{"id":9647,"date":"2013-05-02T23:13:42","date_gmt":"2013-05-02T18:13:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647"},"modified":"2013-05-11T00:26:04","modified_gmt":"2013-05-10T19:26:04","slug":"h%c9%99s%c9%99n-b%c9%99y-z%c9%99rdabinin-n%c9%99sil-s%c9%99c%c9%99r%c9%99si-il%c9%99-bagli-yeni-faktlar-arasdirma","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647","title":{"rendered":"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #000080;\"><b><i>\u201cH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi irsi: ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yolu\u201d<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><i>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin babas\u0131 M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin o\u011flu S\u0259lim b\u0259y M\u0259likovun n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si.<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_6406\" aria-describedby=\"caption-attachment-6406\" style=\"width: 256px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-6406\" alt=\"Eld\u0259niz H\u0259s\u0259nov\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg\" width=\"256\" height=\"350\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-6406\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>Eld\u0259niz H\u0259s\u0259nov, K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 <\/strong><\/span><span style=\"color: #000080;\"><strong>doktoru, Beyn\u0259lxalq Ekoenergetika <\/strong><\/span><span style=\"color: #000080;\"><strong>Akademiyas\u0131n\u0131n ekologiya \u00fczr\u0259 professoru,<\/strong><\/span><br \/><span style=\"color: #000080;\"><strong>Z\u0259rdabi\u015f\u00fcnas.<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff;\"><i>Zerdab.com<\/i><\/span><i> sayt\u0131na<\/i><i> verdiyim a\u00e7\u0131qlamada qeyd etdiyim kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llimi, milli teatr\u0131m\u0131z\u0131n, milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n banisi, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131, mill\u0259tin m\u0259n\u0259vi atas\u0131, ensiklopedik biliy\u0259 malik, m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alimi, 1899-1903-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cTorpaq, su v\u0259 hava\u201d \u0259s\u0259rind\u0259ki elmi fikirl\u0259ri v\u0259 t\u0259cr\u00fcbi olaraq h\u0259yata ke\u00e7irdiyi i\u015fl\u0259ri il\u0259 t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q, torpaq\u015f\u00fcnasl\u0131q, aqrokimya, yerqurulu\u015fu v\u0259 bir s\u0131ra dig\u0259r elml\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 qoyan, g\u00f6rk\u0259mli ictimai-siyasi xadim H\u0259s\u0259n b\u0259y M\u0259likov Z\u0259rdabinin anadan olmas\u0131n\u0131n 170 illiyin\u0259 h\u0259sr etdiyim \u201cH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi irsi: ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yolu\u201d adl\u0131 monoqrafiyada g\u0259rgin z\u0259hm\u0259t t\u0259l\u0259b ed\u0259n \u00e7oxillik t\u0259dqiqatlar, \u0259ld\u0259 etmi\u015f oldu\u011fum bilgil\u0259r, arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri \u0259sas\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq t\u0259r\u0259fimd\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si t\u0259rtib olunmu\u015fdur. T\u0259rtib etdiyim \u015f\u0259c\u0259r\u0259d\u0259 \u0259ks olunan insanlar\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n faci\u0259li hadis\u0259l\u0259rin, onlar\u0131n ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yollar\u0131n\u0131n tarixi \u015f\u0259rhi verilmi\u015f, eyni zamanda Z\u0259rdabinin, Z\u0259rdabi oca\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xanlar\u0131n, habel\u0259 bu n\u0259sild\u0259n olan insanlar\u0131n o zaman xalq\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259qqisi, rifah\u0131 namin\u0259 g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri elmi-t\u0259cr\u00fcbi i\u015fl\u0259ri, ideyalar\u0131, t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri, xeyriyy\u0259\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131 diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 bu i\u015fl\u0259rin m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 b\u00f6y\u00fck aktuall\u0131q k\u0259sb etm\u0259sind\u0259n, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259n s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/i><\/strong><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p><strong><i>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, faci\u0259li, m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 ya\u015fam\u0131\u015f, repressiyan\u0131n qurbanlar\u0131na \u00e7evrilmi\u015f h\u0259min insanlar\u0131n, h\u0259m\u00e7inin b\u00f6y\u00fck M\u0259likovlar n\u0259slinin onlarla n\u00fcmay\u0259nd\u0259sinin h\u0259yat\u0131ndan bu g\u00fcn d\u0259 x\u0259b\u0259rsizik.<\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong><i>\u00a0Eyni zamanda ayr\u0131-ayr\u0131 yerl\u0259r\u0259 s\u00fcrg\u00fcn olunan v\u0259 s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 ba\u015fa vurduqdan sonra m\u00fcxt\u0259lif regionlarda m\u0259skunla\u015fan, M\u0259likovlar n\u0259slinin bir-biri il\u0259 qohum olan n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti bu g\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 bir-biril\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rsizdirl\u0259r. <\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong><i>M\u0259n, yerli sakin, Z\u0259rdabi yurdunun \u00f6vlad\u0131 olaraq h\u0259min insanlar\u0131n bir \u00e7oxu\u00a0 il\u0259 son 30 ild\u0259n b\u0259ri m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00e7ox g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u0259laq\u0259 saxlam\u0131\u015fam. \u0130ndinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 imkan yarand\u0131qca g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, \u0259laq\u0259 saxlay\u0131ram, onlar\u0131n i\u015f yerl\u0259rin\u0259 gedir v\u0259 h\u0259tta b\u0259zil\u0259rinin ya\u015fad\u0131qlar\u0131 \u00fcnvanda qonaq oluram, s\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fir\u0259m.<\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong><i>O insanlardan bu g\u00fcn h\u0259yatda olan, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi n\u0259slind\u0259n akademik B\u00f6y\u00fckki\u015fi A\u011fayevin, \u0130lyas b\u0259y A\u011fayevin, Q\u00fcdr\u0259t v\u0259 Ayd\u0131n M\u0259likovlar\u0131n, H\u0259s\u0259n b\u0259yin \u0259misi Hiday\u0259t b\u0259yin n\u0259v\u0259si, tan\u0131nm\u0131\u015f jurnalist, \u015fair, dramaturq S\u0259ttar Z\u0259rdabinin, qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin o\u011flu H\u0259mdulla b\u0259yin q\u0131z\u0131 Sara xan\u0131m\u0131n, qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n n\u0259v\u0259si \u015eura xan\u0131m\u0131n, Sahib b\u0259yin, B\u0259yimxan\u0131m\u0131n q\u0131z\u0131 \u018fzizbik\u0259 xan\u0131m\u0131n n\u0259v\u0259si M\u0259fkur\u0259 xan\u0131m\u0131n, \u0259misi Qas\u0131m b\u0259yin o\u011flu R\u0259him b\u0259y M\u0259likovun n\u0259v\u0259l\u0259ri Esmira xan\u0131m\u0131n, Zelfur\u0259 xan\u0131m M\u0259likovalar\u0131n, R\u0259him b\u0259y M\u0259likovun, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin babas\u0131 M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin qarda\u015f\u0131 C\u0259f\u0259rqulu b\u0259y M\u0259likovun o\u011flu M\u00f6ht\u0259sim b\u0259yin Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa ya\u015fayan n\u0259v\u0259si (M\u00f6vs\u00fcm b\u0259yin o\u011flu) \u018fl\u0259ddin b\u0259yin v\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259r\u0259m. A\u00e7\u0131q etiraf edim ki, m\u0259nim buna t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rm\u0259yimd\u0259n ba\u015fqa, Z\u0259rdabi n\u0259slinin bu g\u00fcn h\u0259yatda olan bir \u00e7ox ziyal\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin \u00f6zl\u0259ri d\u0259 daima m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259yind\u0259 olur v\u0259 t\u0259\u0259ss\u00fcratlar\u0131n\u0131 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r.<\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong><i>M\u0259n, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi n\u0259slinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, onlar\u0131n ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yollar\u0131 bar\u0259d\u0259 tarixi ara\u015fd\u0131rmalar aparsam da, h\u00fcquqi-arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259rin\u0259, m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 istinad ets\u0259m d\u0259 bu n\u0259slin, b\u0259yliyin d\u00fcnyag\u00f6rm\u00fc\u015f ya\u015fl\u0131 insanlar\u0131, aliml\u0259ri, ziyal\u0131lar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb t\u0259\u0259ss\u00fcratland\u0131qdan sonra \u0259ld\u0259 etdiyim bilgil\u0259ri q\u0259l\u0259m\u0259 almal\u0131 oldum.<\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong><i>Hesab edir\u0259m ki, h\u0259min insanlarla g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k, Z\u0259rdabi oca\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xanlar\u0131n, \u00fcmumilikd\u0259 bu n\u0259slin ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n v\u0259 zaman-zaman yadda\u015flara h\u0259kk olunan, a\u011fr\u0131l\u0131-ac\u0131l\u0131, iztirabl\u0131 g\u00fcnl\u0259ri birg\u0259 ya\u015famaq, onlar\u0131n mill\u0259t yolunda qurban getmi\u015f h\u0259yat\u0131n\u0131 tarixin s\u0259hif\u0259l\u0259rin\u0259 yazmaq, bunlar\u0131 xalq\u0131m\u0131za \u00e7atd\u0131rmaq h\u0259r bir Az\u0259rbaycan ziyal\u0131s\u0131n\u0131n, q\u0259l\u0259m sahibinin m\u0259n\u0259vi borcudur.