u0259ri halda, ard-arda x\u0259ta edir, g\u00fcnah i\u015fl\u0259yirl\u0259rs\u0259 v\u0259 o q\u00fcsurlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn iztirab \u00e7\u0259kmirl\u0259rs\u0259, dem\u0259k, s\u00f6yl\u0259dikl\u0259ri do\u011fru deyil, Allah\u0131 tan\u0131m\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bu t\u0259sbit b\u00f6y\u00fck \u0130slam aliml\u0259rind\u0259n birin\u0259 m\u0259xsusdur v\u0259 bu yaz\u0131 boyunca biz onu resept kimi d\u0259qiq v\u0259 d\u0259y\u0259rli fikirl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etdik.<\/p>\n<p>Allah-T\u0259ala bizl\u0259ri \u00d6z\u00fcnd\u0259n uzaq tutmas\u0131n, \u00d6z\u00fcn\u00fc biz\u0259 sevdirsin. Biz\u0259 sevm\u0259k kimi bir nem\u0259t ver\u0259n Allah o sevgimizi bizi s\u0259ad\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xaracaq t\u0259k \u00fcnvana, y\u0259ni \u00d6z\u00fcn\u0259 y\u00f6n\u0259ltsin.<\/p>\n<p>Yerd\u0259 qalan h\u0259r \u015fey fani, \u00f6t\u0259ri, yalandan ba\u015fqa bir \u015fey deyil, el\u0259 bu d\u00fcnyan\u0131n \u00f6z\u00fc kimi. V\u0259ssalam!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #000080;\"><strong>\u018fli \u00c7\u0259rk\u0259zo\u011flu, ZAMAN<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259dim yunanlar deyibl\u0259r ki, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: f\u0259ls\u0259f\u0259. Yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn elml\u0259r bu elmin \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ridir. F\u0259ls\u0259f\u0259 haqq\u0131nda is\u0259 bel\u0259 deyibl\u0259r ki, bu elm h\u0259qiq\u0259ti axtarmaq t\u0259limidir. \u018fslin\u0259 qalanda elmin bu modeli il\u0259 raz\u0131la\u015fmaq olar. Amma bizim 1500 illik elmimiz, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131z f\u0259ls\u0259f\u0259nin yerin\u0259 ba\u015fqa ad yaz\u0131r: m\u0259rif\u0259tullah. B\u0259li, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: m\u0259rif\u0259tullah. Yerd\u0259 qalan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-9435","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-knd"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Q\u0259dim yunanlar deyibl\u0259r ki, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: f\u0259ls\u0259f\u0259. Yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn elml\u0259r bu elmin \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ridir. F\u0259ls\u0259f\u0259 haqq\u0131nda is\u0259 bel\u0259 deyibl\u0259r ki, bu elm h\u0259qiq\u0259ti axtarmaq t\u0259limidir. \u018fslin\u0259 qalanda elmin bu modeli il\u0259 raz\u0131la\u015fmaq olar. Amma bizim 1500 illik elmimiz, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131z f\u0259ls\u0259f\u0259nin yerin\u0259 ba\u015fqa ad yaz\u0131r: m\u0259rif\u0259tullah. B\u0259li, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: m\u0259rif\u0259tullah. Yerd\u0259 qalan [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-04-26T19:09:22+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir\",\"datePublished\":\"2013-04-26T19:09:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\"},\"wordCount\":2342,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"X\u018fB\u018fRL\u018fR\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\",\"name\":\"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-04-26T19:09:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir - Z\u0259rdab.com","og_description":"Q\u0259dim yunanlar deyibl\u0259r ki, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: f\u0259ls\u0259f\u0259. Yerd\u0259 qalan b\u00fct\u00fcn elml\u0259r bu elmin \u015f\u00f6b\u0259l\u0259ridir. F\u0259ls\u0259f\u0259 haqq\u0131nda is\u0259 bel\u0259 deyibl\u0259r ki, bu elm h\u0259qiq\u0259ti axtarmaq t\u0259limidir. \u018fslin\u0259 qalanda elmin bu modeli il\u0259 raz\u0131la\u015fmaq olar. Amma bizim 1500 illik elmimiz, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131z f\u0259ls\u0259f\u0259nin yerin\u0259 ba\u015fqa ad yaz\u0131r: m\u0259rif\u0259tullah. B\u0259li, d\u00fcnyada birc\u0259 elm var: m\u0259rif\u0259tullah. Yerd\u0259 qalan [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2013-04-26T19:09:22+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir","datePublished":"2013-04-26T19:09:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435"},"wordCount":2342,"commentCount":0,"articleSection":["X\u018fB\u018fRL\u018fR"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435","name":"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"datePublished":"2013-04-26T19:09:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9435#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130nsan\u0131n s\u0259ad\u0259ti m\u0259rif\u0259td\u0259n ke\u00e7ir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9437,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9435\/revisions\/9437"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}