<\/i><\/strong><\/p>\n<p><strong><i>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, bel\u0259 bir q\u0259rara da g\u0259ldim ki, kitab \u00e7apa ged\u0259n\u0259d\u0259k <span style=\"color: #0000ff;\">Zerdab.com<\/span> sayt\u0131 vasit\u0259sil\u0259 Z\u0259rdabi irsi il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan Z\u0259rdabisev\u0259rl\u0259r\u0259, Z\u0259rdabi\u015f\u00fcnaslara, Z\u0259rdabi n\u0259slinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 bir daha m\u00fcraci\u0259t edim. \u018fg\u0259r bu m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 bilgil\u0259ri v\u0259 yaxud da hans\u0131sa iradlar\u0131 varsa bu sayt vasit\u0259si il\u0259 bildirsinl\u0259r. \u00a0<\/i><\/strong><\/p>\n<p><i><strong>Odur ki, bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 Z\u0259rdabi n\u0259sli bar\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyin bilgil\u0259ri \u015f\u0259c\u0259r\u0259 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259m\u00fcvafiq hesab edir\u0259m.<\/strong> <\/i><\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin yaln\u0131z S\u0259lim b\u0259y adl\u0131 o\u011flu oldu\u011fu bildirils\u0259 d\u0259, apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rmalar dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin S\u0259lim b\u0259yd\u0259n ba\u015fqa Hiday\u0259t b\u0259y, \u018fs\u0259d b\u0259y, Qas\u0131m b\u0259y adl\u0131 o\u011fullar\u0131, Tubu v\u0259 Ayna xan\u0131m adl\u0131 q\u0131z\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatlar\u0131m\u0131z, ara\u015fd\u0131rmalar, \u0259ld\u0259 etdiyimiz bilgil\u0259r \u0259sas\u0131nda onu da m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fik ki, M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin C\u0259f\u0259rqulu b\u0259y, M\u0259mm\u0259dal\u0131 b\u0259y, Q\u0259dir b\u0259y adl\u0131 qarda\u015flar\u0131 da olmu\u015fdur ki, onlar\u0131n h\u0259r biri \u015eirvan\u0131n \u0259n varl\u0131-d\u00f6vl\u0259tli b\u0259yl\u0259rind\u0259n hesab edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Deyim ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n zaman k\u0259siyind\u0259 Z\u0259rdabi n\u0259slind\u0259n olan insanlar g\u00fccl\u00fc t\u0259zyiql\u0259r\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015flar. X\u00fcsusil\u0259 ke\u00e7\u0259n \u0259srin 20-30-cu ill\u0259rind\u0259n ba\u015flanan s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 M\u0259likovlar n\u0259slin\u0259 m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259r g\u0259tirmi\u015fdir. S\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131ndan qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn onlar \u201cb\u0259y\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n qa\u00e7m\u0131\u015f, adlar\u0131n\u0131, soyadlar\u0131n\u0131 bel\u0259 d\u0259yi\u015fm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qalm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, M.Top\u00e7uba\u015fov ad\u0131na Elmi-C\u0259rrahiyy\u0259 M\u0259rk\u0259zinin direktoru, Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin C\u0259rrahiyy\u0259 kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, \u201c\u015e\u00f6hr\u0259t\u201d ordenli \u0259m\u0259kdar elm xadimi, 77 il \u00f6nc\u0259\u00a0 Z\u0259rdabi yurdundan \u00e7\u0131xan, Z\u0259rdabi n\u0259slinin tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n olan <b><i>akademik B\u00f6y\u00fckki\u015fi A\u011fayevin<\/i><\/b> ulular\u0131 M\u0259likovlar n\u0259slind\u0259n olmu\u015flar. Hans\u0131 ki, ata babas\u0131 B\u00f6y\u00fck b\u0259y M\u0259likov, ana babas\u0131 Novruz\u0259li b\u0259y M\u0259likov H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi il\u0259 bir n\u0259sild\u0259n, bir k\u00f6kd\u0259ndirl\u0259r.<\/p>\n<p>S\u00f6hb\u0259timizin \u0259vv\u0259lind\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin atas\u0131 S\u0259lim b\u0259y v\u0259 babas\u0131 M\u0259lik R\u0259him b\u0259y, atas\u0131 S\u0259lim b\u0259yin \u0259misi C\u0259f\u0259rqulu, M\u0259mm\u0259dal\u0131 v\u0259 Q\u0259dir b\u0259y M\u0259likov qarda\u015flar\u0131 haqq\u0131nda q\u0131sa da olsa m\u0259lumat vermi\u015fdik.<i> <\/i>Bildirmi\u015fdik ki,<b><i> <\/i><\/b>M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin o\u011flu <b><i>S\u0259lim b\u0259yin<\/i><\/b> 3 o\u011flu, 1 q\u0131z\u0131 olmu\u015fdur. Onlar haqq\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyim m\u0259lumatlar\u0131 oxucular\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ram.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-9648\" alt=\"Zerdabinin nesil \u015feceresi\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Zerdabinin-nesil-\u015feceresi-500x328.jpg\" width=\"500\" height=\"328\" \/><span style=\"color: #ff0000;\"><b>I.\u00a0 Mehral\u0131 b\u0259y M\u0259likov S\u0259lim b\u0259y o\u011flu<\/b><\/span><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, \u0259r\u0259b, fars dill\u0259ri il\u0259\u00a0 yana\u015f\u0131 rus dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l bil\u0259n S\u0259lim b\u0259yin b\u00f6y\u00fck o\u011flu <b><i>Mehral\u0131 b\u0259y M\u0259likov<\/i><\/b> Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.<b><i> <\/i><\/b>O, Bak\u0131da \u018fmlak \u0130dar\u0259sind\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i i\u015fl\u0259mi\u015fdir<i>. <\/i>B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 q\u0131saca olaraq qeyd edilmi\u015fdir ki, Mehral\u0131 b\u0259y erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. Lakin Mehral\u0131 b\u0259y haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumat yoxdur v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 ara\u015fd\u0131rmalara ehtiyac vard\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 Mehral\u0131 b\u0259y M\u0259likov \u018fmlak \u0130dar\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n bu orqan\u0131n icra\u00e7\u0131 strukturu t\u0259r\u0259find\u0259n yerl\u0259rd\u0259 icra olunan planalma i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 milli v\u0259 tarixi yer adlar\u0131m\u0131z\u0131n, toponiml\u0259rimizin oldu\u011fu kimi x\u0259rit\u0259 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Mehral\u0131 b\u0259yin buna x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirm\u0259sinin s\u0259b\u0259bi vard\u0131. \u00c7\u00fcnki o zaman rusca t\u0259rtib olunan plan v\u0259 layih\u0259l\u0259rd\u0259ki toponiml\u0259rimiz d\u00fczg\u00fcn t\u0259rc\u00fcm\u0259 edilm\u0259s\u0259ydi, onlar tarixd\u0259, r\u0259smi s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 t\u0259hrif olunmu\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qalard\u0131. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Mehral\u0131 b\u0259y yax\u015f\u0131 bilirdi ki, toponiml\u0259rimizin do\u011fma dilimizd\u0259 d\u00fczg\u00fcn yaz\u0131lmas\u0131na H\u0259s\u0259n b\u0259y b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t verir.<\/p>\n<p><b><i>Mehral\u0131 b\u0259y<\/i><\/b> M\u0259likovun <b><i>R\u0259him b\u0259y adl\u0131<\/i><\/b> o\u011flu olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><b><i><span style=\"color: #ff0000;\">1.1. R\u0259him b\u0259y M\u0259likov Mehral\u0131 b\u0259y o\u011flu<\/span> <\/i><\/b><\/p>\n<figure id=\"attachment_9650\" aria-describedby=\"caption-attachment-9650\" style=\"width: 242px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9650\" alt=\"R\u0259him b\u0259y M\u0259likov Mehral\u0131 b\u0259y o\u011flu\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/r.jpg\" width=\"242\" height=\"315\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9650\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>R\u0259him b\u0259y M\u0259likov Mehral\u0131 b\u0259y o\u011flu (1886-1936<\/strong><\/span>)<\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>R\u0259him b\u0259y Mehral\u0131 b\u0259y o\u011flu M\u0259likov 1886-c\u0131 il may\u0131n 2-d\u0259 Z\u0259rdab k\u0259ndind\u0259 (indiki Z\u0259rdab \u015f\u0259h\u0259ri) do\u011fulmu\u015fdur. G\u00f6rk\u0259mli fizik, riyaziyyat\u00e7\u0131, publisist, teatr\u015f\u00fcnas v\u0259 professor R\u0259him b\u0259yin atas\u0131 Mehral\u0131 b\u0259y H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131d\u0131r. Mehral\u0131 b\u0259y v\u0259fat ed\u0259nd\u0259 R\u0259him b\u0259yin 8 ya\u015f\u0131 vard\u0131 v\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u0259misi H.Z\u0259rdabi ona himay\u0259darl\u0131q ed\u0259r\u0259k g\u00f6z\u0259l t\u0259rbiy\u0259 v\u0259 t\u0259hsil vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>R\u0259him b\u0259y g\u0259nc ya\u015flar\u0131nda Bak\u0131ya getmi\u015f, \u201cRealn\u0131 m\u0259kt\u0259b\u201dd\u0259 t\u0259hsil alm\u0131\u015f, 1906-c\u0131 ild\u0259 t\u0259hsilini m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 ba\u015fa vurmu\u015fdur. Bundan sonra o d\u00f6vr\u00fcn m\u0259\u015fhur elm oca\u011f\u0131 olan Kazan Universitetin\u0259 ged\u0259r\u0259k fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olmu\u015f, \u00f6z\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k istedadl\u0131, n\u00fcmun\u0259vi t\u0259l\u0259b\u0259 kimi g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 1912-ci ild\u0259 Universiteti y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitir\u0259n g\u0259nc R\u0259him b\u0259y bir m\u00fcdd\u0259t Qrozn\u0131, Maykop v\u0259\u00a0 Pyatiqorsk \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259\u00a0 ali kurslarda m\u00fc\u0259llim kimi \u00e7al\u0131\u015faraq fizika v\u0259 riyaziyyatdan d\u0259rs demi\u015fdir.<\/p>\n<p>1923-c\u00fc ild\u0259 R.M\u0259likov Az\u0259rbaycana, Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 d\u0259v\u0259t olunmu\u015f v\u0259 \u00f6z do\u011fma xalq\u0131na xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k t\u0259klifini m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 q\u0259bul etmi\u015f, el\u0259 o vaxtdan Az\u0259rbaycan Pedaqoji \u0130nstitutuna (indiki APU) fizika m\u00fc\u0259llimi t\u0259yin olunmu\u015fdur. R\u0259him b\u0259y M\u0259likov g\u00f6rk\u0259mli alim olaraq Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetin\u0259 (indiki ADU), Az\u0259rbaycan Neft v\u0259 Kimya \u0130nstitutuna (indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Neft Akademiyas\u0131na), Sovet Ticar\u0259ti \u0130nstitutuna, texnikum v\u0259 dig\u0259r\u00a0 t\u0259hsil ocaqlar\u0131na m\u00fc\u0259llim kimi d\u0259v\u0259t\u00a0 olunmu\u015f v\u0259 d\u0259rs demi\u015fdir. 1930-cu ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna q\u0259d\u0259r indiki APU-nun fizika kafedras\u0131n\u0131n ilk az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fcdiri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u015f\u0259r\u0259fl\u0259\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Professor R\u0259him b\u0259y M\u0259likov ilk d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 istilik fizikas\u0131na dair d\u0259rslik yazan (\u0259lyazma \u015f\u0259klind\u0259) m\u00fc\u0259llif kimi d\u0259 tarix\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. O, fizika v\u0259 riyaziyyata dair terminl\u0259r l\u00fc\u011f\u0259ti, \u00e7ox d\u0259y\u0259rli elmi proqram da t\u0259rtib etmi\u015fdir. H\u0259l\u0259 g\u0259nc ya\u015flar\u0131nda, 1917-ci ilin oktyabr \u00e7evrili\u015find\u0259n \u0259vv\u0259l R.M\u0259likovu Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131n\u0131n azadl\u0131\u011f\u0131 problemi ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015f, o bu m\u00f6vzuda, h\u0259m\u00e7inin m\u0259d\u0259ni v\u0259 ictimai m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 dair m\u0259qal\u0259l\u0259r yaz\u0131b q\u0259zet v\u0259 jurnallarda d\u0259rc etdirmi\u015fdir. Eyni zamanda \u0259d\u0259biyyatla v\u0259 teatrla ciddi maraqlanm\u0131\u015f, \u0259d\u0259bi t\u0259nqidl\u0259 d\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur. R.M\u0259likov \u201cSeqodnya\u201d q\u0259zetinin 12 iyun 1908-ci il tarixli say\u0131nda \u201cTeatr o\u00e7erki\u201d adl\u0131 resenziyas\u0131nda (rus dilind\u0259) H\u00fcseynqulu Sarabskinin \u201cC\u0259hal\u0259t\u201d pyesinin\u00a0 oynan\u0131lmas\u0131 s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 Az\u0259rbaycan teatr\u0131n\u0131n m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259tini geni\u015f t\u0259hlil etmi\u015fdir. Ac\u0131 reall\u0131\u011f\u0131, h\u0259yat\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259ki m\u0259nfilikl\u0259ri, x\u00fcsus\u0259n qad\u0131n h\u00fcquqsuzlu\u011funu k\u0259skin t\u0259nqid etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259tbuatda\u00a0 a\u00e7\u0131q h\u00fccuma, h\u0259tta t\u0259hqirl\u0259r\u0259\u00a0 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, N\u0259riman N\u0259rimanov onu m\u0259tbuatda a\u00e7\u0131q m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f, haql\u0131 oldu\u011funu yazm\u0131\u015fd\u0131r. R.M\u0259likovun \u0259n m\u00fch\u00fcm xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 realist Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n rus dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r etm\u0259sidir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, bu g\u00f6rk\u0259mli siman\u0131n Az\u0259rbaycanda elmin, xalq maarifinin v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r\u0259 malikdir. R\u0259him b\u0259y Mehral\u0131 b\u0259y o\u011flu M\u0259likov 1936-c\u0131 il fevral\u0131n 23-d\u0259 Bak\u0131da d\u0259rs dediyi\u00a0 auditoriyada v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><b><i>\u00a0<\/i><\/b>\u00c7ox maraql\u0131d\u0131r ki, Az\u0259rbaycan\u0131n bel\u0259 bir tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin q\u0259brinin yeri, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fcnvan b\u0259lli deyil. Eyni zamanda\u00a0 R\u0259him b\u0259y M\u0259likovun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 haqq\u0131nda da m\u0259lumat yoxdur. Bilin\u0259n birc\u0259 budur ki, \u015eamil Qurbanovun R\u0259him b\u0259y M\u0259likovun xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi \u201cPamyati budet po\u00e7tena\u201d (\u201cXatir\u0259si ya\u015fayacaq\u201d) kitab\u0131nda onun o\u011flu oldu\u011fu qeyd edilmi\u015fdir. Lakin bu g\u00fcn\u0259d\u0259k onun haqq\u0131nda m\u0259lumat \u0259ld\u0259 edilm\u0259mi\u015fdir.<b><i>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 <b><i>S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin<\/i><\/b> Z\u0259rdabda ya\u015fayan n\u0259v\u0259si <b><i>Sara xan\u0131m H\u0259mdulla b\u0259y q\u0131z\u0131 <\/i><\/b>bildirir ki, R\u0259him b\u0259y M\u0259likov \u0259misi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin ki\u00e7ik q\u0131z\u0131 Q\u0259ribsoltan xan\u0131m M\u0259likovan\u0131n ni\u015fanl\u0131s\u0131 olub. Lakin onlara ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmaq qism\u0259t olmay\u0131b. Q\u0259ribsoltan xan\u0131m \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmam\u0131\u015f, subay qalm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>O, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259 SSR\u0130-nin g\u0259l\u0259c\u0259k Xalq artisti Rauf Soltan o\u011flu Hac\u0131yevi o\u011fullu\u011fa g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, himay\u0259si alt\u0131nda t\u0259rbiy\u0259 etmi\u015f, t\u0259hsili il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olaraq onu \u0259rs\u0259y\u0259 yetirmi\u015fdir. Onlar bir yerd\u0259, ana-bala kimi Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, S.Vur\u011fun k\u00fc\u00e7\u0259si, bina 85, 100 sayl\u0131 m\u0259nzild\u0259 ya\u015fam\u0131\u015flar. Onu da qeyd edim ki, Rauf Hac\u0131yevin do\u011fma anas\u0131 Nan\u0259 xan\u0131m z\u0259rdabl\u0131 olmu\u015fdur. O, u\u015faq ik\u0259n yetim qalm\u0131\u015f, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin xan\u0131m\u0131 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m M\u0259likova (Abayeva) 3 ya\u015fl\u0131 Nan\u0259 xan\u0131m\u0131 v\u0259 onunla bah\u0259m 9 yetim u\u015fa\u011f\u0131 \u00f6vladl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcb \u00f6z ail\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fctm\u00fc\u015f, t\u0259rbiy\u0259-t\u0259hsil vermi\u015f, ev-e\u015fik sahibi etmi\u015fdir. Bir fakt\u0131 da bildirim ki, Q\u0259ribsoltan xan\u0131m bir vaxtlar Nan\u0259 xan\u0131mla Z\u0259rdaba d\u00f6nm\u00fc\u015f v\u0259 h\u0259r ikisi Z\u0259rdabda d\u0259rs demi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b>II.\u00a0 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y M\u0259likov S\u0259lim b\u0259y o\u011flu<\/b><\/span><\/p>\n<p><b>\u00a0<\/b>S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y M\u0259likov do\u011fma yurdu olan Z\u0259rdab k\u0259ndind\u0259 ya\u015fay\u0131b. O, qarda\u015f\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259yin \u201cDolanbaba\u201d adl\u0131 yurd yerind\u0259 \u0259kin\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur. H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdab k\u0259ndind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman (1880-1896) qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yl\u0259 birlikd\u0259 bu \u0259razi il\u0259 yana\u015f\u0131 bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatla m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur. S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259rinin icras\u0131nda qarda\u015f\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259yin \u0259n yax\u0131n k\u00f6m\u0259k\u00e7isi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Qeyd etdiyimiz kimi, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olurdu. O, Misird\u0259n bitki n\u00f6vl\u0259ri g\u0259tirir, m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v bitkil\u0259ri bir-birin\u0259 calaq edib yeni n\u00f6vl\u0259r yeti\u015fdirirdi. Barama saxlayanlar (k\u00fcm\u00e7\u00fcl\u0259r) onun yan\u0131na m\u0259sl\u0259h\u0259t\u0259 g\u0259lirdil\u0259r. Lakin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u0259n m\u00fcdrik \u00e7a\u011f\u0131nda, \u00f6z do\u011fma yurdu Z\u0259rdabda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 bir d\u0259st\u0259 qarag\u00fcruh\u00e7u ona imkan verm\u0259mi\u015fdir ki, H\u0259s\u0259n b\u0259y g\u00f6z\u0259l \u0259m\u0259ll\u0259ri il\u0259 asud\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olsun. Ona b\u00f6htanlar at\u0131lm\u0131\u015f, qara yax\u0131lm\u0131\u015f, evin\u0259 basq\u0131nlar edilmi\u015f, tax\u0131l z\u0259misin\u0259 od vurulub yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cKaspi\u201d q\u0259zetinin 1887-ci ild\u0259 \u00e7\u0131xan 125-ci n\u00f6mr\u0259sind\u0259 oxuyuruq: \u201c\u2026 Gec\u0259 qol\u00e7omaqlar v\u0259 ba\u015fqa m\u00fcft\u0259xorlar H\u0259s\u0259n b\u0259yin Dalan-baba adl\u0131 <b><i>(<\/i><\/b><i>m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259min yerin ad\u0131 s\u0259hv olaraq Dalan-baba kimi g\u00f6st\u0259rilir. Hans\u0131 ki, bu yurd yerinin ad\u0131 <b>\u201cDolanbaba\u201dd\u0131r-E.H.)<\/b> <\/i>yerd\u0259 bi\u00e7ilib p\u0259nc\u0259y\u0259 vurulmu\u015f, lakin h\u0259l\u0259 da\u015f\u0131nmam\u0131\u015f tax\u0131l z\u0259misin\u0259 od vurmu\u015flar. Xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n H\u0259s\u0259n b\u0259y\u0259 d\u0259rin ehtiram b\u0259sl\u0259y\u0259n qon\u015fu M\u00fcsk\u00fcrl\u00fc v\u0259 P\u0259rvanl\u0131 k\u0259ndl\u0259rinin \u0259halisi yan\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrm\u00fc\u015fl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>H\u0259s\u0259n b\u0259y b\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq Z\u0259rdabda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259kin\u00e7ilik, bitki\u00e7ilikl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015f, torpaqdan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 yollar\u0131n\u0131 xalq\u0131na ba\u015fa salm\u0131\u015f, t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r qoymu\u015f, yeni meyv\u0259 sortlar\u0131 yeti\u015fdirmi\u015f, m\u00fcxt\u0259lif k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fdur. Bu ill\u0259r (1880-1896) \u0259rzind\u0259 Z\u0259rdabi h\u0259m\u00e7inin \u0259kin\u00e7ilik, toxum\u00e7uluq, ar\u0131\u00e7\u0131l\u0131q, maldarl\u0131q, qoyun\u00e7uluq, bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259ri m\u0259tbuat vasit\u0259si il\u0259 avam k\u00fctl\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r, onlar\u0131 q\u0259fl\u0259t yuxusundan oyad\u0131rd\u0131. Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 kompleks inki\u015faf etdirm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi \u201cKaspi\u201d q\u0259zetinin 1900-c\u00fc il tarixli, 37-ci n\u00f6mr\u0259sind\u0259 \u00e7ap etdirdiyi elmi t\u00f6vsiy\u0259sind\u0259 yaz\u0131r: <i>\u201dK\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi elml\u0259ri geni\u015f t\u0259bli\u011f etm\u0259li, m\u0259hsullar\u0131 sat\u0131n alan ittifaqlar yaratmal\u0131, ma\u015f\u0131n, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 avadanl\u0131qlar\u0131, toxum, mal-qara, g\u00fcbr\u0259 almaq, torpa\u011f\u0131 icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn birlikl\u0259r t\u0259\u015fkil etm\u0259li, yollar\u0131n qaydaya sal\u0131nmas\u0131, bataql\u0131qlar\u0131n qurudulmas\u0131na, xam torpaqlar\u0131n suvar\u0131lmas\u0131na v\u0259 dig\u0259r bu c\u00fcr m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olmal\u0131y\u0131q\u201d. <\/i><\/p>\n<p>Apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0259dqiqatlar, h\u00fcquqi-arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri biz\u0259 dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, ke\u00e7mi\u015f G\u00f6y\u00e7ay q\u0259zas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 Z\u0259rdabiy\u0259 m\u0259xsus torpaq sah\u0259l\u0259ri olmu\u015fdur. Z\u0259rdabi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 nailiyy\u0259tl\u0259ri bilavasit\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus olan h\u0259min torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li sur\u0259td\u0259 istifad\u0259 etm\u0259yin n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin iki z\u00f6vc\u0259si olmu\u015fdur. Birinci arvad\u0131 Xan\u0131m, ikinci arvad\u0131 is\u0259 Bahar<b> <\/b>xan\u0131m olmu\u015fdur. Onun Xan\u0131m n\u0259n\u0259d\u0259n H\u0259mdulla b\u0259y, \u0130bad b\u0259y adl\u0131 o\u011flu, B\u0259yimxan\u0131m v\u0259 C\u0259mil\u0259 xan\u0131m adl\u0131 q\u0131zlar\u0131, Bahar n\u0259n\u0259d\u0259n is\u0259 Saday b\u0259y adl\u0131 o\u011flu olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong><i>2.1. H\u0259mdulla b\u0259y M\u0259likov S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y o\u011flu<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_9651\" aria-describedby=\"caption-attachment-9651\" style=\"width: 264px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-9651\" alt=\"H\u0259mdulla b\u0259y M\u0259likov\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/H\u0259mdulla-b\u0259y-M\u0259likov-264x400.jpg\" width=\"264\" height=\"400\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9651\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin o\u011flu H\u0259mdulla b\u0259y M\u0259likov<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p><b><i>H\u0259mdulla b\u0259y<\/i><\/b> Z\u0259rdab\u0131n indiki P\u0259rvanl\u0131 k\u0259ndind\u0259n <b><i>Ni\u015faf\u0259rim adl\u0131 q\u0131zla<\/i><\/b> ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur. Onlar\u0131n iki o\u011ful, iki q\u0131z \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lir. Bu z\u0259hm\u0259tke\u015f ail\u0259 bir m\u00fcdd\u0259t do\u011fma v\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131nda xo\u015fb\u0259xt h\u0259yat s\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259y Z\u0259rdabda atas\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin, \u0259misi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin bir vaxtlar yuxar\u0131da s\u00f6z\u00fcged\u0259n \u201cDolanbaba\u201d adl\u0131 yurd yerind\u0259 onlar\u0131n \u0259n\u0259n\u0259sini davam etdirir, \u0259kin\u00e7ilikl\u0259, heyvandarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olur.<\/p>\n<p>\u00c7ox ke\u00e7mir ki, d\u00f6vr\u00fcn, zaman\u0131n h\u00f6km\u00fc bu b\u0259y ail\u0259sinin d\u0259 \u00fcst\u00fcn\u00fc al\u0131r, qanl\u0131-qadal\u0131 g\u00fcnl\u0259r ba\u015flayir,<b><i> <\/i><\/b>H\u0259mdulla b\u0259y ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>O, anas\u0131 Xan\u0131m, h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Ni\u015faf\u0259rim xan\u0131m v\u0259 d\u00f6rd \u00f6vlad\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 Rusxar\u0259 xan\u0131m, o\u011flanlar\u0131 \u018fli, Sabir v\u0259 ki\u00e7ik q\u0131z\u0131 Bahar xan\u0131mla birlikd\u0259 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 do\u011fma Z\u0259rdab k\u0259ndind\u0259n did\u0259rgin sal\u0131n\u0131r, ail\u0259likl\u0259 Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn olunurlar. \u0130sti iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011funla\u015fan, aranda ya\u015fayan, bu d\u0259rd\u0259 tab g\u0259tirm\u0259y\u0259n S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin z\u00f6vc\u0259si (H\u0259mdulla b\u0259yin anas\u0131) Xan\u0131m n\u0259n\u0259 v\u0259 H\u0259mdulla b\u0259yin d\u00f6rd \u00f6vlad\u0131n\u0131n h\u0259r biri \u015faxtadan donaraq d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. \u00d6vladlar\u0131n\u0131n faci\u0259li \u015f\u0259kild\u0259, bir-birinin ard\u0131nca nakam \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 d\u00f6z\u0259 bilm\u0259y\u0259n Ni\u015faf\u0259rim xan\u0131m da d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p>Onlardan H\u0259mdulla b\u0259yin 4-c\u00fc v\u0259 5-ci sinif \u015fagirdi olmu\u015f Bahar adl\u0131 q\u0131z\u0131 v\u0259 Sabir adl\u0131 o\u011flu qarl\u0131, boranl\u0131, \u015faxtal\u0131 bir gec\u0259nin i\u00e7ind\u0259 donaraq eyni g\u00fcnd\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir, bac\u0131 v\u0259 qarda\u015f bir yerd\u0259 Sibird\u0259 torpa\u011fa tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131r. Onlar\u0131n dal\u0131nca yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atm\u0131\u015f b\u00f6y\u00fck o\u011flu \u018fli v\u0259 b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 Rusxara xan\u0131m da bel\u0259 bir faci\u0259nin qurban\u0131 olurlar.<\/p>\n<p>Rusxara xan\u0131m valideynl\u0259ri il\u0259 Sibir\u0259 s\u00fcrg\u00fcn olunan zaman Z\u0259rdab\u0131n indiki M\u0259mm\u0259dqas\u0131ml\u0131 k\u0259ndind\u0259n Hac\u0131 Cavad o\u011flu H\u00fcseyn\u0259 ni\u015fanl\u0131 olmu\u015fdur. Z\u0259rdabdan Sibir\u0259, ni\u015fanl\u0131 olan Rusxara xan\u0131ma bayramlar qaba\u011f\u0131 bayraml\u0131q xon\u00e7a g\u00f6nd\u0259ril\u0259rmi\u015f. N\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259 ona bazarl\u0131q ba\u011flama g\u00f6nd\u0259ril\u0259n g\u00fcn Rusxara xan\u0131m art\u0131q d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n g\u00fcn\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir, bayraml\u0131q sovqat\u0131n, xon\u00e7an\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 qoyulmu\u015f g\u0259linlik libas\u0131 onun c\u0259naz\u0259si \u00fcst\u00fcn\u0259 g\u0259tirilir v\u0259 xon\u00e7aya qara ba\u011flan\u0131l\u0131r, sonra h\u0259min \u201cpas\u0131lka\u201d do\u011fma Z\u0259rdab torpa\u011f\u0131na, b\u0259y evin\u0259 geri qaytar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun \u0259ks-s\u0259das\u0131 bir m\u00fcdd\u0259t Z\u0259rdabda ya\u015fayan insanlar\u0131n d\u0259rin h\u00fczn\u00fcn\u0259, k\u0259d\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Bu hadis\u0259 indinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 n\u0259inki M\u0259likovlar\u00a0 ail\u0259sin\u0259 do\u011fma olan, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu tarixi hadis\u0259ni ya\u015fam\u0131\u015f dig\u0259r h\u0259r bir ya\u015fl\u0131 z\u0259rdabl\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda unudulmaz bir tarix\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Anas\u0131n\u0131, h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131, d\u00f6rd balas\u0131n\u0131 Sibird\u0259 torpa\u011fa tap\u015f\u0131ran b\u0259db\u0259xt ata H\u0259mdulla b\u0259y t\u0259k-t\u0259nha qal\u0131r, d\u0259rd-s\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259l\u0259 bu d\u0259rd azm\u0131\u015f kimi, H\u0259mdulla b\u0259yin Sibird\u0259 davam etdirdiyi s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 Da\u015fk\u0259ndl\u0259 \u0259v\u0259z olunur. Sibir torpa\u011f\u0131nda anas\u0131n\u0131n, d\u00f6rd \u00f6vlad\u0131n\u0131n v\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 qoyub dig\u0259r bir q\u00fcrb\u0259t olk\u0259y\u0259 s\u00fcrg\u00fcn olunmaq onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck c\u0259za idi.<\/p>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259y taleyin qism\u0259tini, s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 Da\u015fk\u0259ndd\u0259 ke\u00e7irm\u0259li olur. H\u0259mdulla b\u0259y orada indiki A\u011fda\u015f rayonunun \u015eord\u0259hn\u0259 k\u0259ndind\u0259n olan, s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 ya\u015fayan Al\u0131can b\u0259yl\u0259 tan\u0131\u015f olur. Onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m da \u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 olur. Eyni zamanda M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m\u0131n qay\u0131nlar\u0131, y\u0259ni Al\u0131can<b> <\/b>b\u0259yin Osman, Niftal\u0131 adl\u0131 qarda\u015flar\u0131 da Da\u015fk\u0259ndd\u0259 s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 olurlar. Al\u0131can b\u0259y q\u0259fl\u0259t\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Al\u0131can<b> <\/b>b\u0259yin dul qalan arvad\u0131 qay\u0131nlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 \u00e7ox imkans\u0131z bir \u015f\u0259raitd\u0259 s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 ya\u015famal\u0131 olur.<\/p>\n<p>Bu zaman H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u0259misi o\u011flu R\u0259him b\u0259y M\u0259likovun (arvad\u0131 Min\u0259 xan\u0131m olmu\u015fdur) Da\u015fk\u0259ndd\u0259 s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 olan q\u0131z\u0131 L\u00fctviy\u0259 xan\u0131m M\u0259leyk\u0259 xan\u0131ma deyir ki, g\u0259l s\u0259ni H\u0259mdulla b\u0259y\u0259 alaq. O, s\u0259ni d\u0259, qay\u0131nlar\u0131n\u0131 da saxlayar. M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m bu i\u015f\u0259 bu deyil\u0259n \u015f\u0259rtl\u0259 raz\u0131 oldu\u011funu bildirir.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, <b><i>H\u0259mdulla b\u0259y Da\u015fk\u0259ndd\u0259 M\u0259leyk\u0259 xan\u0131mla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur<\/i><\/b> v\u0259 onun h\u0259r iki qayn\u0131n\u0131 da himay\u0259sin\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<figure id=\"attachment_9653\" aria-describedby=\"caption-attachment-9653\" style=\"width: 333px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-9653\" alt=\"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin                  o\u011flu H\u0259mdulla b\u0259y v\u0259 arvad\u0131 M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/H\u0259s\u0259n-b\u0259y-Z\u0259rdabinin-qarda\u015f\u0131-S\u0259f\u0259ral\u0131-b\u0259yin-o\u011flu-H\u0259mdulla-b\u0259y-v\u0259-arvad\u0131-M\u0259leyk\u0259-xan\u0131m-333x500.jpg\" width=\"333\" height=\"500\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9653\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #003366;\"><strong>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin o\u011flu H\u0259mdulla b\u0259y v\u0259 arvad\u0131 M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>Bu yerd\u0259 onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m ki, H\u0259mdulla b\u0259y\u0259 t\u0259skinlik verm\u0259y\u0259, onu ovutma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan L\u00fctviy\u0259 xan\u0131m\u0131n \u00f6z\u00fc \u015f\u0259c\u0259r\u0259d\u0259n d\u0259 m\u0259lum oldu\u011fu kimi, H\u0259mdulla b\u0259yl\u0259 \u0259min\u0259v\u0259si olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n H\u0259mdulla b\u0259yin hal\u0131na ac\u0131yan qarda\u015f\u0131 \u0130bad b\u0259y \u00fc\u00e7 ya\u015fl\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0131z\u0131 Marusan\u0131 Z\u0259rdabdan Da\u015fk\u0259nd\u0259 apar\u0131r v\u0259 onu qarda\u015f\u0131na \u00f6vladl\u0131\u011fa verir.<\/p>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259y Da\u015fk\u0259ndd\u0259 s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 olan zaman onun M\u0259leyk\u0259 xan\u0131mdan M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li adl\u0131 o\u011flu, Sara v\u0259 Sura adl\u0131 q\u0131z\u0131 olur. Vaxt, zaman \u00f6t\u00fcr, H\u0259mdulla b\u0259y s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131n\u0131 ba\u015fa vurur. O, h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n qarda\u015f\u0131, A\u011fda\u015f\u0131n \u015eord\u0259hn\u0259 k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayan Xancan b\u0259yd\u0259n m\u0259ktub al\u0131r ki, u\u015faqlar\u0131 da g\u00f6t\u00fcr\u00fcb v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6ns\u00fcn.<\/p>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259y geri d\u00f6nm\u00fcr, lakin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 M\u0259leyk\u0259 xan\u0131mla q\u0131z\u0131 Sara v\u0259 Sura xan\u0131m\u0131 A\u011fda\u015fa g\u0259zm\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rir. M\u0259leyk\u0259 xan\u0131m\u0131n qarda\u015f\u0131 onun v\u0259 q\u0131zlar\u0131\u00a0 Sara v\u0259 Sura xan\u0131m\u0131n qay\u0131tmas\u0131na imkan vermir. Na\u0259lac qalan H\u0259mdulla b\u0259y 1947-ci ild\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 m\u0259nzili sat\u0131r, toplad\u0131\u011f\u0131 var-d\u00f6vl\u0259ti, \u00f6vladl\u0131\u011fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc qarda\u015f\u0131 q\u0131z\u0131 Marusa xan\u0131m\u0131, o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259yi d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 q\u0131zlar\u0131n\u0131n dal\u0131nca A\u011fda\u015fa g\u0259lir.<\/p>\n<p>Bu zaman H\u0259mdulla b\u0259yin Z\u0259rdabda olan yurdu da\u011f\u0131lm\u0131\u015f, ondan he\u00e7 bir \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t qalmam\u0131\u015fd\u0131. Xancan b\u0259y ona m\u0259xsus olan m\u00fclk\u00fcn birind\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131, ona sahib olma\u011f\u0131, A\u011fda\u015fda qalma\u011f\u0131 t\u0259klif ets\u0259 d\u0259 o bu t\u0259klifl\u0259 raz\u0131la\u015fm\u0131r, ail\u0259sini d\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcb do\u011fma yurdu Z\u0259rdaba g\u0259lir. O, \u0259ld\u0259 etmi\u015f oldu\u011fu m\u0259vacib hesab\u0131na yurd yerind\u0259 ki\u00e7ik bir ev tikm\u0259k ist\u0259yir. H\u0259mdulla b\u0259yin bunda da b\u0259xti g\u0259tirmir, pul 1947-ci ild\u0259 d\u0259yi\u015fir, d\u0259y\u0259rini itirir. Bu zaman H\u0259mdulla b\u0259y\u0259 xalas\u0131 o\u011flu \u0130sg\u0259nd\u0259r b\u0259y yard\u0131m\u00e7\u0131 olur, ona yer verir v\u0259 H\u0259mdulla\u00a0 b\u0259y orada ev tikib ail\u0259sini ba\u015f\u0131na y\u0131\u011f\u0131r.<\/p>\n<p>Z\u0259rdabda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zamandada onun ail\u0259sin\u0259 b\u0259db\u0259xtlik \u00fcz verir, 13 ya\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259 olan q\u0131z\u0131 Sura xan\u0131m u\u015faqlarla ocaq ba\u015f\u0131nda d\u00f6vr\u0259 vurub oynayark\u0259n donunun \u0259t\u0259yind\u0259n onu od al\u0131r, k\u00f6m\u0259ksiiz qalan q\u0131zc\u0131qaz\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmur, oddan ald\u0131\u011f\u0131 x\u0259sar\u0259td\u0259n d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Onun dal\u0131s\u0131nca H\u0259mdulla b\u0259yin ail\u0259sind\u0259 n\u00f6vb\u0259ti b\u0259db\u0259xt\u00e7ilik ba\u015f verir. Z\u0259dabda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7an 5 ya\u015fl\u0131 o\u011flu Sabir v\u0259fat edir. Bax, budur M\u0259likovlar n\u0259slinin xeyirxah, c\u0259fake\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan, ba\u015f\u0131 b\u0259lalar \u00e7\u0259k\u0259n b\u0259db\u0259xt ata H\u0259mdulla b\u0259yin al\u0131n yaz\u0131s\u0131, faci\u0259 dolu \u00f6m\u00fcr yolu.<\/p>\n<p><strong style=\"color: #ff0000;\">\u00a0<\/strong><b style=\"color: #ff0000;\"><i>2.2 M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y M\u0259likov H\u0259mdulla b\u0259y o\u011flu<\/i><\/b><\/p>\n<figure id=\"attachment_9822\" aria-describedby=\"caption-attachment-9822\" style=\"width: 308px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-9822\" alt=\"M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y M\u0259likov\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/H\u0259s\u0259n-b\u0259y-Z\u0259rdabinin-qarda\u015f\u0131-S\u0259f\u0259ral\u0131-b\u0259yin-n\u0259v\u0259si-M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li-b\u0259y-M\u0259likov-H\u0259mdulla-b\u0259yin-o\u011flu-308x400.jpg\" width=\"308\" height=\"400\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9822\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin n\u0259v\u0259si M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y M\u0259likov (H\u0259mdulla b\u0259yin o\u011flu)<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259yin s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 do\u011fulan o\u011flu M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y Z\u0259rdabda \u015e\u0259rqiyy\u0259 adl\u0131 xan\u0131mla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur. Onlar\u0131n iki o\u011ful, iki q\u0131z \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lir. M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259yin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u015e\u0259rqiyy\u0259 xan\u0131m \u018fli adl\u0131 (arvad\u0131 Lal\u0259 xan\u0131m) o\u011flu il\u0259 haz\u0131rda Z\u0259rdabda ya\u015fay\u0131r. Bahar adl\u0131 q\u0131z\u0131 v\u0259fat etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu o, Bahar xan\u0131md\u0131r ki, Sibird\u0259 \u015faxtadan donub d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n balaca bibisi Bahar\u0131n ad\u0131n\u0131 ona vermi\u015fl\u0259r. Lakin bu ad\u0131 ya\u015fatmaq ona da qism\u0259t olmam\u0131\u015f, bu q\u0131zc\u0131\u011faz da d\u00fcnyas\u0131n\u0131 nakam d\u0259yi\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259yin Anar adl\u0131 o\u011flu v\u0259 H\u0259nif\u0259 xan\u0131m adl\u0131 q\u0131z\u0131 is\u0259 ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Qazax\u0131stan\u0131n Aktau \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Onu da qeyd edim ki, M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259li b\u0259y atas\u0131 H\u0259mdulla b\u0259yin \u0259misi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin v\u0259fal\u0131 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 olmu\u015f H\u0259nif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 ilk q\u0131z \u00f6vlad\u0131n\u0131n ad\u0131n\u0131 H\u0259nif\u0259 qoymu\u015fdur.<\/p>\n<p><b><i><span style=\"color: #ff0000;\">2.3.\u00a0 Sara xan\u0131m M\u0259likova H\u0259mdulla b\u0259y q\u0131z\u0131<\/span> <\/i><\/b><\/p>\n<figure id=\"attachment_9823\" aria-describedby=\"caption-attachment-9823\" style=\"width: 265px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-9823\" alt=\"Sara xan\u0131m M\u0259likova H\u0259mdulla b\u0259y q\u0131z\u0131 \" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Sara-xan\u0131m-M\u0259likova-H\u0259mdulla-b\u0259y-q\u0131z\u0131--265x400.jpg\" width=\"265\" height=\"400\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9823\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin n\u0259v\u0259si Sara xan\u0131m M\u0259likova (H\u0259mdulla b\u0259yin q\u0131z\u0131)<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259yin Orta Asiyada s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 do\u011fulan q\u0131z\u0131 Sara xan\u0131m Z\u0259rdaba g\u0259lib burada ya\u015famal\u0131 olur. O, do\u011fma ata-baba yurdunda Heyy\u0259t \u0130sayevl\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n S\u0259rxan, \u00c7\u0259rk\u0259z, El\u015fad, Az\u0259r, Aq\u015fin adl\u0131 o\u011flu, G\u00fclaf\u0259r adl\u0131 q\u0131z\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lir.<\/p>\n<p>Ev-e\u015fik, o\u011ful-u\u015faq sahibi olmas\u0131na baxmayaraq bu g\u00fcn\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 Sara xan\u0131m ke\u00e7\u0259n niskinli g\u00fcnl\u0259ri, valideynl\u0259rinin, n\u0259slinin ba\u015f\u0131na g\u0259tiril\u0259n a\u011fr\u0131l\u0131-ac\u0131l\u0131 hadis\u0259l\u0259ri, ke\u015fm\u0259ke\u015fli g\u00fcnl\u0259ri, yadda\u015f\u0131na h\u0259kk olunmu\u015f tarixi hadis\u0259l\u0259ri unuda bilmir v\u0259 deyir ki, bu, gor evin\u0259 kimi m\u0259niml\u0259dir.<\/p>\n<p>Sara xan\u0131m\u0131n \u0259ri Heyy\u0259t tan\u0131nm\u0131\u015f oftalmoloq alim, professor \u00c7ingiz C\u0259rullazad\u0259nin atas\u0131, m\u0259\u015fhur h\u0259kim C\u0259rulla C\u0259rullazad\u0259nin day\u0131s\u0131 o\u011fludur, y\u0259ni day\u0131o\u011flu, bibio\u011fludurlar.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><i>2.4\u00a0 \u0130bad b\u0259y M\u0259likov S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y o\u011flu<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p>S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin <b><i>\u0130bad b\u0259y adl\u0131 ikinci bir o\u011flu<\/i><\/b> olmu\u015fdur. O, <b><i>\u0130ntizar adl\u0131 xan\u0131mla<\/i><\/b> ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015f v\u0259 onlar\u0131n\u00a0 <b><i>Marusa, Xan\u0131m, R\u0259hil\u0259 v\u0259 Zeyn\u0259b<\/i><\/b> adl\u0131 d\u00f6rd q\u0131z \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da deyildiyi kimi, S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin o\u011flu H\u0259mdulla b\u0259yin u\u015faqlar\u0131 Sibird\u0259 s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 \u015faxtadan donub \u00f6l\u0259n zaman qarda\u015f\u0131 \u0130bad b\u0259y <b><i>\u00fc\u00e7 ya\u015fl\u0131 q\u0131z\u0131 Marusa xan\u0131m\u0131 Da\u015fk\u0259nd\u0259 apar\u0131r<\/i><\/b> v\u0259 onu qarda\u015f\u0131n\u0131n himay\u0259sin\u0259 verir.<\/p>\n<p>H\u0259mdulla b\u0259y ail\u0259si il\u0259 do\u011fma yurdu Z\u0259rdaba d\u00f6n\u0259rk\u0259n <b><i>Marusa<\/i><\/b> <b><i>xan\u0131m <\/i><\/b>Z\u0259rdabda \u0259misi u\u015faqlar\u0131 il\u0259 qarda\u015f, bac\u0131 kimi bir yerd\u0259 ya\u015fay\u0131r v\u0259 bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra, yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atan <b><i>Marusa xan\u0131m<\/i><\/b> burada <b><i>\u018fmiraslan<\/i><\/b> adl\u0131 o\u011flanla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur. Onlar\u0131n <b><i>\u015e\u0259fiq\u0259, Yegan\u0259, R\u0259hil\u0259, Kifay\u0259t adl\u0131 d\u00f6rd q\u0131z<\/i><\/b> \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lir.<\/p>\n<p><b><i>\u0130bad b\u0259yin<\/i><\/b> h\u0259yat yolda\u015f\u0131 <b><i>\u0130ntizar xan\u0131m v\u0259fat edir,<\/i><\/b> \u00f6z\u00fc is\u0259 s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131 ya\u015fay\u0131r. Bu zaman onun kims\u0259siz qalan <b><i>Xan\u0131m <\/i><\/b>adl\u0131 q\u0131z\u0131n\u0131<b><i> u\u015faq evin\u0259 verirl\u0259r.<\/i><\/b><\/p>\n<p>Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra s\u00fcrg\u00fcnd\u0259n qay\u0131dan ata q\u0131z\u0131 Xan\u0131m\u0131 axtarmal\u0131 olur. Bu i\u015fd\u0259 ona G\u00f6y\u00e7ayda ya\u015fayan bac\u0131s\u0131 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n o\u011flu<b><i> Soltanmecid b\u0259y<\/i><\/b> yard\u0131m\u00e7\u0131 olur. Xan\u0131m\u0131n <b><i>G\u0259nc\u0259 u\u015faq evin\u0259<\/i><\/b> verildiyi m\u0259lum olur. <b><i>Atas\u0131 \u0130bad b\u0259y do\u011fma balas\u0131 Xan\u0131m\u0131 oradan \u00e7\u0131xar\u0131b<\/i><\/b> \u00f6z yan\u0131na g\u0259tirir. Onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m ki, \u0130bad b\u0259y bu sevimli q\u0131z\u0131na anas\u0131 Xan\u0131m n\u0259n\u0259nin ad\u0131n\u0131 vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r ke\u00e7ir, <b><i>Xan\u0131m<\/i><\/b> yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7at\u0131r v\u0259 <b><i>A\u011fa adl\u0131<\/i><\/b> o\u011flanla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur. <b><i>Xan\u0131m n\u0259n\u0259<\/i><\/b> haz\u0131rda Ming\u0259\u00e7evird\u0259 ya\u015fay\u0131r. Onun <b><i>R\u0259na adl\u0131<\/i><\/b> bir q\u0131z\u0131 vard\u0131r. <b><i>R\u0259na xan\u0131m<\/i><\/b> Z\u0259rdab rayonunun B\u0131\u00e7aq\u00e7\u0131 k\u0259ndind\u0259n <b>S\u0259f\u0259ral\u0131 adl\u0131<\/b> o\u011flanla ail\u0259 qurmu\u015fdur. Onlar\u0131n <b><i>T\u0259ran\u0259 adl\u0131<\/i><\/b> bir q\u0131z \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130bad b\u0259yin <b><i>\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc q\u0131z\u0131 R\u0259hil\u0259 xan\u0131m<\/i><\/b> \u0259sl\u0259n \u015e\u0259kid\u0259n olan, Z\u0259rdabda ya\u015fayan <b><i>Mirm\u00f6hs\u00fcm a\u011fa<\/i><\/b> il\u0259 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015fdur. Onlar\u0131n <b><i>Kamil, Samir v\u0259 Cavid<\/i><\/b> adl\u0131 \u00fc\u00e7 o\u011flu d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p><b><i>Zeyn\u0259b xan\u0131m adl\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc <\/i><\/b>\u00f6vlad\u0131<b><i> <\/i><\/b>is\u0259 A\u011fcab\u0259did\u0259n olan <b><i>Abdul\u0259li adl\u0131<\/i><\/b> o\u011flanla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015f v\u0259 onlar h\u0259min k\u0259ndd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015flar. Bu z\u0259hm\u0259tke\u015f ail\u0259d\u0259 onlar\u0131n doqquz \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. Onlardan Telman, Elman, Adil\u0259, Safura v\u0259 Dilb\u0259r haz\u0131rda A\u011fcab\u0259did\u0259 ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><i>2.5.\u00a0 B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likova S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y q\u0131z\u0131<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">\u00a0<\/span> S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin <b><i>B\u0259yimxan\u0131m (Tubu) adl\u0131 q\u0131z\u0131<\/i><\/b> olmu\u015fdur. S\u0259n\u0259dd\u0259 ad\u0131 B\u0259yimxan\u0131m yaz\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, B\u0259yimxan\u0131m atas\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin bibisi Tubu xan\u0131ma ox\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan qohum-\u0259qr\u0259ba aras\u0131nda ona h\u0259mi\u015f\u0259 Tubu xan\u0131m dey\u0259r\u0259k m\u00fcraci\u0259t olunmu\u015fdur. <b><i>B\u0259yimxan\u0131m (Tubu) <\/i><\/b>\u015eirvan b\u0259yl\u0259ri aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz v\u0259 h\u00f6rm\u0259t sahibi olmu\u015f <b><i>Bax\u0131\u015f b\u0259yl\u0259<\/i><\/b> ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015fdur.\u00a0 Bu ail\u0259 G\u00f6y\u00e7ay rayonunun Alpoud k\u0259ndind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n Soltanh\u0259mid, Soltanmecid, Soltanmurad adl\u0131 o\u011flu, \u018fzizbik\u0259 adl\u0131 q\u0131z\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_9824\" aria-describedby=\"caption-attachment-9824\" style=\"width: 177px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9824\" alt=\"H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin q\u0131zlar\u0131 Tur\u0259 xan\u0131n (solda), \u015eura xan (ortada) o\u011flu Soltanh\u0259mid b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u00f6y\u00fckxan\u0131m\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/foto-2.jpg\" width=\"177\" height=\"130\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9824\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin q\u0131zlar\u0131 Tur\u0259 xan\u0131n (solda), \u015eura xan. (ortada) o\u011flu Soltanh\u0259mid b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u00f6y\u00fckxan\u0131m.<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_9825\" aria-describedby=\"caption-attachment-9825\" style=\"width: 222px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9825\" alt=\"H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131  B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin q\u0131zlar\u0131 Tur\u0259 xan\u0131n (solda), quca\u011f\u0131nda bac\u0131s\u0131  \u015eura xan\u0131m\u0131n n\u0259v\u0259si Murad),  \u015eura xan\u0131m (sa\u011fda)\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/f.jpg\" width=\"222\" height=\"139\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9825\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin q\u0131zlar\u0131 Tur\u0259 xan\u0131n (solda), quca\u011f\u0131nda bac\u0131s\u0131 \u015eura xan\u0131m\u0131n n\u0259v\u0259si Murad), \u015eura xan\u0131m (sa\u011fda)<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<figure id=\"attachment_9826\" aria-describedby=\"caption-attachment-9826\" style=\"width: 222px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9826\" alt=\"H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid  b\u0259yin q\u0131z\u0131 Tur\u0259 xan\u0131m\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Zerdabi-seceresi-2.jpg\" width=\"222\" height=\"139\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9826\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin q\u0131z\u0131 Tur\u0259 xan\u0131m<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_9827\" aria-describedby=\"caption-attachment-9827\" style=\"width: 80px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9827\" alt=\"H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin o\u011flu Sahib b\u0259y\" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Hesen-bey-Zerdabi-seceresi.jpg\" width=\"80\" height=\"118\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9827\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m M\u0259likovan\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259yin o\u011flu Sahib b\u0259y<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bax\u0131\u015f b\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 b\u00f6y\u00fck haqs\u0131zl\u0131qlar olmu\u015f, m\u00fclkin\u0259 od vurulub yand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, h\u0259bs olunmu\u015fdur. Ba\u015fs\u0131z qalan B\u0259yimxan\u0131m u\u015faqlar\u0131 il\u0259 Z\u0259rdaba, qarda\u015f\u0131 H\u0259mdulla b\u0259yin yan\u0131na gedir v\u0259 onun ail\u0259si il\u0259 bir yerd\u0259 ya\u015famal\u0131 olur. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra h\u0259bsd\u0259n qay\u0131dan Bax\u0131\u015f b\u0259y ail\u0259sini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb G\u00f6y\u00e7aya d\u00f6n\u00fcr v\u0259 G\u00f6y\u00e7ay\u0131n \u018fr\u0259bc\u0259birli k\u0259ndind\u0259 ya\u015famal\u0131 olur.<\/p>\n<p>Ail\u0259nin b\u00f6y\u00fck <b><i>o\u011flu Soltanh\u0259mid b\u0259y<\/i><\/b> G\u00f6y\u00e7ay\u0131n Alpoud k\u0259ndind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259\u00a0 burada <b><i>Siyar\u0259 adl\u0131 xan\u0131mla <\/i><\/b>(1885-1984) ail\u0259 qurmu\u015fdur (Siyar\u0259 xanm Qaraba\u011fdan olan Z\u00fclf\u00fc Ad\u0131g\u00f6z\u0259lovla dost-do\u011fma \u0259mio\u011flu, \u0259miq\u0131z\u0131 olmu\u015fdur). Onlar\u0131n <b><i>Niyaz<\/i><\/b> (1916-1942)<b><i> <\/i><\/b>ad\u0131nda o\u011flu v\u0259 <b><i>B\u00f6y\u00fckxan\u0131m<\/i><\/b> (1918-1988)<b><i> <\/i><\/b>adl\u0131 q\u0131z \u00f6vladlar\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lir. <b><i>Soltanh\u0259mid<\/i><\/b> b\u0259y cavan ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fir. Onun dul qalan \u00f6vr\u0259ti <b><i>Siyar\u0259 xan\u0131m<\/i><\/b> k\u00f6rp\u0259 balas\u0131 <b><i>Niyaz v\u0259 B\u00f6y\u00fckxan\u0131mla<\/i><\/b> uzun ill\u0259r \u0259r evind\u0259 t\u0259nha h\u0259yat s\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p><b><i>Soltanh\u0259mid b\u0259y<\/i><\/b> d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259rk\u0259n onun ki\u00e7ik qarda\u015f\u0131 <b><i>Soltanmecid <\/i><\/b>b\u0259yin hardasa 5-6 ya\u015f\u0131 olub. Soltanmecid b\u0259y (1912-1996) yetkinlik ya\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131qdan sonra, \u00f6z\u00fcnd\u0259n 27 ya\u015f b\u00f6y\u00fck olan qarda\u015f\u0131 Soltanh\u0259mid b\u0259yin dul qalan \u00f6vr\u0259ti il\u0259\u00a0 ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmal\u0131 olur. Onlar\u0131n <b><i>Tur\u0259 <\/i><\/b><i>(1931-2008),<b> \u015eura <\/b>(1935)<b> adl\u0131 q\u0131zlar\u0131, Sahib <\/b>(1938)<b> adl\u0131 o\u011fullar\u0131<\/b><\/i> olur.<\/p>\n<figure id=\"attachment_9828\" aria-describedby=\"caption-attachment-9828\" style=\"width: 176px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-9828\" alt=\"H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259y  v\u0259 n\u0259v\u0259si V\u00fcqar (Sahi Soltanovun o\u011flu) \" src=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Zerdabi-seceresi-3.jpg\" width=\"176\" height=\"202\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-9828\" class=\"wp-caption-text\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>H.Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 q\u0131z\u0131 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n o\u011flu Soltanmecid b\u0259y v\u0259 n\u0259v\u0259si V\u00fcqar (Sahib Soltanovun o\u011flu)<\/strong><\/span><\/figcaption><\/figure>\n<p><b><i>B\u0259yimxan\u0131m\u0131n Soltanmurad adl\u0131 o\u011flu<\/i><\/b> is\u0259 o zaman ba\u015f ver\u0259n yoluxucu x\u0259st\u0259liyin f\u0259sad\u0131ndan erk\u0259n ya\u015fda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Soltanh\u0259mid b\u0259yin o\u011flu Niyaz b\u0259y 1939-cu ild\u0259 Ukraynan\u0131n Jitomir \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 h\u0259rbi xidm\u0259t\u0259 yollan\u0131r. H\u0259rbi xidm\u0259tini ba\u015fa vurma\u011f\u0131na 6 ay qalm\u0131\u015f Niyaz b\u0259y valideynl\u0259rin\u0259 m\u0259ktub yaz\u0131r v\u0259 onun oradan B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sin\u0259 g\u00f6nd\u0259rildiyini bildirir. O, 1942-ci ild\u0259 m\u00fcharib\u0259d\u0259 itkin d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>B\u0259yimxan\u0131m\u0131n yegan\u0259 q\u0131z \u00f6vlad\u0131 olan <b><i>\u018fzizbik\u0259 xan\u0131m <\/i><\/b>(1902-1987) \u0259misi S\u0259lim b\u0259yin o\u011flu<b><i> R\u0259sul b\u0259yl\u0259<\/i><\/b> ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurur. Bu b\u0259y ail\u0259si indiki A\u011fsu rayonunun \u018fr\u0259bmehdib\u0259y k\u0259ndind\u0259 ya\u015famalar\u0131na baxmayaraq, onlar\u0131n \u015eirvan \u0259razisin\u0259 daxil olan bir \u00e7ox yerl\u0259rd\u0259 m\u00fclk yerl\u0259ri, geni\u015f torpaq sah\u0259l\u0259ri olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u018fzizbik\u0259 xan\u0131m\u0131n <b><i>M\u00fc\u015fki,<\/i><\/b> <b><i>G\u00fclurus adl\u0131 q\u0131zlar\u0131, Nisan adl\u0131 o\u011flu olmu\u015fdur. <\/i><\/b>Onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131m ki, Nisan onun ikinci \u0259ri, \u015famax\u0131l\u0131 <b><i>S\u0259f\u0259r\u0259liyev H\u00fcseyn <\/i><\/b>adl\u0131 m\u00fc\u0259lliml\u0259 nigahdan olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bu b\u0259y n\u0259slinin d\u0259 ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc alan t\u0259hl\u00fck\u0259 <b><i>S\u0259lim b\u0259yd\u0259n,<\/i><\/b> onun o\u011flanlar\u0131 <b><i>R\u0259sul v\u0259 A\u011fa b\u0259yd\u0259n<\/i><\/b> d\u0259 yan ke\u00e7mir. <b><i>S\u0259lim b\u0259y v\u0259 h\u0259r iki o\u011flu<\/i><\/b> bir gec\u0259nin i\u00e7\u0259risind\u0259 <b><i>g\u00fcll\u0259l\u0259nir.<\/i><\/b> Onlar\u0131n A\u011fsunun indiki \u018fr\u0259bmehdib\u0259y k\u0259ndind\u0259 v\u0259 dig\u0259r yerl\u0259rd\u0259 olan m\u00fclk yerl\u0259ri, torpaqlar\u0131 \u0259ll\u0259rind\u0259n al\u0131n\u0131r. Bu b\u0259y n\u0259sli can\u0131n\u0131 qurtarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131-ayr\u0131 yerl\u0259r\u0259 \u00fcz tutmal\u0131 olur. Onu da deyim ki, <b><i>S\u0259lim b\u0259yin iki q\u0131z\u0131<\/i><\/b> olmu\u015fdur. <b><i>B\u00f6y\u00fckxan\u0131m adl<\/i><\/b><b><i>\u0131<\/i><\/b><b><i> q\u0131z\u0131<\/i><\/b> \u015eamax\u0131n\u0131n Qaleybu\u011furd k\u0259ndind\u0259 ya\u015fay\u0131b. O, <b><i>Bilal \u018ff\u0259ndinin g\u0259lini<\/i><\/b> olmu\u015fdur. <b><i>Balabik\u0259 adl\u0131 q\u0131z\u0131<\/i><\/b> is\u0259 K\u00fcrd\u0259mirin <b><i>Qac\u0131l\u0131<\/i><\/b> <b>\u00a0<\/b>k\u0259ndind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Bu zaman h\u0259yat yolda\u015f\u0131 <b><i>R\u0259sul b\u0259yi<\/i><\/b> itir\u0259n <b><i>\u018fzizbik\u0259 xan\u0131m<\/i><\/b> H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin qarda\u015f\u0131 S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin o\u011flu <b><i>H\u0259mdulla<\/i><\/b> <b><i>b\u0259y <\/i><\/b>(\u018fzizbik\u0259 xan\u0131m\u0131n day\u0131s\u0131) Z\u0259rdabda ya\u015fayark\u0259n (s\u00fcrg\u00fcn h\u0259yat\u0131ndan qabaq) bir m\u00fcdd\u0259t onun himay\u0259sind\u0259 olur. H\u0259mdulla b\u0259y bac\u0131s\u0131 q\u0131z\u0131 \u018fzizbik\u0259 xan\u0131m\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131, \u0259slin\u0259, n\u0259cab\u0259tin\u0259 b\u0259l\u0259d oldu\u011fu, o zaman \u015eirvan\u0131n bir \u00e7ox yerl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259y\u0259n, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan d\u00f6vr\u00fcn savadl\u0131, ziyal\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rind\u0259n biri, \u0259sl\u0259n \u015famax\u0131l\u0131 <b><i>H\u00fcseyn m\u00fc\u0259llim\u0259<\/i><\/b> \u0259r\u0259 verir.<\/p>\n<p>\u018fzizbik\u0259 xan\u0131m\u0131n 1927-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc o\u011flu Nisan S\u0259f\u0259r\u0259liyev respublikada tan\u0131nm\u0131\u015f geoloqlardan biri olmu\u015fdur. O, 1998-ci ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 haqq d\u0259rgah\u0131na qovu\u015fmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Onun <b><i>M\u00fc\u015fki adl\u0131 q\u0131z\u0131<\/i><\/b> cavan ya\u015fda, hardasa 24-25 ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdir.<\/p>\n<p><b><i>G\u00fclurus adl\u0131 <\/i><\/b>q\u0131z\u0131 (1931-2008)<b><i> <\/i><\/b>A\u011fsu rayonunun N\u00f6vc\u00fc k\u0259ndind\u0259n <b><i>Soltanmurad<\/i><\/b> adl\u0131 o\u011flanla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015fd\u0131r. Onlar\u0131n 4 o\u011ful v\u0259 4 q\u0131z \u00f6vlad\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda bu ail\u0259nin b\u00f6y\u00fck \u00f6vlad\u0131 <b><i>R\u0259hil\u0259 xan\u0131m<\/i><\/b> A\u011fsu rayonunun N\u00f6vc\u00fc k\u0259ndind\u0259, <b><i>Aslan <\/i><\/b>A\u011fsu \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, <b><i>Raya xan\u0131m<\/i><\/b> Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. <b><i>R\u0259sul<\/i><\/b>\u00a0 v\u0259 ail\u0259nin ki\u00e7ik o\u011flu <b><i>B\u0259hlul<\/i><\/b> Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 orada d\u00fcnyalar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fl\u0259r. Ail\u0259nin ortanc\u0131l o\u011flu <b><i>\u015eamil<\/i><\/b> haz\u0131rda A\u011fsu rayonunun N\u00f6vc\u00fc k\u0259ndind\u0259 atas\u0131 <b><i>Soltanmurad <\/i><\/b>ki\u015finin yurdunda, ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 ya\u015fay\u0131r. <b><i>Meyr\u0259ns\u0259<\/i><\/b> adl\u0131 q\u0131z\u0131 ail\u0259si il\u0259 K\u00fcrd\u0259mir \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, ail\u0259nin ki\u00e7ik \u00f6vlad\u0131 <b><i>M\u0259fkur\u0259<\/i><\/b> xan\u0131m is\u0259 haz\u0131rda yegan\u0259 o\u011flu <b><i>\u0130smay\u0131lov Cavan\u015firin <\/i><\/b>\u00a0ail\u0259si il\u0259 bir yerd\u0259,\u00a0 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fay\u0131rlar.<\/p>\n<p><b>\u00a0<span style=\"color: #ff0000;\">2.6.\u00a0 <i>C\u0259mil\u0259 xan\u0131m S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y q\u0131z\u0131 <\/i><\/span><\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><i>\u00a0<\/i><\/b><\/span>S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin q\u0131z\u0131<i> <b>C\u0259mil\u0259 xan\u0131m <\/b><\/i>Z\u0259rdab\u0131n Allahquluba\u011f\u0131 k\u0259ndind\u0259 Xanlar<b> <\/b>b\u0259yl\u0259<b><i> <\/i><\/b>ail\u0259<b> <\/b>h\u0259yat\u0131 qurmu\u015fdur.<b><i> <\/i><\/b>Onlar\u0131n<b><i> G\u00fcll\u00fc adl\u0131<\/i><\/b> bir<b><i> <\/i><\/b>q\u0131z \u00f6vladlar\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><b><i>G\u00fcll\u00fc xan\u0131m<\/i><\/b> C\u0259mil adl\u0131 o\u011flanla ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmu\u015f v\u0259 onlar\u0131n <b><i>Tovuz, Yaquz adl\u0131 o\u011flanlar\u0131 v\u0259 Fir\u0259ngiz adl\u0131 q\u0131zlar\u0131<\/i><\/b> d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b><i>2.7.\u00a0 Saday b\u0259y S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259y o\u011flu<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p>S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin Xan\u0131m n\u0259n\u0259d\u0259n olan \u00f6vladlar\u0131 H\u0259mdulla b\u0259yin, \u0130bad b\u0259yin, C\u0259mil\u0259 xan\u0131m\u0131n v\u0259 B\u0259yimxan\u0131m\u0131n bir <b><i>\u00f6gey qarda\u015f\u0131 <\/i><\/b>olub. S\u0259f\u0259ral\u0131 b\u0259yin ikinci arvad\u0131 Bahar xan\u0131mdan<b> <\/b>olan o\u011flu Saday b\u0259y Z\u0259rdabda ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 orada Mahur adl\u0131 xan\u0131mla ail\u0259 qurmu\u015fdur. Onlar\u0131n Abbas adl\u0131 o\u011flu, B\u0259dirnis\u0259 adl\u0131 q\u0131zlar\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. Onlar\u0131n h\u0259r biri Z\u0259rdabda ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><b><i>(M\u00f6vzunun ard\u0131 davam etdiril\u0259c\u0259kdir)<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><b><i>\u00a0<\/i><\/b><strong><i><span style=\"color: #ff0000;\">Qeyd:<\/span><\/i><span style=\"color: #ff0000;\"> <i>\u201cH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi irsi: ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yolu\u201d <\/i>adl\u0131 monoqrafiyada m\u00fc\u0259llif t\u0259r\u0259find\u0259n ilk d\u0259f\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lan t\u0259dqiqat materiallar\u0131ndan (o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u015f\u0259c\u0259r\u0259 haqq\u0131nda m\u0259lumatlardan v\u0259 fotomateriallardan) yaln\u0131z m\u00fc\u0259llifin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0131nda istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi irsi: ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yolu\u201d H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin babas\u0131 M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin o\u011flu S\u0259lim b\u0259y M\u0259likovun n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si. &nbsp; Zerdab.com sayt\u0131na verdiyim a\u00e7\u0131qlamada qeyd etdiyim kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llimi, milli teatr\u0131m\u0131z\u0131n, milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n banisi, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131, mill\u0259tin m\u0259n\u0259vi atas\u0131, ensiklopedik biliy\u0259 malik, m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alimi, 1899-1903-c\u00fc [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":{"0":"post-9647","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kinci-zrdab-ziyali-qzet-tbitsunas"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi irsi: ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yolu\u201d H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin babas\u0131 M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin o\u011flu S\u0259lim b\u0259y M\u0259likovun n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si. &nbsp; Zerdab.com sayt\u0131na verdiyim a\u00e7\u0131qlamada qeyd etdiyim kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llimi, milli teatr\u0131m\u0131z\u0131n, milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n banisi, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131, mill\u0259tin m\u0259n\u0259vi atas\u0131, ensiklopedik biliy\u0259 malik, m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alimi, 1899-1903-c\u00fc [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Z\u0259rdab.com\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-05-02T18:13:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2013-05-10T19:26:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"39 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"headline\":\"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA\",\"datePublished\":\"2013-05-02T18:13:42+00:00\",\"dateModified\":\"2013-05-10T19:26:04+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\"},\"wordCount\":7791,\"commentCount\":23,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg\",\"articleSection\":[\"H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130\"],\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\",\"name\":\"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg\",\"datePublished\":\"2013-05-02T18:13:42+00:00\",\"dateModified\":\"2013-05-10T19:26:04+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage\",\"url\":\"\",\"contentUrl\":\"\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/\",\"name\":\"Z\u0259rdab.com\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"az\",\"@id\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647","og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com","og_description":"\u201cH\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi irsi: ke\u015fm\u0259ke\u015fli h\u0259yat yolu\u201d H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin babas\u0131 M\u0259lik R\u0259him b\u0259yin o\u011flu S\u0259lim b\u0259y M\u0259likovun n\u0259sil \u015f\u0259c\u0259r\u0259si. &nbsp; Zerdab.com sayt\u0131na verdiyim a\u00e7\u0131qlamada qeyd etdiyim kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n ilk ali t\u0259hsilli m\u00fc\u0259llimi, milli teatr\u0131m\u0131z\u0131n, milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n banisi, m\u00fcs\u0259lman \u015e\u0259rqind\u0259 xeyriyy\u0259\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131s\u0131, mill\u0259tin m\u0259n\u0259vi atas\u0131, ensiklopedik biliy\u0259 malik, m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ilk t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alimi, 1899-1903-c\u00fc [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647","og_site_name":"Z\u0259rdab.com","article_published_time":"2013-05-02T18:13:42+00:00","article_modified_time":"2013-05-10T19:26:04+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"39 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"headline":"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA","datePublished":"2013-05-02T18:13:42+00:00","dateModified":"2013-05-10T19:26:04+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647"},"wordCount":7791,"commentCount":23,"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg","articleSection":["H\u018fS\u018fN B\u018fY Z\u018fRDAB\u0130"],"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647","name":"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA - Z\u0259rdab.com","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.zerdab.com\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Eldniz-Hsnov5-256x350.jpg","datePublished":"2013-05-02T18:13:42+00:00","dateModified":"2013-05-10T19:26:04+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#primaryimage","url":"","contentUrl":""},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/?p=9647#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.zerdab.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u015f\u0259c\u0259r\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni m\u0259lumatlar- ARA\u015eDIRMA"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#website","url":"https:\/\/www.zerdab.com\/","name":"Z\u0259rdab.com","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.zerdab.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/97079b7570c1e89ec0d9e138c3672136","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"az","@id":"https:\/\/www.zerdab.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d9c52a9a27c32119cb6679a077fa3e2779e5f822c451cbf01098004361d466ec?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/www.zerdab.com\/?author=1"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9647"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9655,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9647\/revisions\/9655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zerdab.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}